Pluraliżmu anke fil-valuri

Wieħed mill-argumenti qawwija li lewnu d-dibattitu dwar id-dħul ta’ Malta fl-Unjoni Ewropeja kien li Malta ħtieġilha tidħol fis-seklu għoxrin qabel ma taħseb biex tissieħeb fl-Unjoni. Kien argumentat li kien hemm il-ħtieġa ta’ progress fuq ħafna fronti qabel ma Malta setgħet tissieħeb fl-UE. In-naħa l-oħra tal-argument, ovvjament, dejjem kien li s-sħubija minnha innifisha setgħet tkun il-katalist għat-tibdil tant meħtieġ fis-soċjetá Maltija. Għax il-bidla tista’ ddum biex isseħħ, imma fl-aħħar mhux possibli li tkun evitata. Kif jgħidu, tardare sí, scappare no!

Malta ssieħbet fl-UE fl-2004. Il-bidla fis-soċjetá Maltija għadha għaddejja, kultant b’ritmu mgħaġġel ħafna. Ir-referendum dwar id-divorzju li sar f’Mejju 2011 ħoloq terrimot, li, nistgħu ngħidu illi għadu għaddej.

Il-liġi dwar l-ugwaljanza fiż-żwieġ li l-Parliament approva iktar kmieni din il-ġimgħa kienet pass ieħor f’din id-direzzjoni. Kienet deskritta bħala “immorali” (Edwin Vassallo), “Marxista” (Clyde Puli), “kommunista” (Herman Schiavone) kif ukoll “tal-Korea ta’ Fuq ” (Tonio Fenech).

Dawn it-tikketti juru kif jaħdem moħħ dawk li qed jirreżistu din il-bidla. Mid-dehra ħadd minn dawn il-kritiċi tal-leġislazzjoni dwar l-ugwaljanza fiż-żwieg ma fehem li dan il-pass kien ukoll il-konsegwenza loġika tal-emenda kostituzzjonali, approvata mill-Parlament fil-leġislatura l-oħra liema emenda kienet iċċarat li d-diskriminazzjoni minħabba l-ġeneru kienet ipprojibita ukoll. L-intolleranti fost l-Insara fostna jgħidu li dawk li jappoġġaw l-ugwaljanza fiż-żwieġ huma “bla valuri”. Dawn għadhom ma irrealizzawx li l-valuri tagħhom m’humiex l-unika valuri. Qed ngħixu f’soċjetá bi pluralitá ta’ valuri. Ħadd m’għandu monopolju, la dwar il-valuri u l-anqas dwar dak li hu tajjeb jew ħażin.

Uħud mill-kelliema ewlenin tal-Opposizzjoni, minkejja li ddikjaraw l-appoġġ għal-liġi taħt konsiderazzjoni, xorta dehrilhom li kellhom jużaw il-ħin ta’ diskorshom bi kliem dispreġġattiv dwar dak propost. Dan il-lingwaġġ mimli insulti użat fid-dibattitu parlamentari sfortunatament jirrifletti fuq l-Opposizzjoni Nazzjonalista kollha, anke fuq dawk li għamlu sforz ġenwin u qagħdu attenti li jużaw  lingwaġġ konċiljattiv biex jikkomunikaw ħsiebijiethom.

L-opposizzjoni konservattiva qegħda fir-rokna. Min-naħa l-waħda riedet tħabbar mal-erbat irjieħ tal-pajjiż li issa kkonvertiet u ser tkun fuq quddiem biex tiddefendi d-drittijiet tal-komunitá LGBTIQ. Min-naħa l-oħra iżda, l-Opposizzjoni ma setgħetx tinjora l-fatt li għad għandha dipendenza qawwija fuq appoġġ minn l-agħar elementi ta’ intolleranza reliġjuża fil-pajjiż, dawk jiġifieri li għadhom iqiesu d-drittijiet LGBTIQ bħal materja ta’ “immoralitá pubblika”.  Edwin Vassallo kien l-iktar wieħed ċar fi kliemu meta iddikjara li l-kuxjenza tiegħu ma tippermettilux li jivvota favur dak li huwa ddeskriva bħala proposta leġislattiva “immorali”.

Fi ftit sekondi Vassallo (u oħrajn) ħarbat dak li kien ilu jippjana Simon Busuttil sa minn meta kien elett Kap tal-PN.  Dan wassal lil uħud biex jispekulaw dwar jekk l-Insara intolleranti, id-demokristjani u l-liberali fil-PN jistgħux jibqgħu jikkoabitaw wisq iktar.

Dan kollu jikkuntrasta mal-mod kif ġiebu ruħhom il-konservattivi fil-Partit Laburista. Dawn, minħabba kalkuli politiċi, ippreferew li jew jibqgħu ħalqhom magħluq inkella qagħdu attenti ħafna dwar dak li qalu. Jidher li tgħallmu xi ħaġa mid-dibattitu dwar id-divorzju!

L-approvazzjoni mill-Parliament tal-liġi dwar l-ugwaljanza fiż-żwieġ huwa pass ieħor il-quddiem favur il-pluraliżmu tal-valuri. Il-Parlament aċċetta l-pluraliżmu tal-valuri u iddeċieda li kulħadd jixraqlu r-rispett. Għandna bżonn nifhmu, lkoll kemm aħna, li qed ngħixu f’soċjetá bi pluralitá ta’ valuri li lkoll jixirqilhom ir-rispett. Hu possibli li ma naqblux, imma li ninsulentaw lil xulxin minħabba li nħaddnu valuri differenti ma jagħmilx sens. Xejn m’hu ser jibdel il-fatt li ħadd ma għandu monoplju fuq il-valuri li f’numru ta’ każi jikkontrastaw.

Malta illum introduċiet l-ugwaljanza fiż-żwieġ. M’aħniex ser indumu biex nindunaw li dan ser jagħmel lis-soċjetá tagħna waħda aħjar, għal kulħadd.

ippubblikat fuq Illum : il-Ħadd 16 ta’ Lulju 2017

Value Pluralism

One of the arguments made during the debate prior to Malta joining the European Union was that before it did so, Malta should open its doors to the 21st century. It was argued that much progress needed to be made before Malta could join the EU. The flip side of this argument was that EU membership could be the right catalyst for change that Maltese society needed, because change can be obstructed and delayed but, in the long term, it cannot be stopped.

Malta did join the EU in 2004 and the opening of the doors (and windows) of change is currently work-in-progress. The divorce referendum held in May 2011 opened the floodgates to a recognition of the fact that Maltese society was in a state of rapid change, making up for lost time.

The Marriage Equality Reform legislation approved in Parliament earlier this week was another step. It was described as “immoral” (Edwin Vassallo), “Marxist” (Clyde Puli), “communist” (Herman Schiavone) or even “North Korean” (Tonio Fenech).

These labels identify the frame of mind of those resisting change. Apparently, none of these critics of marriage equality legislation has yet realised that this step is the direct legal consequence of the Constitutional amendment, approved by Parliament some years back, which spelled out in unequivocal terms the prohibition of discrimination based on gender.

The intolerant Christian right argues that legislation proposing marriage equality is the result of a society which has lost its values. They have not realised that their “values” are not the only ones around: we live in a society where a plurality of values is a fact. The Christian right has no monopoly: either on values or on what is right or wrong.

A number of leading Opposition spokespersons, notwithstanding their declaration of support for the proposed legislation, deemed it fit to hurl never-ending insults against the proposals being debated and all that these represented. This insulting language used during the parliamentary debate is a sad reflection on the whole of the PN Opposition, even on those who sought to apply the brakes and in fact used more conciliatory language to convey their thoughts.

The conservative opposition is in a tight corner. On the one hand it wanted to announce in unequivocal terms its recent “conversion” to championing LGBTIQ rights. At the same time the Opposition could not ignore the fact that it is still chained to an intolerant Christian right which labels LGBTIQ rights as morally reprehensible. Edwin Vassallo was the most unequivocal when he declared that his conscience would not permit him to vote in favour of what he described as an “immoral” legislative proposal.

In a couple of seconds, Vassallo and others blew up what had been carefully constructed by Simon Busuttil since assuming the PN leadership, causing some to speculate whether the cohabitation of the conservative Christian right, Christian Democrats and liberals in the PN can last much longer.

In contrast, even if for political expediency, the conservatives in the Labour Party parliamentary group have either kept their mouth shut or else watched their language. It seems that they have learnt some lessons from the divorce referendum debate.

Parliament’s approval last Wednesday of the Marriage Equality Legislation is another step in entrenching the acceptance of value pluralism. Parliament has accepted value pluralism and decided that it was time to respect everyone.

We need to realise that we form part of a society with a plurality of values, all of which deserve the utmost respect. It is possible to disagree, but insulting people because they have different values than one’s own is not on. A society with a plurality of values is a fact and nobody will or can change that.

Malta has now introduced marriage equality. As a result, our society will show a marked improvement that will have a positive impact on all of us.

published in The Malta Independent on Sunday – 16 July 2017

is-Switch tal-valuri

switch2

 

Is-soċjetà tagħna m’għandiex switch li bih, meta trid, tixegħel il-valuri “tajbin” jew titfi l-valuri “ħżiena”.

Is- soċjetà tagħna qed tinbidel u dan qed tagħmlu b’rata mgħaġġla ħafna. Bir-rata mgħaġġla tat-tibdil li minnu għaddej il-pajjiż hemm min qed jinfixel. Kultant hawn ukoll min qiegħed iparla ftit iżżejjed ukoll. Dan kollu qiegħed jiġri għax il-valuri tradizzjonali huma taħt assedju u mhux kulħadd hu ippreparat għal dan it-tibdil mgħaġġel li għaddej madwarna.

Pajjiżna għaddej minn dak li hu inevitabbli, dak li minnu għaddew pajjiżi oħra snin ilu. Dħalna fl-Unjoni Ewropeja fl-2004 u ftit ftit deħlin fis-sekli għoxrin u wieħed u għoxrin.

Kien hawn min ħaseb li dak kollu li seħħ madwarna baqa’ għaddej mingħajr ma effettwana. Min ħaseb hekk għarralu. Stajna kellna dan it-tibdil mifrux fuq numru ikbar ta’ snin, imma r-resistenza politika għall-bidla tul is-snin kienet kbira.

Kull bidla li qed isseħħ tista’ tagħmel il-ġid jekk inkunu imħejjija  għaliha. Għax huwa n-nuqqas ta’ tħejjija li qed iwassal lil uħud biex jippruvaw inisslu l-biża’ b’dikjarazzjonijiet li “qed jintilfu l-valuri”. Ir-realta’ hi ferm differenti. Il-valuri qed jinbidlu u mhux jintilfu.

Għalhekk hu xieraq li jintuża iktar kliem li jħeġġeg it-tolleranza kif ukoll li nirrispettaw iktar lil xulxin. Ovvjament ma hemm l-ebda mertu li tirrispetta lil dak li taqbel miegħu. Ir-rispett, l-iktar li hu meħtieġ hu fil-konfront ta’ dawk li ma naqblux magħhom! Jeħtieġ li nifhmu li kull wieħed u waħda minna għandu l-valuri tiegħu, li jgħożżhom. Dan peró ma jagħti dritt lil ħadd li jmaqdar lil min għandu valuri differenti. Kemm jekk differenti ftit, kif ukoll jekk differenti ħafna.

Is-switch jaqta’. On jew off. Iva jew le. Għall-valuri ma nużawx switch iżda nippruvaw nifhmu u nittolleraw iktar lil xulxin.

It-tolleranza hi biss l-ewwel pass. Il-pass li jkun imiss wara t-tolleranza hi li naċċettaw lil xulxin kif aħna, bid-differenzi b’kollox.

F’soċjetà li tifhem u tagħder m’hemmx post għal switch. Hemm iżda lok biex nibnu flimkien soċjetà dejjem iktar pluralista u liberali ibbażata fuq it-tolleranza u r-rispett reċiproku.

Is-sena t-tajba lil kulħadd.

Id-derby ta’ George Abela

Coleiro.Abela.Farrugia

 

F’attivita’ konnessa mal-futbol, George Abela, President Emeritu, tkellem dwar il-valuri.  Qalilna kemm huma importanti l-valuri fis-soċjeta’ Maltija. Qalilna li allaħares il-valuri ma jibqgħux ċentrali għalina.  Imbagħad qiesu ipprova jagħti x’jifhem li l-valuri huma biss dawk insara. Li min ma jħaddanx valuri insara huwa bla valuri.

Meta George Abela kien qed jitkellem fil-Millenium Chapel ġewwa Paceville kien qed jinawgura ġemellaġġ bejn il-Millenium Chapel u l-Youth Football Association. Dakinnhar l-unika futbol li kien interessat fih George Abela kien id-derby ta’ Ħal-Qormi, bejnu u Marie Louise Coleiro-Preca. Abela kien qiegħed iwieġeb żewġ linji mid-diskors tal-President Coleiro-Preca li għamlet f’Jum ir-Repubblika.

Coleiro-Preca nhar it-13 ta’ Diċembru f’diskors ibbażat fuq ix-xogħol u s-solidarjeta’ soċjali bħala pediment essenzjali tar-Repubblika osservat li bħala parti mill-proċess tas-sekularizzazzjoni li Malta għaddejja minnu l-forza organizzattiva tar-reliġjon kattolika qiegħed jiġġenneb. Żiedet tosserva illi irridu noqgħodu attenti li ma nagħmlux l-iżball li seta għamel ħaddieħor li f’dawn iċ-ċirkustanzi min hu qrib il-poter jimponi l-valuri tiegħu. Għax hemm (jew għandu jkun hemm) spazju għal kulħadd.

Osservazzjonijiet f’waqthom għax Malta bħala stat lajk għandha tirrispetta lil kulħadd irrispettivament mill-valuri li jħaddan.

Ir-referendum dwar id-divorzju : Riflessjonijiet (1) Mhux biss iċ-ċikkulata

53.16% tal-Maltin bid-dritt tal-vot ivvutaw favur l-introduzzjoni tad-divorzju. Ċifra li ssorprendiet avolja l-IVA kienet kważi dejjem ftit fuq quddiem fis-sondaġġi li saru. Id-distakk fil-fatt kien ikbar milli kien mistenni.

In-nies ivvutat favur is-solidarjeta ma min għandu żwieġ li ma rnexxiex. Ivvutat kontra l-imposizzjoni ta’ valuri tradizjonali fuq kulħadd. Fuq kollox in-nies minkejja t-theddid ivvutat favur il-pluraliżmu tal-ideat u tal-valuri. Mhux kulħadd jaqbel ma dan. L-establishment insista li nibqgħu kif aħna. In-nies irrifjutat.

L-adulti għandhom id-dritt li jieħdu d-deċiżjonijiet tagħhom. Ma tiddeċidix għalihom la l-Knisja u l-anqas l-istat. Għax il-pluraliżmu mhux biss għax-xandir. Id-dritt tal-għażla mhux biss għaċ-ċikkulata jew it-toothpaste.