Min qed jiġbed l-ispag?

Hemm mistoqsija li bla dubju tberren f’moħħna aħna u nisimgħu jew x’ħin inkunu qed naqraw rapporti dwar ix-xhieda li qed tinġabar il-Qorti in konnessjoni mal-assassinju ta’ Daphne Caruana Galizia. Lil min qed tipproteġi l-pulizija?

Qed joħroġ messaġġ ċar li f’waqtiet partikulari xi uffiċjali tal-Pulizija u l-kriminali li bħalissa qed ikunu investigati kienu id f’id. Naturalment l-uffiċjali in kwistjoni dan jiċħduh. Imma, sfortunatament għal kulħadd, il-kredibilità tagħhom ilha li spiċċat.

Id-deċiżjoni tal-5 t’Ottubru 2018 tal-Qorti Kostituzzjonali dwar Silvio Valletta, dakinnhar Deputat Kummissarju tal-Pulizija, b’kunflitt ta’ interess minħabba r-responsabbiltajiet politiċi ta’ martu Justyne Caruana (politically exposed person) għamlet l-affarijiet ferm agħar. Fl-2018 il-Qorti Kostituzzjonali kienet aċċettat l-argumenti ta’ tal-familja ta’ Daphne Caruana Galizia u ordnat li Silvio Valletta jitbiegħed mill-investigazzjoni dwar l-assassinju.

Fid-dawl tal-allegazzjonijiet kontra id-Deputat Mexxej tal-Partit Laburista Chris Cardona dwar il-possibiltà ta’ ordni separata għall-assassinju ta’ Caruana Galizia, jikber konsiderevolment id-dubju dwar min qiegħed ikun protett mill-Pulizija. Għax kif jista’ jkun li Deputat Kummissarju tal-Pulizija li hu politikament espost jinvestiga politiku ġej mill-istess partit politiku li fih hi attiva martu ukoll Membru tal-Kabinett? Kien fit-8 ta’ Mejju 2016 li din il-gazzetta kienet irrappurtat illi Silvio Valletta kien offrut il-ħatra ta’ Kummissarju tal-Pulizija imma ma aċċettax minħabba li martu Justyne Caruana u l-fatt li “hija Membru tal-Kabinett u persuna prominenti fil-Partit Laburista, seta’ jitfa’ wisq piż u dell fuq l-operat tiegħu kieku aċċetta li jkun fit-tmun tal-Korp.” Dakinnhar iddeċieda tajjeb imma wara insihom id-dellijjiet!

Il-problema tikber konsiderevolment kull meta jissemmgħu dawk li kienu madwar Joseph Muscat, ewlieni fosthom Keith Schembri. Imma hemm oħajn ukoll li kellhom parti importanti fl-iżviluppi ta’ din il-ġimgħa: min jikkonsla u jikkalma u min iwassal il-messaġġi.

Hu magħruf li kemm Chris Cardona kif ukoll Keith Schembri intalbu jwieġbu xi mistoqsijiet mill-Pulizija imma safejn hu magħruf pubblikament s’issa ħadd minnhom mhu qed jiġi investigat.

Jingħad li għad baqa’ informazzjoni sensittiva x’tinkixef.

Irridu nżommu quddiem għajnejna li Daphne kienet stħarrġet u kitbet dwar il-każijiet ta’ korruzzjoni ewlenin fil-pajjiż tul dawn l-aħħar snin, li minnhom ma kellniex ftit. L-atturi xi drabi huma l-istess. Din il-ġimgħa kellna iktar informazzjoni fuq każ kbir. Hu il-kaz tal-Montenegro li stħarrġet it-Times u li minnu irriżulta li 17 Black ta’ Yorgen Fenech daħħlet madwar ħames miljun euro minn fuq dahar l-Enemalta. Min hemm sħab ma Fenech fis-17 Black u s’issa ma jidhirx?

Ix-xhieda fil-Qorti fil-kaz tal-assassinju qed jindikaw il-possibilità li hemm iżjed minn moħħ wiehed wara dan il-qtil. Yorgen Fenech ilu jinsisti li mhux hu l-moħħ iżda li hemm xi ħaddieħor li hu aqwa minnu.

Ma nagħmlux mod li dawn l-idejn moħbija wara l-qtil għandhom interess ukoll fil-qliegħ mill-Montenegro fejn spiċċa jidher Yorgen Fenech għal darba oħra għalihom hux?

Min qed jiġbed l-ispag f’dan kollu? Meta l-Pulizija jagħmlu investigazzjoni iktar fil-fond forsi jkollna ħjiel. Imma ma jiddependix biss minnhom. Jiddependi ukoll minn min s’issa għadu qiegħed jerfa’ l-piz waħdu u jostor lil ħaddieħor.

Il-kobba hi mħabbla sewwa. L-iskandli wieħed wara l-ieħor ilhom jakkumulaw. Dwar uħud minnhom ma sar xejn u dwar oħrajn tapari sar xi ħaġa. F’dan kollu hemm rwol fundamentali għall-ġurnaliżmu investigattiv li b’responsabbiltà jgħarbel u jfittex il-konnessjonijiet bejn in-numru dejjem jikber ta’ skandli. Il-qtil biex isikket lil min jinvestiga mhuwiex biss delitt kontra l-persuna imma hu ukoll delitt kontra d-demokrazija. Għax l-istampa libera li ma tibżax hi pilastru ewlieni tad-demokrazija tagħna.

L-istess idejn jidhru repetutament. Min hemm mistoħbi warajhom? Min qed jiġbed l-ispag Delimara, il-Montenegro u lura sal-Bidnija?

ippubblikat fuq Illum : Il-Ħadd 21 ta’ Ġunju 2020

Il-gwerra wara l-bieb

 

Fi gwerra, safejn naf jien, jitlef kulħadd. Għax gwerra tfisser li jkunu ngħalqu t-toroq kollha ta’ komunikazzjoni. Tfisser li r-raġuni ma għadx għandha użu.

Dikjarazzjoni ta’ gwerra tfisser li l-forza fiżika jew verbali u l-insulti huma l-għodda preferuti ta’ min ikun għamel din id-dikjarazzjoni.

Dalgħodu t-Times online ħabbritilna dikjarazzjoni ta’ gwerra li għamel il-Kap tal-Opposizzjoni Adrian Delia. Qaltilna t-Times li din id-dikjarazzjoni ta’ gwerra saret kontra dawk li ġew deskritti bħala t-tradituri fil-partit.

Ċertament li din mhiex l-aħjar siegħa tal-Partit Nazzjonalista. Għax li tiddeskrivi lil dawk li ma jaqblux miegħek bħala tradituri hi gravi ħafna u tirrifletti l-livell ta’ diskussjoni interna fil-Partit Nazzjonalista. Tfisser ukoll attitudni intolleranti lejn min għandu opinjoni differenti minnek u għandu l-kuraġġ li jsemma’ leħnu: fil-beraħ meta tollerat jew tollerata u fejn id-demokrazija interna hi mħaddma, bil-moħbi f’ċirkustanzi oħra.

Ma għandi l-ebda dubju li mhux kulħadd fil-Partit Nazzjonalista jixtieq li tibda din il-gwerra għax gwerra, ħerba biss tħalli warajha.

Bħal kulħadd jiena ukoll nisma’ stejjer dwar dak li għaddej. Dwar video clips li ħarġu u qed jiġu ċċirkulati u oħrajn li huma mistennija dalwaqt. Dawn huma affarijiet li ma jagħmlu ġieħ lill-ħadd. Imma jirriflettu l-istat miżerabbli li irriduċiet ruħha fiha kemm il-politika Maltija kif ukoll il-Partit Nazzjonalista.

Kulħadd jixtieq jara żminijiet aħjar fejn ir-raġuni w is-sens komun jitħallew jaħdmu. Ikun forsi l-mument fejn il-poliiku jġib ruħu sewwa, dejjem, kemm mal-ħbieb kif ukoll mal-għedewwa. Inkluż mat-tradituri!

Discount tat-Times bejn il-Lombard u l-Laiki

F’artiklu dalgħodu t-Times of Malta ħabbru li ftehim għall-biegħ tal-ishma fil-bank Malti Lombard Bank Malta plc li kellu l-bank Ċiprijott magħruf bħala Laiki Bank weħel, u li dawk li ssottomettew offerti għal dan il-bejgħ ta’ kważi 50% tal-ishma tal-bank ma jafux x’inhu jiġri.

Fil-gazzetta stampata, t-Times of Malta qaltilna li dawn l-ishma kellhom valur ta’ €100 miljun filwaqt li meta l-artiklu tqiegħed online dan il-valur niżel għal €50 miljun! Imkien ma hemm spjegazzjoni għal dak li ovvjament hu żball tal-gazzetta.

Il-Laiki Bank li ismu propju hu Cyprus Popular Bank Public Co Limited għandu 49.01% tal-ishma tal-Lombard u ċjoe ftit iktar minn 21.65 miljun sehem. Meta wieħed iqies li l-aħħar bejgħ fil-borza ta’ dawn l-ishma kien bil-prezz ta’ €2.20-il sehem, dawn  għandhom valur ta’ madwar €48 miljun, qabel ma jitqies żieda ta’ premium minħabba li l-bejgħ iwassal għal kontroll tal-bank.

Ikun tajjeb li dan il-bejgħ isir bi trasparenza kif jeżiġu l-liġijiet tal-pajjiż.

Ir-rapport ta’ Vanni Bonello u r-reputazzjoni tat-Times u s-Sunday Times

 

Mela l-Allied Newspapers Limited u Adrian Hillman ftehmu. It-Times tgħidlna li laħqu ftehim u li bħala riżultat ta dan il-ftehim ġie fi tmiemu t-tilwim (u kawżi) li kien  hemm bejniethom.

Xfih il-ftehim ma nafux għax din l-informazzjoni nżammet kunfidenzjali.

Dan il-ftehim waslu għalih wara diskussjonijiet fid-dawl tal-investigazzjoni li mexxa l-Imħallef Emeritu Giovanni Bonello u dan wara numru ta stejjer ballegazzjonijiet gravi dwar l-istess Adrian Hillman, Keith il-Kasco Schembri kif ukoll il-kuntrattur Pierre Sladden.

Fl-istejjer kienu issemmew kumpaniji diversi li kien intqal li kienu ġew użati biex jaħbu attivitá illegali diversa.  

Xirriżulta mill-investigazzjoni mhux magħruf għax il-kumpanija Allied Newspapers Limited sissa żammet kollox mistur.

Ma naħsibx li hemm xi obbligu legali li l-Allied Newspapers Limited tippubblika r-rapport tal-inkjesta. Imma żgur li hemm obbligu ta xorta oħra: hu obbligu etiku. Għax kif tista l-Allied Newspapers Limited tkun kredibbli, mil-lum il-quddiem, meta permezz tal-gazzetti tagħha it-Times of Malta u s-Sunday Times of Malta jintalab aċċess għal informazzjoni minn sorsi tal-istat u anke minn sorsi oħra privati fil-kors tal-ġurnaliżmu investigattiv meta hi stess qed iżżomm mistur dak li irriżulta mill-investigazzjoni interna tagħha?

Il-pubbliku għandu dritt li jkun jaf dwar jekk irriżultax li kien hemm it-tixħim u l-korruzzjoni kif ukoll dwar jekk irriżultax jew le li kienet kompromessa l-linja editorjali tal-gazzetti li tippubblika l-Allied Newspapers Limited. Iċċaħdiet ġenerali naħseb li ma jikkonvinċu lil ħadd.

Bla dubju l-Allied Newspapers Limited taħseb li bil-kunfidenzjalitá tista tipproteġi r-reputazzjoni tal-gazzetti tagħha. Wisq nibżali dan mhux il-kaz.

Some memories of my father

SCAN0001

 

It is now four weeks since he passed away in the early hours of 11 June. Yet I still find myself dialling his telephone number at least twice a day to exchange some news or to ask for his opinion or advice on some matter.

Three months short of his 85th birthday, he had retired from the civil service 25 years ago after a continuous public service spanning over 40 years. I do remember most of his postings, in particular those at the Customs and the then Water Works Department. He was dedicated to his duties at the Department of Social Services where he spent more than twenty years of his public service.

He was an only child as his elder sister had died at birth. At the tender age of six he was already an orphan when he lost his father who worked as a linotype operator at the government printing press. It was in 1937, two years before the outbreak of World War II. Without a breadwinner at home and inexistent social services life was miserable.

My father was not into politics. He was of the opinion that it would have been much better had I followed in his footsteps! He told me as much in very forceful language many times, in particular on the morrow of Black Monday in October 1979 when standing in the timber balcony of our home in St Paul Street Valletta we could still observe smoke coming out from the gutted Progress Press, home to The Times and The Sunday Times for many years.

He was a civil servant of the old school who took much pride in his work. As a young boy I could observe this at close quarters whenever he took me along. As an account keeper at the Water Works Department in the 1960s he would patiently listen to and address complaints on “errors” in water and electricity bills. Later in the 1980s, he would apply his skills as a welfare officer in the different area offices of the Department of Social Services assisting the elderly and vulnerable who sought the assistance of the state.

In 1977, after taking part in a sympathy strike called by the UĦM in solidarity with bank employees he was transferred to the Bormla Area Office of the Department of Social Services. It was certainly not intended to be a pleasant experience. In fact, he used to recount how in the first weeks after his being transferred to the Bormla Social Services Area Office, various officials of the local Labour Party Club used to turn up at the office “to check” on the progress of the new welfare officer! Subsequently he was transferred to other Area Offices.

My father spent his last weeks in palliative care at the Sir Anthony Mamo Oncology Centre where he was much impressed by the dedicated service of all members of staff, without exception. My family is grateful to them all as their care and dedication ensured that his last days were bearable right to the very end. May he rest in peace.

published in The Malta Independent on Sunday – 10 July 2016

Mario de Marco : bejn mistoqsija u tweġiba

Mario de Marco2

Ftit iktar minn xahar ilu Mario de Marco, f’artiklu ippubblikat fuq l-Indipendent , qal li kuljum jistaqsi lilu nnifsu l-mistoqsija “għalfejn qiegħed fil-politika?” It-tweġiba li jagħti fl-istess artiklu kienet (u bla dubju għadha) is-sens ta’ dover li jħoss lejn dawk kollha li jiltaqa’ magħhom fil-ħajja ta’ kuljum. Hi tweġiba li tpoġġi s-servizz lejn il-komunità u mhux il-gwadann personali bħala l-mira tal-involviment fil-ħajja politika.

Ġimgħa ilu l-Malta Today ippubblikat artiklu ffirmat minn Salvu Balzan li fih qalet li Mario de Marco kellu kuntrattur [Redmap Construction Limited ta’ Pierre Sladden] li kien qed jagħmel xogħol ta’ alterazzjonijiet fi propjetà li hu għandu fin-Naxxar. Dan ix-xogħol, qalet il-Malta Today, ilu sejjer mill-2011 meta Mario de Marco kien Ministru responsabbli (fost affarijiet oħra) għall-MEPA.

Imma, qalet il-Malta Today, kien biss wara li faqqa’ l-iskandlu dwar Adrian Hillman [Managing Director tal-kumpaniji li jippubblikaw il-gazzetti The Times u The Sunday Tmes] li Mario de Marco talab il-kont tax-xogħol mingħand il-kuntrattur.

L-artiklu tal-Malta Today, ippubblikat lejliet id-diskussjoni fuq il-mozzjoni ta’ sfiduċja fil-Gvern jimplika li dan ix-xogħol kien meqjus bħala rigal. Kien artiklu li qanqal dubju serju sakemm Mario de Marco ta’ l-ispjegazzjoni tiegħu [fil-media u fil-Parlament] fis-sens li hu kien ilu jitlob kont tax-xogħol u li l-kuntrattur kien qed iwieġeb illi l-kont jinħareġ hekk kif jitlesta x-xogħol.

Xi ftit dubju ser jibqa’ dejjem, imma l-kredibilità ta’ Mario de Marco, fil-fehma tiegħi ixxaqleb il-miżien favur tiegħu.

Dan il-każ juri kemm huwa żbaljat il-Parlament li jħalli fuq l-ixkaffa l-abbozz ta’ liġi dwar l-Istandards fil-Ħajja Pubblika, abbozz li ilu li ġie ippreżentat u approvat fl-ewwel qari sa mill-14 ta’ Mejju 2014. Meta l-Parlament japprova din il-liġi jkollu l-għodda biex ikunu investigati immedjatament dawn it-tip ta’ stejjer.

Għax filwaqt li tajjeb li tkun ippubblikata l-istorja fil-gazzetti, huwa daqstant ieħor importanti illi jingħataw spjegazzjonijiet minn dawk involuti. Il-mistoqsija trid issir imma għandna dritt ukoll għal risposta ċara. Għax min hu maħmuġ għandu jkun espost, imma min m’huwiex m’għandux ikun imħammeġ għal gwadann politiku tal-mument.

Joseph frisk bħal ħassa

Lettuce

 

L-Allied Newspapers Limited, il-kumpanija responsabbli għall-pubblikazzjoni tat-Times of Malta u s-Sunday Times of Malta, fid-dawl tal-informazzjoni li ħierġa ftit ftit fuq il-blog ta’ Daphne Caruana Galizia dwar allegazzjonijiet gravi ta’ tixħim u korrużżjoni ħadu passi immedjati. Infetħet investigazzjoni interna fil-kumpanija biex teżamina l-allegazzjonijiet serji li saru. Il-persuna fit-tmexxija tal-kumpanija li għaliha qed issir referenza, l-Managing Director Adrian Hillman, ħareġ bil-leave, sakemm tkun konkluża l-investigazzjoni u jkunu ikkunsidrati l-konklużjonijiet.

L-allegazzjonijiet dwar tixħim ma jikkonċernawx biss lil min qed jingħad li ġie imxaħħam. Jikkonċernaw ukoll lil min qed jingħad li xaħħam u ċjoe lil Keith Schembri tal-Kasco.

Bħala Chief of Staff tal-Prim Ministru il-Kasco tgħaddi minn taħt idejħ informazzjoni minn l-iktar sensittiva li tikkonċerna lill-pajjiżna.

Jista’ l-pajjiż jibqgħa immexxi b’dan il-mod: minn persuni li hemm dellijiet kbar dwar l-integrità tagħhom, bil-poter effettiv tal-pajjiż f’idejhom?

Sadanittant Joseph frisk bħal ħassa. Qiesu ma ġara xejn. Għandu fiduċja sħiħa f’Keith tal-Kasco tant li ma jħossx il-ħtieġa li ssir investigazzjoni. Inevitabilment, f’din is-sitwazzjoni tasal għal konklużjoni li Joseph Muscat u Keith Schembri tal-Kasco qed jiddefendu lil xulxin.

Pajjiżna jixraqlu aħjar.

Il-maltemp li jista’ jkaxkarna

29.12.2014

 

Fit-Times of Malta illum f’artiklu intitolat Malta is vulnerable to a devasting megastorm il-Professur Patrick Schembri jispjega kif mir-riċerka li qed jagħmel mal-kosta Maltija qiegħed bil-mod jiskropri provi dwar maltempati kbar li seħħew fil-gżejjer Maltin eluf ta’ snin ilu. L-artiklu ma jidhirx sħiħ online. Online issibu artiklu fil-qosor intitolat Malta hit by megastorms in the past……..and it can happen again.

Din ir-riċerka hi iffinanzjata mill-European Research Council u fiha qed jieħdu sehem tijm internazzjonali mill-Irlanda (Queen’s University Belfast), mir-Renju Unit (University of Cambridge) u Malta (Universita’ ta’ Malta, Sopratendenza tal-Wirt Kulturali u Heritage Malta).  Il-proġett ta’ studju hu mifrux fuq ħames snin u huwa imsejjaħ “ Fragility and sustainability in restricted island environments: adaptation, culture change and collapse in prehistory.”

Fir-rapport tagħha l-ġurnalista tat-Times Sarah Carabott tgħid dawn il-preċiżi kelmiet :

“Malta has been hit by storms so powerful that traces in the coastal sediment remain till this very day, thousands of years later.

If such inclement weather were to hit again, it could leave its mark on infrastructure around the coastline, including the power station and reverse osmosis plants.”

It-Times tirrapport ukoll il-veduti tal-Korporazzjoni Enemalta u tal-Korporazzjoni għas-Servizzi tal-Ilma. Kelliema għal dawn il-Korporazzjonijiet qalu li l-faċilitajiet in kwistjoni (power station u impjanti tar-reverse osmosis) huma safe. Ġew diżinjati b’mod li jilqgħu anke’ għal l-iktar maltempata qalila, qalu.

 

Ma nafx jekk tiftakrux x’ġara f’Fukushima, l-Ġappun nhar il-11 ta’ Marzu 2011. Il-bini tal-impjant nuklejari  kien b’saħħtu, iddiżinjat għal kontra t-terrimoti. Fil-fatt il-bini ma ġarrabx l-anqas ġirfa bħala riżultat tat-terrimot. Imma mbagħad tħarbat bil-mewġ għoli li ġie iġġenerat bit-tsunami sussegwenti.

Il-ġeologu Ġappuniż Masanobu Shishikura nhar il-11 t’April 2011 kien rappurtat mill-ġurnal Taljan Il Sole 24 Ore li kien ippreveda dan it-tsunami a bażi ta’ oħrajn li seħħew mijjiet ta’ snin ilu bejn 500 u 800 sena ilu.

Dan ifisser illi l-maltempati qliel li seħħew fuq Malta eluf ta’ snin ilu u li dwarhom qed jitkellem il-Professur Schembri m’hemm xejn li jżomm milli jerġgħu jseħħu. Ovvjament tajjeb li l-Korporazzjonijiet jgħidulna kemm aħna ippreparati. Imma probabbilment li m’aħna ippreparati xejn għal diżastru naturali li s’issa m’għandna l-ebda ideja dwar il-qilla tiegħu meta seħħ eluf ta’ snin ilu.