L-ambjent u l-ġustizzja soċjali

e-waste-africa

Il-ħsara ambjentali teffettwa lil kulħadd, imma b’mod speċjali tolqot iktar lil dawk li huma vulnerabbli. L-esperjenza tal-ħajja ta’ kuljum, imsaħħa bir-riċerka turi li l-agħar effetti tal-ħsara ambjentali jġarrbuhom l-aktar nies foqra. Per eżempju, n-nuqqas jew it-tniġġis tal-ilma jolqot l-iżjed lil dawk li huma l-aktar foqra, li għalihom ix-xiri ta’ flixkun ilma ħafna drabi hi spiża żejda. U meta f’diversi pajjiżi għola l-livell tal-baħar dan laqat l-ewwel lill-foqra li kienu qed jgħixu fi griebeġ mal-kosta, u li ma kellhomx iktar fejn imorru.

M’aħniex konxji biżżejjed tal-problemi li jolqtu lil dawk li huma mwarrba mis-soċjetà. Illum ma nistgħux ma nagħrfux li l-impenn ambjentali irid jieħu ukoll dimensjoni soċjali. Dan għandu jdaħħal diskors dwar il-ġustizzja fid-diskussjonijiet dwar l-ambjent, biex nifhmu dejjem iktar li l-karba tal-art hi ukoll il-karba tal-fqir. Il-ħsara ambjentali hi l-kawża ta’ inġustizzja soċjali.

Flok jindirzzaw il-problemi tal-foqra uħud iwaħħlu fiż-żieda fil-popolazzjoni u jippruvaw ma jagħtux importanza lill-konsumiżmu estrem u selettiv tas-soċjetà moderna. B’hekk jippretendu li jilleġittimizzaw il-mudell ta’ distribuzzjoni tar-riżorsi li għandna llum, fejn hemm minoranza li temmen li għandha dritt tikkonsma fi proporzjon li qatt ma jista’ jiġi applikat fuq livell universali, għax il-pjaneta bilkemm l-iskart ta’ konsum bħal dan ma tkun kapaċi żżomm.

Iktar minn hekk, terz tal-ikel li nipproduċu qed jinħela: l-ikel li jintrema qed jinsteraq minn fuq il-mejda tal-fqir. Iż-żieda fil-konsum taf twassal għat-tlaqqigħ flimkien ta’ problemi marbuta mat-tinġis ambjentali, il-mezzi ta’ trasport, it-trattament tal-iskart, il-qerda ta’ riżorsi, u l-kwalità tal-ħajja.

Jeżisti “dejn ekoloġiku” bejn il-pajjiżi żviluppati u dawk inqas żviluppati. Dan id-“dejn ekoloġiku” hu marbut ma’ żbilanċ fil-kummerċ b’konsegwenzi fil-qasam ekoloġiku, kif ukoll mal-użu sproporzjonat tar-riżorsi naturali storikament imwettaq minn xi pajjiżi. L-esportazzjoni ta’ xi materja prima biex tissodisfa s-swieq tal-pajjiżi industrijalizzati ħalliet warajha ħafna ħsara ambjentali, bħal, per eżempju t-tinġis bil-merkurju fil-minjieri tad-deheb jew bid-dijossidu tal-kubrit fil-minjieri tar-ram.

It-tisħin ikkawżat mill-konsum enormi ta’ xi pajjiżi għonja għandu riperkussjonijiet fl-ifqar postijiet ta’ din l-art, speċjalment fl-Afrika, fejn iż-żieda fit-temperatura flimkien man-nixfa għandha effetti diżastrużi fuq l-agrikultura.

Ma’ dan inżidu r-rimi ta’ skart tossiku f’pajjiżi li qed jiżviluppaw minn intrapriżi ibbażati f’pajjiżi żviluppati. Dawn jagħmlu fil-pajjiżi mhux żviluppati dak li m’huwiex permess li jsir f’pajjiżhom.

Ġeneralment, meta jwaqqfu l-attività tagħhom u jitilqu, iħallu warajhom ħsarat kbar umani u ambjentali, bħal qgħad, irħula bla ħajja, il-qerda ta’ ħażniet naturali, deforestazzjoni, tifqir fil-biedja u fil-merħliet tal-post, ħofor kbar, għoljiet imħarbta, xmajjar imniġġsa u xi opra soċjali li ma tiflaħx tieqaf iktar fuq riġlejha”.

Din hi s-sejħa li tagħmlilna l-art. Hi s-sejħa tal-fqir li hu ukoll misruq mill-ġid li tagħtu n-natura biex biex bih jistagħna ħaddieħor. Il-ħsara ambjentali hi l-kawża ta’ inġustizzji soċjali kbar li lkoll isiru f’isem l-iżvilupp. Għax fl-aħħar huma dawk l-iktar vulnerabbli fostna li l-iżjed iħossu l-konsegwenzi tal-qerda ambjentali li qed isseħħ madwarna. Għalhekk kull pass il-quddiem, (żgħir jew kbir), li nagħmlu biex inħarsu l-ambjent ta’ madwarna huwa pass biex innaqqsu l-inġustizzji ta’ madwarna.

 

(kummentarju li xxandar fuq l-RTK it-Tnejn 4 ta’ Jannar 2016, ibbażat fuq il-paragrafi 48 sa 51 tal-enċiklika Laudato Sì tal-Papa Franġisku)

Advertisements

Fl-2015, l-ambjent taħt assedju. Fl-2016 l-assedju ikompli.

msida_water. 021015

 

Is-sena 2015 kienet waħda li fiha l-ambjent kien taħt assedju. Assedju li bla dubju ser jintensifika ruħu matul is-sena d-dieħla. Għax ma hemm l-ebda dubju li l-aġenda tal-Labour hi waħda kontra l-ambjent.

Bla dubju mument importanti fl-2015 kien ir-referendum abrogattiv dwar il-kaċċa fir-rebbiegħa. Referendum li intilef bi sbrixx imma li xorta wassal messaġġ qawwi, prinċipalment minħabba li huwa riżultat li nkiseb minkejja li kemm il-PN kif ukoll il-PL dejjem appoġġaw il-kaċċa fir-rebbiegħa.

Wara spikka il-każ taż-Żonqor li wassal għal dimostrazzjoni kbira ġol-Belt. Iktar tard il-Gvern ipprova jagħti l-impressjoni li kien qed jagħti kaz u dan billi ċċaqlaq ftit.

Il-qagħda tat-trasport pubbliku matul l-2015 tjibiet ftit imma għadha lura ħafna minn dak li jixraqlu u għandu bżonn dan il-pajjiż. Hi l-unika tama li tista’ tnaqqas il-pressjoni taż-żieda tal-karozzi fit-toroq. Hi l-unika tama għal titjib fil-kwalità tal-arja. Inutli jwaħħlu fil-ħinijiet tal-ftuħ tal-iskejjel.

Matul l-2015 l-ilma tax-xita flok ma jinġabar fi bjar li qatt ma saru, baqa’ jintefa’ fit-toroq. Issa li x-xogħol fuq il-mini taħt l-art ġie konkluż il-periklu fit-toroq ser jonqos għax il-parti l-kbira tal-ilma ser jispiċċa l-baħar. Il-flus li intefqgħu fuq dawn il-mini kienu fil-parti l-kbira tagħhom flus moħlija. Kien ikun iktar għaqli kieku intefqgħu biex l-ilma jinġabar flok biex jintrema.

F’nofs dawn l-aħbarijiet negattivi kollha ġiet ippubblikata l-enċiklika ambjentali tal-Papa Franġisku. Fiha tinħass sewwa t-togħma Latino-Amerikana ta’ Leonardo Boff li tenfasizza r-rabta bejn il-faqar u t-tħassir ambjentali. Hemm tama li din l-enċiklika tista’ tkun ta’ siwi biex iktar nies jiftħu għajnejhom.

F’Ġunju l-Kap tal-Opposizzjoni qalilna li l-PN fil-Gvern għamel diversi żbalji ambjentali u li jixtieq li jibda paġna ġdida. Din id-dikjarazzjoni ta’ Busuttil tikkuntrasta ma dak li ntqal fir-rapport tal-PN dwar it-telfa fejn ġie emfasizzat li l-PN kien vittma ta’ sabutaġġ minn dawk maħtura biex imexxu (inkluż ovvjament mill-MEPA).

Il-battalja tat-torrijiet għadha magħna. Preżentement hemm pendenti żewġ applikazzjonijiet f’tas-Sliema, waħda f’Townsquare (38 sular) u oħra f’Fort Cambridge (40 sular). Ir-residenti, li bħal dejjem jispiċċaw iġorru l-konsegwenzi ta’ dawn id-deċiżjonijiet, huma injorati.

Kellna t-tniġġiż fil-baħar. Diversi inċidenti fil-Port ta’ Marsaxlokk li bihom ġie ikkonfermat, jekk qatt kien hemm ħtieġa ta’ dan, li l-Bajja s-Sabiħa m’għandhiex iktar sabiħa. Dan minħabba li issa l-port sar definittivament wieħed industrijali. L-unika ħaġa li jonqos huwa t-tanker sorġut b’mod permanenti fil-port biex fih jinħażen il-gass.

Nhar is-Sibt jorħos il-prezz tal-petrol u d-diesel. Għal uħud imissu ilu li raħas. Forsi kien ikun aħjar li ma raħas xejn. Hemm bżonn kull mezz possibli biex jonqsu l-karozzi mit-toroq. Il-prezz tal-fuel hu wieħed minn diversi miżuri li jekk użati bil-għaqal jistgħu jagħtu frott. Il-problema imma, sfortunatament hi li ma hemmx volontà politika.

IL-MEPA ser tinqasam. L-ippjanar għalih u l-ambjent għalih. Mhux ser isir wisq ġid b’din il-miżura għax is-saħħa amministrattiva li għandu pajjiż żgħir ġejja miċ-ċokon tiegħu. Meta taqsam l-awtorita f’biċċiet tkun ferm inqas effettiv. Hekk ser jiġri. Il-MEPA ma kienitx qed taħdem sewwa għax ma ħallewiex taħdem sewwa. Għax kienet imxekkla minn bordijiet li jew ma jifhmux inkella b’aġenda moħbija.

Dan hu l-wirt li s-sena 2015 ser tħalli lis-sena 2016. L-unika ħaġa pożittiva hi li bil-mod qed tiżviluppa kuxjenza ambjentali fost il-ġenerazzjonijiet li tielgħin.

Is-sena t-tajba? Forsi.

Oħtna n-natura tieħu ħsiebna

countryside11.mt

 

L-enċiklika Laudato Sì tal-Papa Franġisku tpoġġi quddiemna numru ta’ riflessjonijiet dwar il-ħarsien tal-ambjent liema riflessjonijiet huma apprezzati minn kulħadd, inkluż minn min ma jemminx.

Riflessjoni ewlenija hi dwar kif Franġisku l-ieħor, Franġisku ta’ Assisi, tmien mitt sena ilu, kien iqies lin-natura bħal parti mill-familja. Bla dubju ġejna mfakkra  fil-kliem immortalizzat minn Franco Zeffirelli fil-film Fratello Sole, Sorella Luna dwar ħuna x-xemx u oħtna l-qamar.

Din hi stedina biex aħna ukoll inqiesu lin-natura bħala parti integrali mill-familja tagħna. Dan nistgħu nagħmluh jekk napprezzaw iktar ir-rwol importanti li n-natura għandha f’kull waqt ta’ ħajjitna.

Din mhix biss parti mill-filosofija franġiskana. Insibuha ukoll fil-kultura indiġena ta’ diversi popli. Per eżempju, fit-tribujiet Indjani fl-Istati Uniti tal-Amerika kif ukoll fit-tribujiet fid-diversi partijiet tal-Amerika Latina. Hi attitutdni magħġuna ukoll fil-biedja tradizzjonali li żviluppat f’rispett  u sintonija sħiħa man-natura.

Aħna parti mill-istess familja għax niffurmaw parti minn eko-sistema waħda. Kull azzjoni tagħna għanda impatt fuq dak kollu li jseħħ madwarna, bl-istess mod li dak li jseħħ madwarna għandu impatt fuqna. Jekk inniġġsu l-arja qed inniġġsuha għal kulħadd. Dan iwassal mhux biss għal mard respiratorju imma ukoll għall-iżbilanċ fil-klima, tant li l-istaġuni bdew jitħawwdu. La taf iktar meta jispiċċa s-sajf u l-anqas meta tibda ix-xitwa jew ir-rebbiegħa. Dan qed  jeffettwa kemm lill-uċuħ tar-raba’ kif ukoll lis-siġar li donnhom bdew jitgħażżnu. Qed jeffettwa is-sistemi naturali kollha li fuqhom tiddependi l-ħajja.

In-natura taħdem bħall-katina : kull ħolqa marbuta ma’ u msaħħa (jew imdgħajfa) mill-ħolqa ta’ ħdejha.

Ftit iktar minn ħamsin sena ilu, ż-żooloġista Amerikana Rachel Carson ippubblikat il-ktieb tagħha bl-isem Silent Spring (Ir-Rebbiegħa Siekta). Tosserva kif l-użu bikri tal-pestiċidi ma kienx qed jeffettwa biss l-insetti li kienu qed inaqqru l-uċuħ tar-raba’. Imma kien qed ikollu effett drastiku fuq ħlejjaq oħra, bħall-għasafar, insetti u pjanti li huma ta’ għajnuna kbira għalina. Għax l-għasafar li kienu jfittxu lil dawn l-istess insetti kienu qed jiġu b’mod indirett avvelenati minn l-istess pestiċdi. B’dan il-mod kien hemm nuqqas notevoli ta’ għasafar u bħala konsegwenza n-nuqqas tagħhom kien qed jinħass f’rebbiegħa li kienet qed isir dejjem iżjed siekta. Għalhekk Silent Spring. Carson kienet qed temfasizza li l-pestiċidi kien qed ikollhom effetti li jmorru lil hinn minn dak intenzjonat: kienu qed jagħmlu ħsara konsiderevoli lill-eko-sistema.

Ħamsin sena ilu, Rachel Carson kebbset l-ewwel xrara għal attiviżmu ambjentali fl-Istati Uniti tal-Amerika, li wara infirex mal-erbat irjieh tad-dinja. Għax bħala riżultat tal-osservazzjonijiet xjentifiċi tagħha,  iżjed nies indunaw kemm in-natura hi katina waħda : aħna l-bnedmin niddependu ukoll mid-dudu tal-art jew mill-insetti. Din hi l-katina tal-eko-sistema li torbot flimkien lill-bniedem mal-ħamrija u mal-ajru, mal-ilma tax-xita u mal-klima, mal-insetti u mal-annimali li jħokku żaqqhom mal-art.

Għandna ħafna x’nitgħallmu min-natura.

Ħarsu ħarsa madwarkom. Ħarsu lejn is-sigar meta dawn jinżgħu mill-weraq tagħhom. Osservaw kif anke dak il-weraq midbiel, li għalina jidher li ma’ għandu l-ebda użu jew valur, jitmermru w jgħinu lill-ħamrija li terġa’ titma’ lill-istess siġar. In-natura hi bieżla u ma taħlix.

Dawn il-lezzjonijiet sempliċi nsibuhom kontinwament madwarna kieku aħna kapaċi li b’umiltà nħarsu u nosservaw biżżejjed. Għax fi ħsieb Franġisku l-ieħor, in-natura hi bħal oħtna l-kbira li dejjem tieħu ħsiebna.  Anke għalhekk jixirqilha r-rispett. Għax dinja waħda għandna u hi d-dar tagħna lkoll.

kummentarju imxandar fuq RTK : it-Tnejn 28 ta’ Diċembru 2015

L-Aħrax tal-Mellieħa: tagħna lkoll?

 

 

Id-diskussjoni ta’ hawn fuq saret qabel l-elezzjoni tal-2013.

Il-bieraħ waqt id-diskussjoni li ġiet organizzata mill-Kummissjoni Ambjent tal-Knisja dwar l-enċiklika tal-Papa Franġisku Laudato Si Simon Busuttil ammetta li l-PN fil-Gvern għamel l-iżbalji dwar il-boathouses tal-Armier. Offra l-kooperazzjoni tal-Opposizzjoni lill-Gvern biex dawn l-illegalitajiet jitneħħew.

Joseph Muscat qal li ma jridx jibda mill-Armier. Iżda minn każijiet ferm iktar gravi.

Bdew jiċċaqalqu t-tnejn li huma. Forsi l-ewwel pass għaqli jkun li kemm il-PN kif ukoll il-PL iħassru kull ftehim li għandhom ma’ dawk li bnew il-boathouses.

Anke l-Knisja hemm bżonn li tieħu posizzjoni. S’issa l-illegalitajiet ġew imbierka mill-Knisja li torganizza attivitajiet reliġjużi fl-Aħrax tal-Mellieħa.

L-Aħrax tal-Mellieħa jixraqlu jkun tagħna lkoll.

 

Il-karba tal-art ……….. il-karba tal-fqir

Boff. Grito da Terra    laudato_si_

L-enċiklika li ppubblika l-Papa Franġisku l-bierah m’hiex biss enċiklika ħadra. Hi fuq kollox nisġa ta’ argumenti li jispjegaw kif u għaliex il-ħsara ambjentali  u l-inġustizzja soċjali jimxu id f’id. Preċiżament l-argument ta’ Leonardo Boff għoxrin sena ilu fil-ktieb tiegħu : Il-karba tal-art, il-karba tal-fqir. [Grito da Terra, Grito dos Pobres.] [Cry of the Earth, Cry of the Poor.]

L-enċiklika hi imsejħa “Laudato Si”, l-ewwel żewġ kelmiet fl-edizzjoni Latina. Huma ukoll l-ewwel żewġ kelmiet tal-Kantiku tal-krejaturi ta’ Franġisku ieħor, ta’ Assisi, li jfissru jkun imfaħħar (il-Mulej).

Oħtna d-dinja qed issofri ħsara kbira riżultat tal-użu ħażin mill-bniedem tar-risorsi ta’ din l-art. Il-ftit ħsara ekoloġika ta’ kull wieħed minna għalkemm tista’ tidher żgħira, meta tinġabar flimkien tammonta għal ħsara ferm ikbar.

Oħtna d-dinja marida minħabba fina. Dan il-mard hu rifless fl-art, fl-ilma, fl-arja u f’kull forma ta’ ħajja fuq din l–art. Hu manifestat ukoll fil-bdil fil-klima li hi riżultat tal-ħidma tal-bniedem.

Hemm relazzjoni mill-qrib bejn il-fqar u l-fraġilità tad-dinja. Il-ħarsien tal-ambjent u l-ħarsien tal-fqar u l-vulnerabbli jimxu id f’id. Il-fqar jgħidilna Franġisku huma mċaħħda minn dak li hu essenzjali biex jgħixu b’dinjità fil-waqt li l-għonja jiffangaw. Il-qerda ekoloġika hi l-ħolqa bejn it-tnejn.

Dan kollu qed iwassal għal dejn ekoloġiku sostanzjali li hu l-wirt li ser inħallu lill-ġenerażżjonijiet futuri. Huma l-foqra li ser iħallsu dan id-dejn riżultat tar-regħba u l-ħela tar-riżorsi tad-dinja tul is-snin.

Dan hu l-messaġġ mifrux fuq il-184 paġna tal-enċiklika. Il-qerda ambjentali u l-inġustizzji soċjali huma ż-żewġ naħat tal-istess munita. Inkluż il-bdil fil-klima.

Ippubblikat  fuq iNews :  il-Ġimgħa 19 ta’ Ġunju 2015

Demgħat tal-Milied u dmugħ tal-kukkudrilli

tears

Jixterdu ħafna demgħat  f’dawn il-ġranet. Id-diskorsi li jsiru jemfasizzaw il-ħtieġa tas-solidarjetà ma min għaddej minn tbatija. Il-Papa Franġisku emfasiżża t-tbatija tal-Insara ippersegwitati f’Mosul kif ukoll dak li għaddejjin minnu minoritajiet etniċi f’diversi partijiet tad-dinja.

Ankè l-President ta’ Malta Marie-Louise Coleiro Preca f’messaġġ imqanqal tkellmet kontra l-faqar. Huwa immorali, qalet il-President, li nibqgħu siekta meta nkunu iffaċċati b’theddid għall-ħajja u attakki kontra d-dinjità umana.

Id-diskorsi tal-Papa u  tal-President ta’ Malta f’Jum il-Milied inisslu demgħat ġenwin,  demgħat li jirriżultaw minn solidarjetà. Imma jgħaddu ftit ġranet (jekk mhux ftit siegħat) u ħafna jinsew kollox.

Id-demgħat tal-Milied ta’ uħud malajr isir dmugħ tal-kukkudrill. L-ispirtu tal-Milied hemm bżonnu ghal 365 ġurnata, kontinwi u bla waqfien.crocodile tears4