Il-jott tal-Imħallef Giovanni Grixti

Diġa ntqal ħafna fuq il-jott tal-Imħallef Giovanni Grixti.

L-aħbar ixxokkjat lil ħafna.

Għaliex l-imħallef ma qal xejn? Għaliex l-imħallef ma poġġiex il-karti fuq il-mejda u astjena? Hu biss jista’ jagħti tweġiba dwar dan.

Min-naħa l-oħra, l-aħbar għax ħarġet tard? Ma setgħetx tħabbret fl-awla, f’wiċċ l-imħallef, biex irid jew ma jridx ikollu jwieġeb u jirreaġixxi?

L-avukati ta’ Yorgen Fenech qalu li l-fatt li snin ilu, meta l-Imħallef Grixti kien għadu Magistrat xtara l-jott mingħand missier l-akkużat ma jfissirx li hemm raġuni għal rikuża jew astensjoni, għax din bħala raġuni ma tissemmiex fost il-lista ta’ raġunijiet li minħabba fihom ġudikant għandu jastjeni jew inkella jista’ jkun rikużat.

Il-każ quddiem l-Imħallef Grixti dwar il-pleġġ għal Yorgen Fenech kien wieħed ta’ sensittività kbira. Kien essenzjali li jkun assigurat li l-ġustizzja mhux biss qed issir iżda tidher li qed issir. Għal waqtiet twal dan ma kienx ċar. Għal waqtiet twal kien hemm dubju kbir dwar x’kien ser jiġri. Il-jott tal-imħallef nissel ħafna dubji.

Id-deċiżjoni issa ittieħdet u mad-daqqa t’għajn (għalina li m’aħniex avukati) tidher tajba. Imma tibqa’ t-togħma morra: kien hemm waqtiet kbar ta’ dubju. Dubju li ma jagħmilx ġid la lill-ġustizzja u l-anqas lill-Qrati.

Hemm ħtieġa li jkunu investigati ċ-ċirkustanzi kollha li wasslu għal dak li ġara. Biex mhux biss jiġu ndirizzati d-dubji tal-lum imma fuq kollox biex jonqsu d-dubji għada.

Dak li ġara f’dawn l-aħħar siegħat ma żiedx il-fiduċja tal-Maltin fil-Qrati. Il-każ ma jistax jieqaf hawn. Il-mistoqsijiet li jeħtieġu tweġiba huma bosta. Huma ukoll inkrepattivi għax ġaladarba l-Imħallef s’issa baqa’ sieket għandu ikun obbligat jitkellem, u jitkellem ċar. L-imħallef jaf x’għamel u bla dubju hu konxju li l-mod kif ġieb ruħu mhux aċċettabbli.

Il-Prim Imħallef għandu l-obbligu li jara li l-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja tistħarreg sew il-kaz u tieħu l-passi meħtieġa, mingħajr dewmien.

It-taħwid fl-Awtorità tal-Ippjanar

Qatt ħsibt ftit dwar kif inhu possibli li r-regolatur tal-ippjanar tal-użu tal-art f’Malta jinsab fl-istat ta’ taħwid li qiegħed? Ħarsu ftit lejn il-proċeduri kriminali li għaddejjin bħalissa dwar il-ħasil tal-flus. Wieħed mill-akkużati hu Matthew Pace li sa ftit ilu kien membru tal-Bord tal-Awtorità tal-Ippjanar. Spettur tal-Pulizija li kien qed jixhed fil-każ iddeskrivieh bħala professjonist tal-ħasil tal-flus:  a professional money launderer.

Ftit jiftakru li f’Ġunju 2018 kellna aħbar li l-FIAU (Financial Intelligence Analysis Unit) kienet immultat lil  Matthew Pace is-somma ta’ €38,750 minħabba li ma segwiex il-liġijiet kontra l-ħasil tal-flus meta kien qed jieħu ħsieb l-investimenti tal-klijent tiegħu Keith Schembri. Dan kien fatt magħruf. Mid-dehra l-Gvern kien kuntent bih, għax ma għamel xejn dwaru. Qiesu ma ġara xejn.

Ikun interessanti nkunu nafu jekk il-konsulent legali tal-Awtorità tal-Ippjanar, ċertu Dr Robert Abela, ġibitx l-attenzjoni tal-Awtorità dwar il-ħtieġa li taġixxi dwar dan. Jekk le, forsi l-istess Dr Robert Abela bħala l-konsulent legali ta’ Joseph Muscat ġibidlu l-attenzjoni dwar dan? Ma smajna xejn dwar dan kollu.  ilkoll kompromessi. Governanza tajba? U mhux hekk tgħid.

Matthew Pace għamel snin membru tal-Bord tal-Awtorità tal-Ippjanar. Kien biss wara l-każ ċar ta’ kunflitt ta’interess tiegħu  fil-każ tal-applikazzjoni ta’żvilupp mill-Grupp dB f’Pembroke li kien sfurzat jirreżenja u dan wara pressjoni pubblika minn ambjentalisti. Ngħid li kien “sfurzat” għax wara li l-Qorti annullat il-permess mogħti lill-Grupp dB fuq il-kunflitt ta’ interess ta’ Matthew Pace hu kien għall-ewwel irrifjuta li jwarrab. Kien ippruvat li huwa ħa sehem fil-laqgħat li wasslu għal deċiżjoni dwar il-permess tad-dB f’Pembroke, u ivvota favur din l-applikazzjoni.  Fl-istess ħin kellu interess f’aġenzija tal-propjetà li kienet qed tbiegħ  partijiet minn dan l-iżvilupp sa minn qabel mal-Bord tal-Awtorità tal-Ippjanar, bil-vot tiegħu stess favur, approva din l-applikazzjoni! Dik governanza tajba. Dik imġieba korretta!

Din hi l-Awtorità tal-Ippjanar. Sfortunatament il-membri l-oħra tal-Bord huma ukoll effettwati minħabba l-assoċjazzjoni tagħhom miegħu.  Iridu jgħaddu snin kbar qabel mar-regulatur jirkupra minn dan.

Imma hemm iktar minn hekk.

Ambjentalisti skoprew, kważi b’kumbinazzjoni, li c-Chairman attwali tat-Tribunal ta’ Reviżjoni dwar l-Ambjent u l-Ippjanar  (EPRT) li jisma’ appelli dwar każijiet ta’ ippjanar tal-użu tal-art u oħrajn dwar l-ambjent huwa ukoll impjegat tal-Awtorità tal-Ippjanar.  Presentement qiegħed b’leave bla ħlas mill-impjieg normali tiegħu mal-Awtorità tal-Ippjanar bid-dritt li jmur lura għall-impieg normali tiegħu hekk kif tintemm il-ħatra tiegħu bħala Chairperson tat-Tribunal.  

Kif jista’ impjegat tal-Awtorità tal-Ippjanar jikkunsidra appelli minn deċiżjonijiet li jieħu min jimpjegah? Dan imma hu dak li jagħmel kuljum ic-Chairman tal-EPRT.  L-anqas jekk jipprova ma qatt jista’ jkun imparzjali. Imma meta inġibditlu l-attenzjoni dwar dan ma qabilx li s-sitwazzjoni partikolari tiegħu titfa dell fuq l-imparzjalità tiegħu meta jiddeċiedi dwar kazijiet tal-ippjanar dwar l-użu tal-art. Fl-aħħar ser tkun il-Qorti li jkollha tiddeċiedi u l-ħsara li tkun saret sadanittant ser tkun waħda kbira.

It-taħwid, kif qed taraw, hu kbir. B’dawn in-nuqqasijiet etiċi ħadd m’għandu jiskanta li l-proċess dwar l-użu ta’ l-art tilef kull kredibilità.  

A mess by design

Did you ever wonder why it is possible for the land use planning regulator in Malta to be in such a mess? Just take a look at the criminal proceedings currently under way on money laundering. A former Planning Authority Board member, Matthew Pace, is one of the accused. A police inspector, explaining the investigation results has described him as a professional money launderer.

Few may remember that, way back in June 2018, an item in the news had announced that the Financial Intelligence Analysis Unit (FIAU) had fined Matthew Pace the sum of €38,750 for breaching a number of anti-money laundering laws when dealing with investments held by a client of his named Keith Schembri. It was public knowledge and government was apparently happy as it did not act about it.

It would be interesting to know if the then legal advisor of the Planning Authority, a certain Dr Robert Abela, had flagged the issue and drawn the attention of the Authority on the need to take action. If not, could the legal advisor to Joseph Muscat, the same Dr Robert Abela, have drawn attention of his then boss to the matter? We have heard nothing about it. As we are by now aware, they are all compromised. Good governance my foot!

Mr Matthew Pace spent years as a member of the Planning Authority Board and it was only after his blatant case of conflict of interest in the dB Pembroke case that he was forced to resign as a result of public pressures by environmentalists. I say he was “forced to resign” as, when the Court annulled the dB Pembroke permit on the basis of Matthew Pace’s conflict of interest, he initially refused to make way. It was proven that he sat in judgement and participated in the decision on the dB Pembroke permit, voting in favour of its approval. Simultaneously he had an interest in an estate agency which was already “selling” units forming part of the dB Pembroke development even before the development permit was approved by the Planning Board with Matthew Pace’s vote in favour! Governance at its best!

This is the Planning Authority. Unfortunately, the other members of the Board are impacted by association. It will be many years before this regulator recovers.

There is more.

Environmentalists have discovered, almost by accident, that the current Chairman of the Environment and Planning Review Tribunal (EPRT) while sitting in judgement on appeal cases concerning planning and environmental issues is still an employee of the Planning Authority. He is currently on leave without pay having the right to return to his employment with the Planning Authority when his current term as Chairman of the EPRT expires.

How can an employee of the Planning Authority sit in judgement on the decisions of his employer? Yet this is what the Chairman of the EPRT does every day. He cannot by any stretch of the imagination be impartial even if he tries his very best. Yet whenever he was challenged, he has refused to accept that his specific circumstances render him unsuitable to Chair the EPRT in all cases concerning the Planning Authority. This matter will eventually have to be decided by the Courts with possible considerable consequences.

The mess gets worse every day.

With these ethical failures it is no wonder that the credibility of the land use planning process has gone to the dogs.

published in The Malta Independent on Sunday: 28 March 2021

Għaliex issa?

Għaliex il-Pulizija aġixxiet issa? L-apoloġisti tal-Labour ilhom is-siegħat jeqirdu li dan hu prova ta’ kemm l-istituzzjonijiet jaħdmu. Fir-realtà hu propju prova bil-maqlub. Prova ta’ kemm l-istiutuzzjonijiet ma ħadmux meta kellhom. Kemm kellhom ikunu sfurzati biex jiċċaqilqu u jaħdmu.

L-istituzzjonijiet iċċaqilqu illum. Iċċaqilqu għax ħareġ rapport (anzi tnejn) minn Maġistrat u dan fuq talba ta’ Simon Busuttil li 4 snin ilu ġibed l-attenzjoni tal-Qorti għall-provi li kellu (dawk li kienu fil-kaxxi “vojta”). U l-Qorti ħadet 4 snin.

Dan xogħol li messha għamlitu l-Pulizija 4 snin ilu. Imma ma għamlitux.

Messha għamlitu l-FIAU u m’għamlitux.

Messu iċċaqlaq l-Avukat Ġenerali. Imma baqa’ sieket.

Kellna dawn kollha li m’għamlux dmirhom. Uħud dawru wiċċhom. Oħrajn għalqu għajnejhom. Kellna min ipprefera jirreżenja flok jiffaċċja r-realtà u jagħmel dmiru.

Issa l-Pulizja iċċaqilqet. Għax sfurzata mir-rapporti tal-Maġistrat.

Għax mhux biżżejjed li għandna l-istituzzjonijiet. Jekk jimtlew b’irġiel u nisa dgħajfa, qegħdin hemm għalxejn, kif kienu hemm għalxejn għal bosta snin.

Meta jissemmgħu t-telefonati

Li l-forżi tal-ordni għandu jkollhom dritt li jissemmgħu t-telefonati meta dan ikun meħtieġ biex jinvestigaw delitt kif ukoll biex jippruvaw jevitaw li jsir delitt huwa aċċettabbli f’kull soċjetá demokratika.

Imma x’kontrolli għandu jkun hemm fuq il-Pulizija jew is-Servizz tas-Sigurtá meta jagħmlu dan?

Illum l-awtoritá biex jissemmgħu tingħata mill-Ministru tal-Intern inkella mill-Prim Ministru. Jiġifieri huwa l-politiku li jagħti l-awtorizzazzjoni.

Dan mhux tajjeb. Il-politiku mhux l-aħjar persuna li teżerċita kontrolli fuq materja ta’ din id-delikatezza. Xi drabi, l-politiku jkollu ukoll interess f’dak li jkun qiegħed jingħad. Interess politiku li każ jissolva u possibilment anke li ma jissolviex. Interess ukoll li xi persuni partikolari ma jkunux investigati.

Kien għalhekk li fil-Manifest Elettorali tal-Elezzjoni tal-2017 Alternattiva Demokratika ipproponiet li ma għandux ikun iktar il-politiku li jagħti l-awtoritá biex jissemmgħu t-telefonati, imma l-Qrati.

Dan qiegħed ngħidu għax matul din il-ġimgħa kien hemm referenza għal dan b’referenza għal żewġ każijiet pendenti.

Jason Azzopardi qed jallega li Robert Abela kellu aċċess għall-informazzjoni li irriżultat minn interċettazzjoni tat-telefonati konnessi mal-każ ta’ qtil ta’ Daphne Caruana Galizia. Abela ċaħad.

Fil-Qorti, avukati f’każ kriminali ieħor, li hu pendenti, qed jikkontestaw il-validitá tas-sehem tal-politiku fid-deċiżjoni li l-Pulizija u/jew is-Servizz tas-Sigurtá jingħataw il-permess biex jissemmgħu t-telefonati.

Għandha tkun il-Qorti li tiddeċiedi dwar dan. Mhux għax il-Qorti hi perfetta, imma għax bis-sorveljanza tal-Qorti hemm probabbiltá ferm ikbar li l-affarijiet isiru sewwa. Li d-drittijiet ta’ kulħadd ikunu imħarsa. Kemm id-dritt tal-komunitá kif ukoll id-drittijiet tas-suspettati.

Indħil politiku lill-pulizija

L-allegazzjonijiet ta’ Jonathan Ferris dwar indħil politiku fil-qadi ta’ dmirijietu meta kien Spettur tal-Pulzija huma ta’ gravità kbira. F’pajjiż serju l-Maġistrat tal-Għassa kien jibgħat għas-Sur Ferris u jitolbu għall-provi, u jekk dawn jirriżultaw jordna li jittieħdu l-passi immedjatament.

Għax kif qal il-Prim Imħallef xi ġimgħat ilu, kulħadd għandu responsabbiltà biex titħares is-saltna tad-dritt. Inkluż l-Imħallfin u l-Maġistrati. U is-saltna tad-dritt tfisser li kulħadd għandu jbaxxi rasu quddiem il-liġi.

Jonathan Ferris qal li meta jippubblika l-informazzjoni li għandu kulħadd ikun jista’ jasal għall-konklużjonijiet tiegħu. Ikun ferm aħjar jekk il-provi li għandu jmur bihom għand min jista’ jieħu passi, immedjatament.

Għax jekk l-istituzzjonijiet inżommuhom sajmin mill-informazzjoni kif nistgħu nippretendu li dawn jaġixxu biex jipproteġuna?

Inti ukoll għandek dritt tiekol

Qed jintqal li l-Prim Imħallef Silvio Camilleri fid-diskors tiegħu iktar kmieni din il-ġimgħa ta’ ħasla papali lill-Gvern. Jiena naħseb li dan mhux korrett.

Fil-fehma tiegħi il-Prim Imħallef emfasizza li r-responsabbiltà biex ħadd ma jkun il-fuq mill-liġi mhiex biss tal-Qrati imma ukoll tal-Pulizija u tal-Avukat Ġenerali. Fi ftit kliem il-poter fil-pajjiż hu mifrux u biex ikollna s-saltna tad-dritt jeħtieġ li kulħadd jagħmel xogħolu.

Il-mistoqsija li allura teħtieġ tweġiba hi jekk l-uffiċjali pubbliċi humiex jagħmlu dmirhom, bla biża’ jew favuri. Għalhekk hu importanti li l-ħatriet isiru sewwa. Li jinħatru persuni kapaċi u integri li fl-aħħar mill-aħħar ikunu it-tarka tal-pajjiz kollu. Għax kulħadd għandu dritt jiekol, mhux il-bulijiet biss.