Il-bluff ta’ Yorgen

Kemm hu minnu li Yorgen Fenech kien jaf bid-data tal-elezzjoni ġenerali bikrija li Joseph Muscat sejjaħ f’Ġunju 2017 sa minn Diċembru 2016? Din mhiex informazzjoni li għandha naċċettaw mingħajr ma ngħarbluha. Hu faċli, wara li l-fatti jkunu seħħew, li tagħmel dikjarazzjonijiet ta’ din ix-xorta.

Din id-dikjarazzjoni ta’ Yorgen Fenech dwar li kien jaf bid-data tal-elezzjoni bikrija saret waqt l-interrogazzjoni tiegħu u saret pubblika mill-Ispettur Kurt Zahra iktar kmieni din il-ġimgħa fil-Qorti. Milli ntqal mhux ċar kemm Zahra ta importanza lil din l-informazzjoni kif ukoll jekk din kienitx korraborata.

Dan il-bluff ta’ Yorgen, fil-fehma tiegħi, għandu skop wieħed u preċiż: li jsaħħaħ l-argument u “joħloq” il-provi li mhux hu kien il-moħħ wara l-assassinju ta’ Daphne Caruana Galizia.

Li toqgħod tilgħab b’din l-informazzjoni hu ħafna agħar milli ixxerred il-gideb. Forsi Jason l-avukat jirrealizza dan u jiġbed widnejn Jason il-Membru Parlamentari.

Dan il-bluff ta’ Yorgen jinkwadra f’dak li jaħsbu uħud: li Kastilja kienet involuta fl-ippjanar tal-assassinju ta’ Daphne Caruana Galizia. Imma dan hu f’kunflitt ma’ informazzjoni oħra li kisbet l-investigazzjoni permezz tar-recordings ta’ Melvin Theuma: meta Yorgen Fenech, iffaċċjat b’elezzjoni ġenerali bikrija fil-bidu ta’ Mejju 2017 ta’ struzzjonijiet biex l-assassinju jkun sospiż. Sfortunatament uħud għandhom memorja qasira ħafna: illum jinsew dak li jkunu saru jafu fil-ġranet li għaddew!

Minkejja dan, naħseb li għadu kmieni biex naslu għal konklużjonijiet dwar min hu involut, apparti dawk li diġa qed iwieġbu għal għemilhom quddiem il-Qrati. Hu ovvju li Joseph Muscat ser jiċħad bil-qawwa kollha anke l-iktar konnessjoni remota mal-assassinju. M’għandniex nimpressjonaw ruħna għax f’dan l-istadju għadu kmieni u hu prudenti li ma neskludu xejn.

Yorgen kontinwament jitfa biċċiet żgħar ta’ informazzjoni biex iċaqlaq l-attenzjoni għal fuq ħaddieħor. Din il-ġimgħa kompla permezz tax-xhieda ta’ Keith Schembri. Schembri informa lill-Qorti kif sieħbu Yorgen ġieli qallu bil-krib ta’ Adrian Delia tal-PN biex jiffinanzjhom. Ma qal xejn imma dwar kemm ħareġ flus għall-Labour, apparti l-inbid Petrus lil Joseph, għax dak donnu hu ovvju u mistenni li fejn jidħol il-Labour idaħħal idu fil-but. Għaliex le, sakemm ikun fil-limiti ta’ dak permissibli?

Huwa u jwieġeb għall-mistoqsijiet tal-ispettur Keith Arnaud, Keith Schembri rrakkonta dak li qallu sieħbu Yorgen dwar kemm dejqu l-Kap tal-Opposizzjoni Adrian Delia għall-fondi. Il-flus, qal Schembri lill-Qorti, kien jiġborhom Pierre Portelli, sieħeb Delia, €20,000 kull darba. Kif kien mistenni kemm Delia kif ukoll Portelli b’mod immedjat u kategoriku ċaħdu dan kollu. Delia żied jiċħad li qatt talab finanzjament biex jipprova jixkana l-barra lil David Casa mis-siġġu fil-Parlament Ewropew. Dawn, imma, huma allegazzjonijiet li diġa konna smajnihom minn bnadi oħra.

Din hi informazzjoni li hi minnha jew inkellha hi informazzjoni żbaljata li d-duo Keith-Yorgen qed jisqu lill-inkjesta? Dan l-aħħar l-iskwadra tal-Pulizija dwar ir-reati ekonomiċi bħal donnha qamet mir-raqda u bdiet tinvestiga dan l-allegat finanzjament ta’ Delia minn Yorgen. Hu possibli li jkollna konklużjoni dwar x’daħal fis-sasla ta’ Delia malajr u dan minħabba li l-iskwadra dwar ir-reati ekonomiċi issa jidher li ser ikollha x’tagħmel għax ser teżamina xi rapporti li ħalliet jiġbru t-trab fil-passat qrib. Jista’ jkunu okkupati ftit fit-tul b’Konrad Mizzi li tul dan l-aħħar għalqu ftit għajnejhom mhux ħażin dwar dak li qed jingħad li għamel u ħawwad.

Konrad issa tkeċċa mill-Grupp Parlamentari tal-Partit Laburista wara li hu irrifjuta t-talba ta’ Robert Abela biex jirreżenja.

Din ma kienitx l-ewwel darba li fil-Partit Laburista kellhom diskussjoni taħraq dwar Konrad Mizzi. Imma din id-darba ma kienx hemm Joseph Muscat jiddefendieh.

Erba’ snin ilu Joseph Muscat kien irrifjuta li jkeċċi lil Konrad meta kien irriżulta li Konrad kien l-uniku Ministru fl-Unjoni Ewropeja li ssemma fil-Panama Papers. Minn dakinnhar l-iskandli assoċjati miegħu żdiedu biex issa hemm ukoll il-kaz tal-kummissjonijiet li tħallsu fuq it-tanker tal-gass li hemm Delimara, kif ukoll l-istejjer dwar il-kumpanija 17-Black. L-aħħar storja hi dwar l-imtieħen tar-riħ fil-Montenegro li bħala riżultat tagħha is-17-Black selħet madwar €5 miljuni profitti minn fuq dahar l-Enemalta, li għaliha kellu responsabbiltà politika Konrad Mizzi għal żmien twil.

B’dan it-tip ta’ transazzjonijiet il-kumpanija ta’ Yorgen Fenech 17-Black faċilment tilħaq il-miri tagħha biex tkun tista’ titrasferixxi €5000 kuljum fil-kumpaniji li n-Nexia BT waqqfet fil-Panama f’Marzu 2013.

Edward Scicluna, Ministru tal-Finanzi, qalilna li l-Gvern ma għandu l-ebda ħtija għal dan il-ħmieġ. Għandu żball: dawk kollha involuti ngħataw vot ta’ fiduċja wieħed wara l-ieħor. It-tort hu kollu kemm hu tal-Gvern!

Ippubblikat fuq Illum : il-Ħadd 28 ta’ Ġunju 2020

Yorgen’s bluff

Did Yorgen Fenech really know the date of the early election called in June 2017 by Joseph Muscat as far back as December 2016? I would take that information with a pinch of salt.

It is quite easy to bluff your way after the fact. Yorgen Fenech’s declaration on knowing the date for the early election was made to Inspector Kurt Zahra during his interrogation.

It is not clear whether Inspector Kurt Zahra simply noted Yorgen’s bluff or else whether he succeeded in corroborating this with additional information. Yorgen’s bluff, in my view, had a specific purpose: to drive home the point that he was not the mastermind behind the assassination.

Spinning this is at times worse than spreading lies. Maybe Jason the lawyer should caution Jason the MP about this.

Yorgen’s bluff fits like a glove into one of the theories making the rounds: that the OPM was involved in the planning and commissioning of the assassination. However it is in conflict with other bits of information fed into the investigation through the Theuma recordings: the plans in motion for the assassination were suspended by Yorgen as soon as the early election was called in early May 2017.

This signifies that actually he had no prior knowledge! Unfortunately, some have a very short memory span: they tend to forget today what was reported the day before yesterday!

Notwithstanding, it is too early to arrive at conclusions as who is or isn’t involved beyond those already arraigned. It is to be expected that Joseph Muscat categorically denies even the remotest of connections to the assassination.

We should not however be impressed into conclusions either way at such an early stage. I would definitely not exclude anything at this stage.

Yorgen’s dripping titbits of information continued through Keith Schembri’s testimony this week. Schembri recounted how his friend Yorgen described the manner in which he financed the PN. No information is forthcoming as to whether and how he financed the PL: presumably this is taken for granted. Replying to questions fielded by police inspector Keith Arnaud, Keith Schembri recounted how he had been informed by his friend Yorgen Fenech as to funding requests by Adrian Delia, Leader of the Opposition.

Delia’s sidekick, Pierre Portelli, the Court was told, used to collect the monies €20,000 at a time. As expected, Delia and Portelli immediately and categorically denied this. Delia further denied that he had requested funding to squeeze out David Casa from his MEP seat. We have however already heard of these allegations from various other sources. Are they true, or is it just incorrect information being slowly fed into the investigation by the Yorgen-Keith tandem? The Police Economic Crimes Unit has recently done a Rip van Winkle and is investigating the possibility of Yorgen funding Delia’s PN.

It may be possible to have a conclusion on Adrian Delia’s collections quite soon as the Police Economic Crimes Unit may now be in a hurry as they may soon have to recall their Konrad Mizzi archives to act upon reports which they were too busy to examine appropriately in the recent past.

Konrad has now been kicked out of the Parliamentary Group of the Labour Party after refusing to act on Robert Abela’s suggestions to resign. The discussion within Labour earlier this week was not the first with Konrad as the target. This time Joseph Muscat was however not around to defend him. Four years ago, Joseph Muscat had refused to dismiss Konrad Mizzi when it had resulted that Mizzi was the only member of Cabinet within the EU member states to have his name included in the Panama Papers. Since then we have had plenty of additions to the Panama Papers saga. These include commissions paid on the gas tanker anchored at Delimara as well as the 17-Black saga.

The latest addition is the Montenegro windfarm scandal as a result of which 17-Black made a windfall profit of around €5 million at the expense of Enemalta, for which Konrad Mizzi was politically responsible for a considerable length of time. With this type of transaction 17-Black could easily fulfil its objectives of transferring €5000 a day to the Panama companies setup by Nexia BT.

Finance Minister Edward Scicluna has stated that government is not to blame. He is wrong: those in the spotlight were repeatedly given votes of confidence. Government has no one to blame but itself.

 

Published on the Malta Independent on Sunday: 28 June 2020

Min qed jiġbed l-ispag?

Hemm mistoqsija li bla dubju tberren f’moħħna aħna u nisimgħu jew x’ħin inkunu qed naqraw rapporti dwar ix-xhieda li qed tinġabar il-Qorti in konnessjoni mal-assassinju ta’ Daphne Caruana Galizia. Lil min qed tipproteġi l-pulizija?

Qed joħroġ messaġġ ċar li f’waqtiet partikulari xi uffiċjali tal-Pulizija u l-kriminali li bħalissa qed ikunu investigati kienu id f’id. Naturalment l-uffiċjali in kwistjoni dan jiċħduh. Imma, sfortunatament għal kulħadd, il-kredibilità tagħhom ilha li spiċċat.

Id-deċiżjoni tal-5 t’Ottubru 2018 tal-Qorti Kostituzzjonali dwar Silvio Valletta, dakinnhar Deputat Kummissarju tal-Pulizija, b’kunflitt ta’ interess minħabba r-responsabbiltajiet politiċi ta’ martu Justyne Caruana (politically exposed person) għamlet l-affarijiet ferm agħar. Fl-2018 il-Qorti Kostituzzjonali kienet aċċettat l-argumenti ta’ tal-familja ta’ Daphne Caruana Galizia u ordnat li Silvio Valletta jitbiegħed mill-investigazzjoni dwar l-assassinju.

Fid-dawl tal-allegazzjonijiet kontra id-Deputat Mexxej tal-Partit Laburista Chris Cardona dwar il-possibiltà ta’ ordni separata għall-assassinju ta’ Caruana Galizia, jikber konsiderevolment id-dubju dwar min qiegħed ikun protett mill-Pulizija. Għax kif jista’ jkun li Deputat Kummissarju tal-Pulizija li hu politikament espost jinvestiga politiku ġej mill-istess partit politiku li fih hi attiva martu ukoll Membru tal-Kabinett? Kien fit-8 ta’ Mejju 2016 li din il-gazzetta kienet irrappurtat illi Silvio Valletta kien offrut il-ħatra ta’ Kummissarju tal-Pulizija imma ma aċċettax minħabba li martu Justyne Caruana u l-fatt li “hija Membru tal-Kabinett u persuna prominenti fil-Partit Laburista, seta’ jitfa’ wisq piż u dell fuq l-operat tiegħu kieku aċċetta li jkun fit-tmun tal-Korp.” Dakinnhar iddeċieda tajjeb imma wara insihom id-dellijjiet!

Il-problema tikber konsiderevolment kull meta jissemmgħu dawk li kienu madwar Joseph Muscat, ewlieni fosthom Keith Schembri. Imma hemm oħajn ukoll li kellhom parti importanti fl-iżviluppi ta’ din il-ġimgħa: min jikkonsla u jikkalma u min iwassal il-messaġġi.

Hu magħruf li kemm Chris Cardona kif ukoll Keith Schembri intalbu jwieġbu xi mistoqsijiet mill-Pulizija imma safejn hu magħruf pubblikament s’issa ħadd minnhom mhu qed jiġi investigat.

Jingħad li għad baqa’ informazzjoni sensittiva x’tinkixef.

Irridu nżommu quddiem għajnejna li Daphne kienet stħarrġet u kitbet dwar il-każijiet ta’ korruzzjoni ewlenin fil-pajjiż tul dawn l-aħħar snin, li minnhom ma kellniex ftit. L-atturi xi drabi huma l-istess. Din il-ġimgħa kellna iktar informazzjoni fuq każ kbir. Hu il-kaz tal-Montenegro li stħarrġet it-Times u li minnu irriżulta li 17 Black ta’ Yorgen Fenech daħħlet madwar ħames miljun euro minn fuq dahar l-Enemalta. Min hemm sħab ma Fenech fis-17 Black u s’issa ma jidhirx?

Ix-xhieda fil-Qorti fil-kaz tal-assassinju qed jindikaw il-possibilità li hemm iżjed minn moħħ wiehed wara dan il-qtil. Yorgen Fenech ilu jinsisti li mhux hu l-moħħ iżda li hemm xi ħaddieħor li hu aqwa minnu.

Ma nagħmlux mod li dawn l-idejn moħbija wara l-qtil għandhom interess ukoll fil-qliegħ mill-Montenegro fejn spiċċa jidher Yorgen Fenech għal darba oħra għalihom hux?

Min qed jiġbed l-ispag f’dan kollu? Meta l-Pulizija jagħmlu investigazzjoni iktar fil-fond forsi jkollna ħjiel. Imma ma jiddependix biss minnhom. Jiddependi ukoll minn min s’issa għadu qiegħed jerfa’ l-piz waħdu u jostor lil ħaddieħor.

Il-kobba hi mħabbla sewwa. L-iskandli wieħed wara l-ieħor ilhom jakkumulaw. Dwar uħud minnhom ma sar xejn u dwar oħrajn tapari sar xi ħaġa. F’dan kollu hemm rwol fundamentali għall-ġurnaliżmu investigattiv li b’responsabbiltà jgħarbel u jfittex il-konnessjonijiet bejn in-numru dejjem jikber ta’ skandli. Il-qtil biex isikket lil min jinvestiga mhuwiex biss delitt kontra l-persuna imma hu ukoll delitt kontra d-demokrazija. Għax l-istampa libera li ma tibżax hi pilastru ewlieni tad-demokrazija tagħna.

L-istess idejn jidhru repetutament. Min hemm mistoħbi warajhom? Min qed jiġbed l-ispag Delimara, il-Montenegro u lura sal-Bidnija?

ippubblikat fuq Illum : Il-Ħadd 21 ta’ Ġunju 2020

Il-mina t’Għawdex: ħmar il-lejl

Il-Ministru Ian Borg, iktar kmieni din il-ġimgħa, infurmana li kien qed jaħdem biex iwettaq il-ħolma ta’ diversi Għawdxin billi jmexxi l-quddiem il-proċess tal-mina taħt qiegħ il-baħar bejn Malta u Għawdex. Wara dibattitu li ilu għaddej is-snin hu ċar li iktar milli jwettaq il-ħolm ikun aħjar jekk Ian Borg jipprepara ruħu għal ħmar il-lejl.

Saru studji ġejoloġiċi imma lanqas il-konklużjonijiet ġenerali dwarhom ma nafu. Għadhom mistura qieshom xi sigriet tal-istat. Tliet snin ilu l-ġejoloġista Peter Gatt kien ġibed l-attenzjoni għall-fatt li l-mina tal-Enemalta bejn il-power station tal-Marsa u Delimara kienet swiet id-doppju ta’ dak ippjanat u dan minħabba kollass tal-blat f’diversi punti matul il-mina nnifisha. Dan kien seħħ bħala riżultat tan-nuqqas ta’ informazzjoni ġejoloġika meta ġiet imfassla l-mina. Kieku dan kellu jseħħ waqt li jkun għaddej ix-xogħol fuq il-mina bejn Malta u Għawdex hu inevitabbli li jkollna problemi kbar, inkluż possibilment numru ta’ mwiet.

Hu fatt magħruf li fil-Fliegu hemm diversi kisriet ġejoloġiċi (geological faults). Tajjeb li nirrealizzaw li tnejn mill-proposti għall-mina, li saru minn Mott MacDonald, il-konsulenti ta’ Transport Malta, jgħaddu minn dawn il-kisriet.

Li jkunu eżaminati l-kampjuni tal-blat f’laboratorju, anke jekk għal ftit ġimgħat, bla dubju jżid l-għarfien tal-ġejoloġija taż-żona imma dan mhux biżżejjed biex fuqu jittieħdu deċiżjonijiet dwar id-diżinn tal-proġett. Biżżejjed nifhmu li minkejja l-istudji ġejoloġiċi dettaljati fuq numru kbir ta’ snin, ix-xogħol fuq il-mina bejn l-Ingilterra u Franza, iċ-Channel Tunnel, kellu jieqaf u jkun devjat diversi drabi minħabba li t-tħaffir iltaqa’ ma problemi ġejoloġici li ma kien hemm l-ebda indikazzjoni tagħhom fl-istudji dettaljati!

L-istudji serji jieħdu ż-żmien biex isiru: ma jistgħux ikunu mgħaġġla minħabba data determinata minn agenda politika.

Tliet snin ilu, Transport Malta, flimkien mal-Kamra tal-Kummerċ Għawdxija kkummissjonaw studju ekonomiku, ferm qabel ma biss bdew l-istudji ġejoloġiċi. L-istudju kien intitolat Establishing a Permanent Link between the Island of Gozo and Mainland Malta: An Economic Cost Benefit Analysis of Available Strategic Options, li kien sar minn E-Cubed Consultants. Dan l-istudju kien argumenta li t-traffiku bejn il-gżejjer kien ipproġettat li fuq perjodu ta’ 15il sena jiżdied minn medja ta’ 3000 moviment kuljum għal 9000 moviment kuljum. Argument li jmur kontra l-Pjan Nazzjonali għat-Trasport approvat fl-2015 ukoll.

Il-mina proposta teħtieġ ammont kritiku ta’ movimenti ta’ karozzi li jħallsu biex jgħaddu mill-mina u per konsegwenza minn fuqhom jinġabru l-ispejjes tal-mina kif ukoll il-profitti tal-operaturi. Fi ftit kliem il-mina, biex tirnexxi tiddependi minn moviment kbir ta’ karozzi kuljum. Dan imur kontra l-politika dwar it-trasport tal-lum, li ta’ l-inqas fuq il-karta, timmira għal tnaqqis ta’ karozzi mit-toroq tagħna. Din hi materja li bla dubju għandha tkun eżaminat mill-istudju fuq l-impatti ambjentali (EIA) dwar il-mina proposta. Dan l-istudju għadu fl-istadji inizzjali tiegħu u dan wara li l-Awtorità dwar l-Ambjent u r-Riżorsi ftit ġimgħat ilu approvat dak li għandu jkun indirizzat (terms of reference) minn dan l-istudju. L-EIA hu stadju essenzjali li minnu jeħtieġ li jgħaddi l-proġett.

Għaldaqstant, kien irresponsabbli l-Ministru tat-Trasport, meta, iktar kmieni din il-ġimgħa, ħabbar li fi żmien sitt xhur kienet ħierġa sejħa internazzjonali għall-offerti għall-mina bejn Malta u Għawdex. Dan ifisser li dawn l-istudji huma irrelevanti? Fl-opinjoni tiegħi il-Ministru  qiegħed jagħti  dan il-messaġġ ċar u tond.

Din hi l-agħar forma ta’ governanza ħażina għax jimmina l-isforzi tal-awtoritajiet fil-qadi ta’ dmirijiethom. B’dan il-ħsieb jiena ktibt lill-Ombudsman u tlabtu jinvestiga dan in-nuqqas ta’ governanza tajba. Il-Gvern għandu jkollu l-paċenzja li jistenna sakemm ikunu konklużi l-istudji ambjentali qabel ma jieħu d-deċiżjonijiet.

 

Ippubblikat fuq Illum : Il-Ħadd 16 ta’ Diċembru 2018

Gozo tunnel nightmares

Minister Ian Borg informed us, earlier this week, that he seeks to turn into reality a Gozitan “long-held dream” by starting the process for a Malta-Gozo tunnel below the seabed. After debating the matter for years, it is clear that rather more than dreams, Ian Borg should prepare himself for a nightmare.

Geological studies have now been carried out and the results therof are being treated as some state secret. Three years ago, geologist Peter Gatt had drawn attention to the fact that the Enemalta tunnel between the Marsa power station and Delimara had a cost overrun of 100 per cent as a result of rock collapse along several points of the tunnel. This had occurred due to inadequate geological information fed into the design process. If the same were to happen during the Malta-Gozo tunnel works, a series of disasters, including possibly loss of life, would be inevitable.

It is a known fact that the Gozo channel is full of geological faults. It is pertinent to note that two of the tunnel options put forward by Transport Malta advisors Mott MacDonald pass through an active fault in the Gozo channel.

Taking borehole samples and examining them in a laboratory over a few weeks certainly increases our knowledge of the geology of the area but it is nowhere near the sufficient knowledge on the basis of which one can conclude the design parameters of the project. Suffice it to point out that notwithstanding the detailed geological studies spanning over many years and underpinning planning for the Channel Tunnel linking Folkestone in Kent and Coquelles near Calais, the drilling of the tunnel had to be deviated at certain points because of unpredicted geological formations.

Serious studies take years to conclude: they cannot be rushed to meet a deadline set by a political agenda.

Feasibility studies have been carried out some time ago, long before the geological studies were even taken in hand. Three years ago, the Gozo Business Chamber in conjunction with Transport Malta commissioned a study entitled Establishing a Permanent Link between the Island of Gozo and Mainland Malta: An Economic Cost Benefit Analysis of Available Strategic Options. In the study, which was carried out by E-Cubed Consultants, it was argued that the average annual daily traffic (AADT) between the islands is projected to increase from 3000 to 9000 vehicle movements over a 15-year period.

This feasibility study makes assumptions which run counter to the National Transport Master Plan objective of reducing cars from our roads.

Basically, the proposed tunnel requires a critical mass of vehicular movements which would be subject to the payment of a toll and hence contribute to the recovery of the capital outlay, maintenance costs and profits. This runs counter to current Maltese Transport policy, which (at least on paper) aims to reduce the use of private cars from our roads.

This is an issue which would undoubtedly be examined by the Environmental Impact Assessment (EIA) on the proposed Tunnel which study is currently in its initial stages after the Environment and Resources Authority recently approved the terms of reference of such a study. The EIA is an essential stage of the assessment of the project.

It was therefore irresponsible for the Minister of Transport, earlier this week, to announce that within six months an international call for tenders would be issued relative to the Malta-Gozo undersea Tunnel. Does this mean that the government considers the EIA irrelevant? This, in my opinion is the clear message being conveyed.

It is the worst form of bad governance as it undermines the efforts of the established authorities in carrying out their responsibilities. With this in mind, I have written to the Ombudsman and asked him to investigate this breach of good governance. Government should have the patience of awaiting the outcome of the EIA before taking any further decisions.

published in The Malta Independent on Sunday : 16 December 2018

Fejn sejra l-Air Malta ?

air malta branding

L-istorja tat-Times illum dwar il-bejgħ ta’ parti sostanzjali mill-Air Malta lil Etihad Airways tal-Emirati Għarab Magħquda ilha ġejja.

Wara l-privatizzazzjoni parzjali tal-Enemalta issa jmiss il-privatizzazzjoni parzjali tal-Air Malta. It-tnejn minn partit politiku li meta kien fl-Opposizzjoni dejjem tkellem kontra l-privatizzazzjoni imma meta jkun fil-Gvern jinsa’ kollox. Għamilha fl-Enemalta u issa jmiss lill-Air Malta.

Matul il-ġimgħat li ġejjin jibdew ħerġin l-ewwel dettalji tat-tibdil li jridu jwettqu l-Etihad Airways fil-mod kif topera l-linja tal-ajru, u l-impatt ta’ dan it-tibdil fuq il-ħaddiema tal-Air Malta. Il-komunikazzjoni tal-proposti ser ikun eserċizzju interessanti. Imma iktar minn hekk ser tkun interessanti r-reazzjoni tal-Unions rikonoxxuti.

Ovvjament il-Unions ser jirreaġixxu skond il-proposti li jippreżentawlhom. Imma frankament mhux qed nimmaġina proposti ta’ żieda fil-pagi u fl-allowances u l-anqas titjib fil-kundizzjonijiet tax-xogħol.

Ser ikunu żminijiet interessanti fejn ser inkunu nistgħu naraw il-konsistenza (jew in-nuqqas tagħha) tal-protagonisti.

 

 

L-idejaliżmu ta’ Marlene

Marlene Farrugia2

L-intervista ta’ Marlene fuq Reporter ta’ nhar it-Tnejn li għadda hi xhieda tal-idealiżmu tagħha.

Baqgħet tittama li l-partit li f’ismu ġiet eletta fil-Parlament jiftaħ għajnejh u jirrealizza illi għandu programm elettorali li wiegħed li jwettaq. Tħoss li l-iktar rabta importanti tagħha hi mal-programm elettorali u mhux mal-partit li bosta drabi jidher li nesa’ dak li wiegħed.

Għalhekk għażlet li tkun indipendenti. Tinsisti li hi baqgħet lealissima lejn dak li ġie imwiegħed biex inkisbu il-voti fl-elezzjoni ġenerali. Huwa dan li jimmotiva l-ħidma tagħha, għax, għaliha, l-lejaltà lejn l-idejal fil-politika tiġi qabel il-lejaltà lejn il-partit. Għax il-partit mhux qiegħed hemm biex jistaħbew warajh!

Fuq quddiem fil-lista tad-diżappunti ta’ Marlene hemm in-nuqqas ta’ trasparenza fil-ħidma tal-Gvern. Hemm ukoll il-privatizzazzjoni tal-Enemalta b’sehem fiha issa f’idejn is-Shanghai Electric Power (ksur sfaċċat ta’ wegħda elettorali Laburista), n-nuqqas ta’ politika ambjentali sura u bosta affarijiet oħra.

Marlene vuċi fid-deżert?  Ma jidhirx li kien hemm wisq appoġġ għall-posizzjoni tagħha fil-grupp parlamentari laburista għax bosta kienu dawk li beżgħu mir-riperkussjonijiet fuq il-karriera politika tagħhom kieku għażlu li jlissnu kelma. Dan minkejja li l-grupp parlamentari laburista ġie imġenneb diversi drabi: kien isir jaf b’diversi deċiżjonijiet mill-gazzetti.

Quddiem dawn l-affarijiet kollha, hu ta’ sodisfazzjon li Marlene għadha titbaqbaq favur l-idejal : li sservi lin-nies, dejjem b’konsistenza mal-programm elettorali li tpoġġa quddiem l-elettorat f’Marzu 2013.

Salvu Balzan u meta tiċċaqlaq id-dubbiena

Saviour Balzan

Ix-xhieda ta’ Salvu Balzan quddiem il-Kumitat għall-kontijiet pubbliċi tagħti l-istampa l-kbira tax-xibka mifruxa madwar il-Korporazzjoni Enemalta dwar l-iskandlu tax-xiri taż-żejt.

Hemm numru ta’ osservazzjonijiet validi ħafna li jagħmel Salvu Balzan.

L-osservazzjoni prinċipali hi bla dubju immirata lejn dawk li qatt ma jkunu jafu xejn meta għandhom il-fama li anke meta tiċċaqlaq dubbiena jkun jafu, kemm x’ħin kif ukoll għaliex tkun iċċaqalqet.

Huma interessanti l-kliem attribwiti lil George Farrugia fis-sens li jekk jinkixef il-każ jaqa’ l-Gvern. Fil-fatt il-Gvern kien diġa moribond meta inkixef il-każ u bla dubju li kieku l-każ inkixef qabel il-Gvern immexxi minn Lawrence Gonzi kien ikollu diffikultajiet ferm iktar milli kellu matul l-aħħar ftit xhur tal-eżistenza tiegħu.

Il-każ tal-ħlas ta’ €5 miljuni kumpens lix-Shell f’Malta minħabba l-ostakli għas-suq tal-fuel tal-avjazzjoni iqajjem żewg punti ta’ importanza kbira. Dan il-każ kien il-bozza l-ħamra għal min kien qiegħed imexxi . Kienet indikazzjoni  li kien hemm xi ħaġa mhux f’postha. Iktar inkwetanti hu s-sehem ta’ Simon Busuttil, meta kien Membru tal-Parlament Ewropew, bħala konsulent legali tax-Shell fin-negozjati mal-Gvern Malti dwar il-likwidazzjoni tad-danni li sofrew. Is-sehem tiegħu jixegħel bożża ħamra oħra dwar kemm jintqal ħafna paroli dwar l-etika imma fis-siegħa tal-prova donnu jintesa kollox.

Meta tqis kollox jibqa’ l-fatt li hemm dubju serju kemm kien jagħmel sens li George Farrugia jingħata l-maħfra presidenzjali.

Nota:

Inġibdet l-attenzjoni tiegħi li b’referenza għax-xhieda ta’ Salvu Balzan fil-Kumitat għall-Kontijiet Pubbliċi tal-Parlament, u kif anke ippubblikata fil-Malta Today online, l-Kap tal-Opposizzjoni bagħat risposta għall-pubblikazzjoni. Qed nippubblika jiena ukoll din ir-risposta in vista tal-kummenti tiegħi ta’ hawn fuq:

Simon Busuttil right of reply 061115

Premju għal min abbuża

temporary electricity supply

L-Enemalta qed tilqa’ applikazzjonijiet biex ikun regolarizzat is-servizz tal-elettriku fil-boathouses diversi f’Malta u Għawdex.

L-Enemalta qed tgħid li s-serq tal-elettriku jonqos drastikament jekk jingħata dan is-servizz. Iridu jsiru ħlasijiet diversi minn min japplika.

Donna li l-Enemalta ma tafx li s-serq tal-elettriku jonqos b’rata iktar drastika jekk jitwaqqgħu l-boathouses illegali.

Għax li qed jiġri issa hu li min seraq l-art biex fuqha għandu l-boathouse, bħal dawk tal-Aħrax tal-Mellieħa, qed jitħalla jgawdi dak li seraq, bil-kundizzjoni li jħallas tal-elettriku. Ikun ħafna aħjar jekk isir il-ħlas tal-elettriku misruq u tittieħed lura mill-Gvern l-art misruqa.

Is-serq hu kollu kundannabbli. Mhux biss is-serq tal-elettriku. Anke s-serq tal-art.

 

Il-petrol u d-diesil ser jorħos?

 

petrol

Nafu, għax il-medja tfakkarna l-ħin kollu, li l-prezz taż-żejt fis-swieq internazzjonali niżel sewwa. Għalfejn mela f’Malta għad ma raħsux il-prezz tal-petrol u d-diesel għall-konsumatur? Il-prezz għadu għoli meta tqabblu mal-prezzijiet fil-parti l-kbira tal-pajjiżi l-oħra tal-Unjoni Ewropea.

Għandu l-Gvern iraħħas il-prezz, jew għandu jħallih kif inhu?

Sa issa l-Gvern permezz tal-Korporazzjoni Enemalta mexa billi perjodikament aġġusta l-prezzijiet skond kemm il-petrol u id-diesel kienu ser jiġu jiswew lilu.

Il-prezz tal-petrol bla ċomb bħalissa hu ta’ €1.35 il-litru li minnhom €0.73 huma taxxi. Min-naħa l-oħra, l-prezz tad-diesel bħalissa hu ta’ €1.28 li minnhom €0.543 huma taxxi. It-taxxi fuq il-petrol u d-diesel ivarjaw minn pajjiż għall-ieħor, bħalma jvarjaw ukoll il-prezzijiet. Il-prezz tal-petrol bla ċomb f’xi pajjiżi jinbiegħ għola minn Malta. Hemm iżda diversi pajjiżi fl-Unjoni Ewropea fejn jinbiegħ orħos, fosthom is-segwenti : l-Polonja (€1.116-il litru), l-Estonia (€1.129), l-Awstrija (€1.142), il-Latvia (€1.146), il-Litwanja (€1.17), l-Ungerija (€1.173), il-Bulgarija (€1.176), il-Lussimburgo (€1.195), ir-Repubblika Ċeka (€1.221), ir-Rumanija (€1.222),  Spanja (€1.251), il-Kroatja (€1.275), Ċipru (€1.286) u s-Slovenja (€1.331).

Il-lista ta’ pajjiżi tal-UE fejn id-diesel jinbiegħ irħas minn Malta hi ferm itwal. L-irħas prezz huwa dak tal-Litwanja fejn jinbiegħ €0.93 il-litru. Min-naħa l-oħra fl-Italja jinbiegħ €1.458 u fir-Renju Unit jinbiegħ €1.509 il-litru.

Għandu jorħos il-prezz tal-petrol bla ċomb u tad-diesel f’Malta?

L-argumenti favur li jorħos il-prezz tal-petrol u d-diesel huma ta’ spejjes inqas għall-konsumatur.

L-argumenti kontra tnaqqis fil-prezz huma argumenti ta’ natura ambjentali. Għax prezz għoli ifisser attenzjoni iżjed fil-konsum filwaqt li prezz li jitbaxxa jinkoraġixxi l-laxkezza fil-konsum.

Dan l-argument biex il-prezz tal-petrol u d-diesel ma jorħosx ikun validu, anzi validu ħafna, meta jkollna transport pubbliku li jaħdem sewwa, u b’hekk ikun jista’ joffri servizz effiċjenti u alternattiv. Ilkoll nirrikonoxxu li hemm titjib fis-servizz imma dan għadu mhux biżżejjed biex iħajjar lin-nies jagħmlu iktar użu mit-trasport pubbliku flok ma jutilizzaw karozzi privati u b’hekk jonqsu l-karozzi fit-toroq tagħna.

Ilkoll nafu li l-kwalità tal-arja f’Malta l-iktar li hi effettwata hi mill-emissjonijiet tal-karozzi, kemm dawk li jużaw il-petrol kif ukoll dawk li jagħmlu użu mid-diesel. Jekk jonqsu dawn l-emmissjonjijiet ser ikollna titjib fil-kwalità tal-arja. Dan jista’ iseħħ billi jintużaw karozzi li jagħmlu użu minn teknoloġija differenti, bħall-karozzi li jaħdmu bl-elettriku jew bil-gass, inkella billi jintuża t-trasport pubbliku flok il-karozzi privati. Dan ovvjament apparti li nimxu fejn possibli inkella li tintuża r-rota.

L-għażla, eventwalment trid issir min-nies individwalment. Imma l-Gvern dejjem jista’ jimbotta ftit biex jinkoraġixxi lil dak li jkun biex jibdel l-imġieba tiegħu u b’hekk jagħti l-kontribut tiegħu għall-kwalità tal-arja aħjar.

Tnaqqis ta’ taxxi fuq il-karozzi li ma jniġġsux hi għajnuna li bosta gvernijiet jużaw għal dan l-iskop. Il-Gvern jista’ ukoll juża l-prezz tal-fuel, kemm dak tal-petrol bla ċomb kif ukoll dak tad-diesel bħala għodda biex iħajjar inqas nies jużaw dawn il-fuels. Hemm gvernijiet li meta għandhom trasport pubbliku li jaqdi sewwa lill-pubbliku jħallu l-prezz tal-petrol bla ċomb u tad-diesel għoli. Hekk għamel għal diversi snin il-Gvern Laburista Ingliż fil-passat billi żied t-taxxi fuq il-petrol u d-diesil.

F’dak il-każ ikun jaqbillek b’tal-linja. Ikun sinjal tajjeb meta aħna ukoll naslu sa dan il-punt, nittama f’data mhux il-bogħod. Peró naħseb li għad baqa’ ftit ieħor sa ma naslu. Imma ikun għaqli kieku l-Gvern anke f’dan l-istadju jħabbar meta jippjana li naslu f’dan l-istadju, għax ma jistax ikun li jibqgħu jiżdiedu n-numru ta’ karozzi fit-toroq.

B’dan il-mod, anke f’Malta kif jitjieb is-servizz ikun possibli li jkun inkoraġġit in-nuqqas ta’ konsum ta’ petrol u diesel, użu iktar frekwenti tat-trasport pubbliku u inqas karozzi fit-toroq u allura ngawdu arja iktar nadifa.