L-ostaklu tal-aċċess għall-informazzjoni hu delitt kontra d-demokrazija

Ir-rapport Annwali tal-Ombudsman għall-2017 li kien ippubblikat iktar kmieni din il-ġimgħa hu inkwetanti. F’partijiet minnu, nazzarda ngħid li hu ukoll tal-biża’. L-Ombudsman jikkummenta fit-tul dwar “in-nuqqas tal-amministrazzjoni li tipprovdi informazzjoni”.

Josserva żewġ tendenzi ġenerali.

L-ewwel tendenza hi li diversi Dipartimenti tal-Gvern u Ministeri qed isibuha bi tqil biex jiżvelaw informazzjoni importanti. Il-kliem li l-Ombudsman juża’: “Sfortunatament l-amministrazzjoni pubblika – u dan jinkludi ukoll awtoritajiet pubbliċi – jidher li addottaw attitudni ġeneralment negattiva dwar l-obbligu li tkun żvelata informazzjoni u d-dritt taċ-ċittadin li jinżamm infurmat. Uħud marru fl-estrem li anke qed jirrifjutaw li jipprovdu kemm informazzjoni importanti kif ukoll imformazzjoni vitali li l-pubbliku hu ntitolat għaliha minħabba li din tikkonċerna setturi importanti tal-ħajja ekonomika u soċjali tal-pajjiż.”

It-tieni tendenza hi agħar: diversi ftehimiet li daħal għalihom il-Gvern fihom klawsola li tobbliga li jinżamm is-skiet dwar il-kontenut tal-ftehim. Dak li hu magħruf bħala “non-disclosure clause”. L-Ombudsman jgħidilna li issa hawn “żvilupp riċenti u Inkwetanti permezz ta’ attentat biex jiġi assigurat skiet totali hi l-prattika li torbot lil dawk li magħhom l-amministrazzjoni pubblika jkollha rabta kuntrattwali biex ma tiżvelax informazzjoni fil-kuntratti infushom mingħajr l-approvazzjoni tal-awtoritá pubblika.”

Issa fir-realtá, din il-prattika ma ġietx addottata f’daqqa waħda fl-2017. Kien hemm okkazjonijiet fil-passat meta l-Gvern rabat lil oħrajn inkella aċċetta li jintrabat hu stess li ma tkunx żvelata informazzjoni. Jidher imma li din il-prattika qed iżżid fil-frekwenza. Mhux biss il-kuntratt ta’ Henley and Partners dwar il-bejgħ taċ-ċittadinanza li fih dawn il-provedimenti imma ukoll il-kuntratt dwar il-privatizzazzjoni tal-lotteriji pubbliċi mal-Maltco kif ukoll il-ftehim dwar il-privatizzazzjoni parzjali tas-sistema tas-saħħa mal-Vitals Healthcare inkella l-ftehim mal-Electrogas dwar il-qalba għall-gass tal-impjant tal-ġenerazzjoni tal-elettriku f’Delimara.

Kif jista’ jkun li gvern jippretendi li jkun trasparenti u kontabbli meta juża’ jew jippermetti l-użu ta’ strateġiji bħal dawn li jostakolaw li tkun żvelata l-informazzjoni?

L-Ombudsman hu korrett li jipponta subgħajh lejn dan in-nuqqas bażiku ta’ servizz pubbliku li jridha ta’ wieħed ġust, effiċjenti, trasparenti u kontabbli. Jiena naħseb li dan hu daqstant importanti li jimmerita diskussjoni fil-Konvenzjoni Kostituzzjonali – jekk din xi darba issir. Forsi wasal iż-żmien li tkun il-Kostituzzjoni innifisha li tillimita b’mod strett lill-amministrazzjoni pubblika milli tibqa’ tillimita l-aċċess għall-informazzjoni b’dan il-mod.

Hu meħtieġ li jkollna s-salvagwardji kontra dan l-abbuż sfaċċat li qiegħed jostakola l-aċċess għall-informazzjoni li għandha f’idejha l-amministrazzjoni pubblika. Is-salvagwardji jistgħu jinkludu l-possibilitá ta’ reviżjoni amministrattiva immedjata li tikkanċella l-ostaklu għall-aċċess kif ukoll passi biex dawk responsabbli biex jostakolaw dan l-aċċess għall-informazzjoni mingħajr raġuni valida ma jitħallewx iktar jeżerċitaw il-funzjonijiet ta’ uffiċċju pubbliku.

L-Ombudsman jispjega fir-rapport tiegħu li l-liġi tagħti lill-uffiċċju tiegħu l-għodda meħtieġa biex ikollu aċċess għall-informazzjoni li jeħtieġ ħalli “jmexxi l-investigazzjonijiet dwar l-ilmenti li jkunu waslu” avolja din l-informazzjoni xi drabi tingħata b’mod imqanżaħ. Iżda l-Ombudsman iqis li għandu jiġbed l-attenzjoni għal tlett ċirkustanzi partikolari “li juru kif ir-rispons negattiv tal-awtoritajiet pubbliċi meta dawn jintalbu informazzjoni qed ixekkel l-Ombudsman u lill-Kummissarji fl-uffiċċju tiegħu fil-qadi ta’ dmirijiethom”.

L-ewwel kaz jirrigwarda l-Armata. Ir-rifjut tal-Ministeru għall-Intern u s-Sigurtá Nazzjonali li jgħaddi l-files kollha dwar l-eżerċizzji ta’ promozzjonijiet għall-għola gradi fl-Armata issolva biss wara d-deċiżjoni finali tal-Qorti tal-Appell f’Ottubru 2016 liema deċiżjoni ikkonfermat li Ombudsman kellu l-obbligu li jinvestiga l-ilmenti li rċieva.

It-tieni kaz jirrigwarda ir-rifjut tal-Ministeru tas-Saħħa li jipprovdi l-informazzjoni mitluba mill-Kummissarju għas-Saħħa biex dan jipprovdi il-ftehim sħiħ ma’ Vitals Healthcare dwar il-privatizzazzjoni ta’ sptarijiet f’Malta u Għawdex li kien meħtieġ fl-investigazzjoni dwar jekk l-interessi tal-pazjenti u l-istaff (mediku) kienux adegwatament imħarsa.

It-tielet kaz hu dwar l-ilmenti kontinwa tal-Kummissarji fl-uffiċċju tal-Ombudsman (Saħħa, Ippjanar/Ambjent u Edukazzjoni) dwar id-dewmien li qed jirriżulta f’investigazzjonijiet li jkunu jeħtieġu konklużjoni immedjata. Dan minħabba n-nuqqas tas-settur pubbliku li jagħti tweġiba għat-talbiet diversi għal informazzjoni.

L-obbligu tal-amministrazzjoni pubblika li tiffaċilita l-aċċess għall-informazzjoni u d-dritt taċ-ċittadin li jkun infurmat huma bażiċi f’soċjetá demokratika. Attentati biex dan l-aċċess taċ-ċittadin għall-informazzjoni jkun imblukkat b’dan il-mod jimmina l-proċess demokratiku u dan billi ċ-ċittadin qed ikun ostakolat milli jifforma opinjoni fuq kif qed ikun amministrat l-istat. Dan qiegħed ukoll jostakola lil dawk l-istituzzjonijiet fid-dmir li jiddefendu ċ-ċittadin komuni milli jagħmlu xogħolhom.

F’isem Alternattiva Demokratika jiena nirringrazzja lill- Ombudsman talli qed ikun daqstant ċar fid-difiża tiegħu ta’ dak li hu bażiku f’soċjetá demokratika kif ukoll talli qed isemma’ leħnu b’vuċi ċara kontra dan l-abbuż ta’ poter.

Ippubblikat f’Illum Il-Ħadd : 10 ta’ Ġunju 2018

Advertisements

Obstructing access to information is a crime against democracy

The Ombudsman’s 2017 Annual Report, published earlier this week, is very worrying. At times it makes scary reading. The Ombudsman comments at length on “the failure by the administration to provide information” and points at two general trends.

The first of these is the reluctance of various Government Departments and Ministries to disclose important information. The exact words  from the Ombudsman’s report,  which I quote verbatim, are: “Regrettably the public administration – and this includes public authorities – appears to have adopted a generally negative approach towards its duty to disclose information and the citizen’s right to be informed. Some have gone to extremes by even refusing to provide important and even vital information to which the public was obviously entitled since it concerned important segments of the economic and social life of the country.”

The second trend is even worse: various agreements entered into by government are containing a non-disclosure clause. The Ombudsman states “An even more worrying, recent development that has come to light in an attempt to ensure a total blackout of silence is the practice of binding parties with whom the public administration enters into contractual agreements not to disclose information on the contracts themselves without prior approval from the public authority.”

Now, in fairness, this practice has not been adopted suddenly in 2017. There have been a number of instances in the past where the government bound others, or else accepted to be bound, not to disclose information. Apparently this is now increasing in frequency. It is not just the contract with Henley and Partners on the sale of Maltese citizenship which contains such provisions but also the contract concerning the privatisation of the public lottery system with Maltco, as well as the agreements on the partial privatisation of the Health service with Vitals Healthcare as well as the Electrogas agreements in relation to the Delimara power station changeover to gas.

How can a government claim to be transparent and accountable when it uses or permits the use of the non-disclosure weapon?

The Ombudsman is right to point out this basic deficiency of a public service which pretends that it is fair, efficient, transparent and accountable. I consider that it is also of such importance that it merits discussion in the Constitutional Convention, if this is ever convened. Maybe it is about time that the Constitution should limit very strictly the use by the public administration of non-disclosure as a tool to obstruct the public’s access to information.

Safeguards are required against the abusive use of the non-disclosure of information held by the public administration. Such safeguards could include access to fast track administrative review as well as both publication of the suppressed information and the prohibition from holding public office of those found guilty of blocking the public’s access to information without valid reason.

The Ombudsman explains in his report that the law provides his office with the tools to ensure that it has access to the information it requires “to conduct its investigations into complaints received”, even though this information is at times made available very reluctantly. However, the Ombudsman considers it appropriate to underline three specific instances “that show how the negative response of public authorities to provide information hindered the Ombudsman and his Commissioners in the exercise of their functions”.

The first instance is that concerning the Armed Forces of Malta. The refusal by the Ministry for Home Affairs and National Security to provide all files relating to promotion exercises in the top echelons of the AFM was only resolved after a definite decision of the Court of Appeal in October 2016, which confirmed that the Ombudsman had a duty to investigate the complaints received.

The second instance is that concerning the refusal of the Ministry of Health to comply with the request of the Commissioner of Health to supply “clean copies” of the agreements with Vitals Healthcare on the privatisation of hospitals in Malta and Gozo which were required in the investigation into whether the interests of patients and staff were being adequately protected.

The third instance is that of repeated complaints in all the reports of the Commissioners attached to the Ombudsman’s office [Health, Planning/Environment and Education] on the resulting delay in investigations which, by their very nature, require an immediate response. These delays are the direct result of the failure of various sectors in the public administration to submitting an expedient reply to requests for information.

The duty of the public administration to disclose information, and the right of the citizen  to be informed, is basic in a democratic society. Attempts to block the essential flow of information to the citizen through non-disclosure tools undermines the democratic process, as it blocks the essential elements required by the citizen in order to form a clear and unbiased opinion on the way in which the state is being administered. Moreover, it obstructs those institutions entrusted with defending the common citizen from carrying out their duty.

On behalf of Alternattiva Demokratika-The Green Party, I thank the Ombudsman for taking such a clear and unequivocal stand in favour of the basic tenets of democratic rule and against such blatant abuse of authority.

published in The Malta Independent on Sunday : 10 June 2018

Segretezza tal-Gvern u l-paroli vojt ta’ Simon Busuttil

Delimara floating gas stirage terminal

 

Xi ftehim ser jidħol għalih il-Gvern dwar l-elettriku li ser jinxtara mingħand il-kumpanija Electrogas?

Inkunu nafu t-tweġiba meta l-Gvern jippubblika l-informazzjoni dwar il-kuntratt u preferibilment jippubblika l-kuntratt innifsu. Dejjem jekk jippubblikah.

Jiena ma nafx x’fih il-kuntratt. Imma nistenna li jkun fih informazzjoni dwar mekkaniżmu biex ikun varjat il-prezz tal-elettriku li l-Gvern ser jobbliga ruħu li jixtri. Mekkaniżmu bħal dan ikun irid jipprovdi kif l-elementi li jvarjaw fl-ispejjes biex ikun ġenerat l-elettriku jittieħdu in konsiderazzjoni u eventwament jipproduċu prezz rivedut meta dan ikun meħtieġ.

Apparti l-profitti, hemm erba’ elementi li fuqhom inevitabilment ikun ibbażat il-prezz tal-elettriku li l-pajjiż ser jixtri mingħand l-Electrogas.

L-ewwel hemm l-ispejjes tal-impjant u l-finanzjament tiegħu. Dawn l-ispejjes, huma in parti fissi imma hemm parti minn din l-ispiża li tvarja u ċjoe l-interessi li jitħallsu lil min qed jiffinanzja l-proġett. Dawn l-interessi ivarjaw tul il-perjodu tal-kuntratt.

It-tieni hemm l-ispejjes tal-maintenance tal-power station u l-faċilitajiet anċillari għaliha li b’mod ordinarju jistgħu jkunu antiċipati. Ħsara straordinarja  tkun koperta minn insurance policy għall-impjant.

It-tielet hemm  il-prezz tal-gass innifsu. Il-kalkoli huma fuq prezz partikolari, probabbilment fuq il-prezz tal-lum magħdud miegħu xi varjazzjonijiet. Dan il-prezz tal-gass ser ikun garantit għal perjodu ta’ żmien. Waqt il-kampanja elettorali kienu qalulna li l-prezz tal-gass kien ser ikun garantit għal 10 snin, liema dikjarazzjoni mill-ewwel kien ċar li kienet ħrafa. Probabbilment li l-garanzija tal-prezz tal-gass ser tkun għal tlett snin. Wara t-tlett snin għad irridu naraw x’ser jiġri.

Ir-raba’ hemm il-pagi tal-impjegati li tul il-perjodu ta’ validità tal-kuntratt ser ivarjaw. Dawn ukoll ikunu riflessi fil-prezz tal-elettriku.

Ma nistax nimmaġina li l-ftehim li ser jagħmel il-Gvern mal-Electrogas ma jaħsibx għal dawn il-varjazzjonijiet. Dan mhux biss fl-interess tal-pajjiż imma hu ukoll fl-interess tal-Electrogas.

Ovvjament sakemm il-ftehim jibqa’ mhux pubblikat, dan mhux ser inkunu nafuh. Probabbilment li l-Gvern jibqa’ ma jippubblikax il-kuntratt bl-iskuża tas-sensittività kummerċjali tiegħu.

Filwaqt li m’ hux ġustifikat li l-kuntratt jibqa’ sigriet dan iżda ma jiġġustifikax il-paroli vojt tal-Kap tal-Opposizzjoni li qal li “meta jkun fil-Gvern” ma ’ jħossux marbut bil-ftehim u jkun lest li jixtri l-elettriku permezz tal-interconnector minn Sqallija, jekk ikun jaqbel.

Ilkoll nafu li d-deċiżjonijiet ta’ kull Gvern jorbtu lill-Gvernijiet ta’ warajh, kemm jekk taqbel magħhom kif ukoll ma taqbilx. Jorbot mhux biss il-Gvern tal-lum imma ukoll il-Gvernijiet tal-futur.

Din hi it-tieni darba għal  Simon Busuttil: xi żmien ilu kien qalilna li meta jkun Prim Ministru jirtira ċ-ċittadinanza li qed tinbiegħ illum mill-Gvern ta’ Muscat. Iżda issa ilu ftit ma jfakkarna dwar dan. Donnu irrealizza li anke dakinnhar  żbalja bil-goff.

Is-segretezza tal-Gvern w il-paroli vojt tal-Kap tal-Opposizzjoni ma jagħmlu ġid lil ħadd.

Il-gass għal Delimara: bil-vapur jew bil-pipeline?

laying the pipeline

 

X’ifisser id-dewmien fil-proġett tal-Gvern biex il-produzzjoni tal-elettriku taqbleb għall-gass?

Qed jissemmew ħafna raġunijiet. Fosthom il-qagħda finanzjarja tal-kumpanija Gasol plc, l-kumpanija barranija ewlenija li tifforma parti mill-Electrogas Malta Consortium inkarigat mill-proċess. L-Electrogas Malta Consortium huwa magħmul misSiemens Project Ventures GMBH (20%), SOCAR Trading SA (20%), Gasol plc (30%) u GEM Holdings Ltd (30%).

Qed jissemma ukoll li hemm kunflitt bejn l-obbligi li daħal għalihom il-Gvern ma dan il-Consortium u s-Shanghai Electric Power.

Minn diversi indikazzjonijiet jidher li l-Gvern ta’ Joseph Muscat beda juri interess partikolari fil-pipeline tal-gass minn Sqallija. Fil-fatt ilu ftit ma jissemma t-tanker tal-gass, kemm ġewwa l-port kif ukoll barra mill-port. Xi zmien ilu kienu qalulna li qed isir l-studju marittimu konness mal-proġett. S’issa ma nafx jekk hux konkluż, inkella jekk dan waqafx meta beda jidher ċar li l-problemi konnessi mal-wasla tal-gass bil-vapuri huma enormi.

Jekk dan hu l-każ ikun ifisser li qed isir il-progress u li d-diskussjoni pubblika qed tħalli l-frott, avolja wara ħafna żmien. Ikun għaqli kieku l-Gvern ikollu l-kuraġġ li jagħti l-informazzjoni vera ta’ x’qiegħed jiġri. Għax jekk il-Gvern ta’ Joseph Muscat hu kapaċi jirrealizza li kien żbaljat dwar it-tanker tal-gass fil-Port ta’ Marsaxlokk tkun rebħet ir-raġuni.

Igawdi l-pajjiż kollu u jitnaqqas drastikament il-periklu għall-komunitajiet ta’ Marsaxlokk u Birżebbuġa.

Mhux dgħjufija li tagħraf li kont żbaljat.

 

Konrad fuq l-Orient Express : bejn Shanghai u Delimara

Murder on the Orient Express

Id-dibattitu fil-Parlament dwar il-power station tal-gass f’Delimara hu eżerċizzju ta’ logħob bil-kliem.

Qal li ser jirreżenja jew ma qalx?

Skond Simon hi ċarissima. Skond Joseph qalha f’kuntest differenti.

Ir-realta’ iżda hi waħda differenti. Missitha ftit Marlene Farrugia fid-diskors tagħha fil-Parlament.

Il-Partit Laburista fl-Opposizzjoni għamel wegħda. Anzi għamel sett ta’ wegħdiet.

L-ewwel qal li l-Enemalta mhux ser tkun privatizzata. Wegħda li ma nżammitx kemm bil-ftehim li qed ikun negozjat maċ-Ċiniżi kif ukoll bil-ftehim li hu konkluż imma għadu mhux iffirmat mal-Electrogas. Għax il-produzzjoni tal-enerġija mhux ser tkun f’idejn il-Korporazzjoni Enemalta.  Il-produzzjoni tal-enerġija ser tkun ipprivatizzata bl-agħar mod possibli. Ser insiru kolonja f’dak li għandu x’jaqsam l-enerġija.

It-tieni l-impjant li jiġġenera l-elettriku mill-gass kellu jkun lest sa Marzu li ġej iżda f’dawn l-aħħar ġranet kellna l-konferma li din il-wegħda ukoll mhux ser tinżamm. S’issa ħadd għadu ma spjega l-għaliex.

L-ispekulazzjoni fil-gazzetti u l-argumenti tal-Kap tal-Opposizzjoni qed jippuntaw f’direzzjoni ta’ kunflitt bejn it-tripied Enemalta-Ċiniżi-Electrogas. Jidher li hemm kunflitt qawwi bejn l-obbligazzjonijiet differenti li daħal għalihom il-Gvern.

Għalhekk Konrad qiegħed imekkek bejn Malta u ċ-Ċina: Shanghai u/jew Beijing. Huwa dwar dawn l-affarijiet li hemm bżonn spjegazzjonijiet. Spjegazzjonijiet li għadhom ma waslux. Sadanittant il-kobba tkompli titħabbel.

Il-Gass ġo Delimara: x’inhu jiġri?

gasol

 

Ġie jew ma ġiex iffirmat il-kuntratt biex jibda x-xogħol għall-power station f’Delimara li ser taħdem bil-gass?

Is-skiet tal-Gvern jindika li mhux kollox miexi kif mixtieq jew ippjanat.

Online hemm informazzjoni dwar waħda mill-kumpaniji li jiffurmaw parti mill-konsorzju li rebaħ is-sejħa għall-offerti : Gasol plc.

L-Electrogas Malta Consortium huwa magħmul mis-Siemens Project Ventures GMBH (20%), SOCAR Trading SA (20%), Gasol plc (30%) u GEM Holdings Ltd (30%).

Il-Malta Today nhar l-14 ta’ Mejju 2014 kienet irrappurtat illi l-Gasol plc kienet diġa ħadet f’isimha parti mill-ishma tas-sussidjarja tal-Korporazzjoni Enemalta, Malta Power and Gas Limited, liema sussidjara hu mistenni li tibni u tmexxi l-impjant li ser jaħdem bil-gass f’Delimara.

Imma issa ninsabu nfurmati li l-Gasol plc tinsab f’diffikultajiet, u li l-ishma tal-Gasol plc ħadu tisbita ta’ 56% fil-valur.

Dawn huma affarijiet serji ħafna għax jirriflettu fuq is-saħħa finanzjarja ta’ sieħeb ewlieni tal-konsortium. Xi ħadd għandu l-obbligu li jispjega x’inhu jiġri.