Il-baġit hu wieħed nej

Scicluna + Speaker 2016

 

Il- baġit fih diversi ingridjenti tajbin. Iżda m’humiex imħalltin tajjeb. M’hemmx ħsieb biżżejjed. L-anqas m’huma msajra biżżejjed. Kif ngħidu bil-Malti: il-baġit hu nofsu nej.

F’dan l-artiklu ser nillimita ruħi għal uħud mill-proposti ta’ natura soċjali.

Nibda bil-paga minima. F’Malta din ġiet introdotta fl-1974 mit-tieni Gvern tal-Perit Mintoff.  Dakinnhar kienet stabilita għall-ammont ta’ Lm10, jiġifieri €23.29. Ovvjament Lm10, dakinnhar, kienu jiswew u bihom kont tixtri ferm iktar mill-tixtri illum. Kull sena, din il-paga minima tiżdied b’ammont li jikkumpensa għaż-żieda fil-għoli tal-ħajja. L-ammont jitħabbar fil- baġit. Iż-żieda b’effett minn l-1 ta’ Jannar li ġej ser tkun €1.75 biex b’hekk il-paga minima għal persuna ta’ il-fuq minn tmintax-il sena għal ġimgħa xogħol ta’ 40 siegħa issa ser tkun €168.01. Ma din irid jiżdied il-bonus statutorju.

Il-paga minima teħieġ li tkun reveduta. Meta tfasslet fl-1974, tfasslet għall-ħtiġijiet ta’ dakinnhar.

Illum, wara 41 sena teħtieġ titfassal mill-ġdid skont il-ħtiġijiet tal-lum. Fil-fatt studju li kien ippubblikat mill-Caritas f’Marzu 2012 kien jistma illi hu meħtieġ li jkun hemm żieda ta’ 13.8% fil-paga minima biex l-iktar persuni vulnerabbli jingħataw in-nifs.  Ir-rapport kien intitolat A Minimum Budget for a Decent Living. A research study by Caritas Malta focusing on three low-income household categories.

Il-Gvern,(kemm dak tal-lum kif ukoll dak tal-bieraħ) ma jaqbilx ma dan. L-argument politiku tagħhom hu li bit-taħriġ u l-investiment iffokat fuq il-kisba ta’ ħiliet, ikun possibli li taqla’ l-persuni fuq il-paga minima u ċċaqlaqhom ‘il-fuq fis-sellum tal-ħajja. Din hi idea nobbli imma fil-prattika, iddum ma tagħtik ir-riżultati. Sadanittant min hu vulnerabbli jispiċċa dipendenti mill-ħarsien soċjali u għajnuniet supplimentari. Jintgħaġen fid-dipendenza. Il-paga għal dawn in-nies mhiex biżżejjed għall-minimu neċessarju tal-ħajja. In-nuqqas tal-istat li jintervjeni biex il-paga minima toffri l-protezzjoni minima meħtieġa, hu messaġġ li bix-xogħol ma tistax tgħix meta dan jitħallas bil-paga minima li għandna illum.

Huwa neċessarju li nżewġu flimkien it-taħriġ, ma’ paga minima suriet in-nies li tkun rifless tal-ħtiġijiet minimi għall-bniedem tal-lum. In-nuqqas tal- baġit li jagħraf din il-ħtieġa u jagħġina bħala parti integrali mill-viżjoni tiegħu jagħmlu l-baġit wieħed nej.

Il- baġit jirrikonoxxi l-ħtieġa li togħla l-pensjoni minima nazzjonali biex din eventwalment tasal sa 60% tad-dħul medju f’pajjiżna.  Jagħmel  l-ewwel pass  billi jipproponi żieda fil-pensjoni minima għall-dawk li għandhom il-bolol tas-sigurta soċjali mħallsa b’tali mod li l-anqas pensjoni kontributorja ser tkun €7,280 fis-sena.  Dan hu pass tajjeb. Ħadd ma jistenna li l-aġġustament meħtieġ isir kollu f’daqqa. Imma l-pensjonanti tagħna li bnew  lil Malta kif inhi illum, bi dritt jippretendu li jkun stabilit żmien raġjonevoli sa meta l-pensjoni minima nazzjonali tkun 60% tad-dħul medju f’pajjiżna. Mhux biżżejjed li l-baġit  jgħid li dan it-tragward nilħquh sal-2027. Ikun xieraq li l-pensjonanti tagħna jingħataw lura d-dinjità w ir-rispett li jistħoqilhom. Anke hawn il-baġit kien jonqsu ftit ieħor biex isir. Għadu nofsu  nej.

L-aħħar eżempju li rrid insemmi huwa dwar il-persuni b’diżabilità. Il-baġit isemmi l-ħolqien ta’ hub għal persuni b’diżabilità. Il-baġit hu xott mid-dettalji u fil-fatt jiddedika biss 6 linji għal din il-proposta fil-paġna 77 tiegħu. Dawn id-dettalji imma kienu biżżejjed biex nhar il-Ħamis li għadda, l-eks-chairman tal-Kummissjoni Nazzjonali għall-Persuni b’Diżabilità Joseph Camilleri jiddeskirivi dak propost bħala attentat biex tkun introdotta s-segregazzjoni bis-serqa (Segregation by stealth. Times of Malta, October 15, 2015).

Joseph Camilleri jargumenta li għad hawn min ma jistax jaċċetta l-fatt li l-persuni b’diżabilità ukoll għandhom l-istess aspirazzjonijiet bħal kull wieħed u waħda minna. Għaddew minn istituzzjonijiet edukattivi li taw importanza ikbar lill-inklussività, u dan b’differenza kbira minn dak li rċevew il-ġenerazzjonijiet passati.

Il-proposta fil-baġit li toħloq dan il-hub għall-persuni b’diżabilità hu għaldaqstant pass retrogradu, nieqes mill-ħsieb u huwa anke perikoluż.  Is-soċjetà Maltija tant imxiet il-quddiem, li d-Dar tal-Providenza, il-pijuniera f’Malta tal-kura għall-persuni b’diżabilità, illum il-ġurnata qed tiffoka l-enerġija tagħha fuq inizjattivi bbażati fil-komunità li joffru opportunitajiet għal għixien indipendenti lill-persuni b’diżabilità.

Anke hawn il-baġit hu nej għax huwa nieqes mill-ħsieb. Post il-persuni b’diżabilità hu magħna fil-komunità u mhux ġo gaġġa bil-vireg tad-deheb. Għax is-segregazzjoni tibqa’ gaġġa u irrispettivament mill-kwalità għolja tas-servizz mogħti, tibqa’ ħajja f’gaġġa li toqtol l-aspirazzjonijiet tal-persuni b’diżabilità. Qed nitkellmu dwar persuni, mhux dwar numri.

Għalhekk, u għal bosta raġunijiet oħra, l-baġit ta’ nhar it-Tnejn kien wieħed nofsu nej.

Ippubblikat fil-gazzetta Illum, il-Ħadd 18 t’Ottubru 2015

Advertisements

Wanted: a progressive incomes policy

The budget to be presented next Wednesday should revisit Malta’s incomes policy such that the difficulties faced by low income households is addressed.

The minimum wage should be increased in line with the findings of the Caritas Report published in March this year. This report entitled “A Minimum budget for a decent living” had focused on three low income household categories and concluded that it is necessary to uplift the statutory minimum wage from €158.11 to €180 per week of 40 hours. It is unfortunate that both the PN and Labour are deadset against this proposal.

Alternattiva Demokratika  realises the importance of such a proposal in assisting those having a low income to make ends meet and has repeatedly encouraged its implementation.

Another proposal on incomes policy is on the table. The General Workers’ Union has proposed that Cost of Living wage adjustments should be made every 6 months. Implementing this proposal would provide a realistic and timely compensation to those at the lower end of the social ladder.

Its about time that these proposals are seriously considered by government in its budget proposals.

originally published in di-ve.com, Friday 23rd November 2012

It-tradiment tal-Labour Party

Qed jgħidulna li min iħaddem, jiġifieri l-Malta Employers Association (MEA) qed jaqbel mal-Partit Laburista. Tafu dwar xiex? Għax il-Partit Laburista ma jridx li jirrevedi l-paga minima (ħlief għal żieda dovuta għall-għoli tal-ħajja).

Issa jiena naħseb li ħadd ma hu ta’ subgħajh f’ħalqu. Hu ċar għal kulħadd li l-Partit Laburista immexxi minn Joseph Muscat aċċetta l-posizzjoni ta’ min iħaddem li ma jridux li l-paga minima tkun reveduta.

Iżda mhux hekk kien jgħid Joseph Muscat meta kien jinsisti li għandu jkun inkoraġġit l-kunċett ta’ living wage għax il-minimum wage m’hiex biżżejjed.  Issa għal Muscat u l-Labour Party, dak li jippretendi li hu progressiv, l-minimum wage tidher li hi biżżejjed.

F’Marzu li għadda, għal min jiftakar, il-Caritas Malta ippubblikat rapport intitolat: A Minimum Budget for a Decent Living. A Research Study by Caritas Malta focusing on three low-income household categories. Fost id-diversi rakkomandazzjonijiet tagħha f’dan ir-rapport il-Caritas kienet irrakkomandat dwar il-ħtieġa li l-minimum wage tiżdied bi 13.8% u ċjoe minn €158.11 għal €180 għal ġimgħa ta’ 40 siegħa xogħol.

L-aħħar punt: il-Labour qed jgħid li flok ma jirrevedi l-paga minima fi ħsiebu jraħħas il-kontijiet tad-dawl u l-ilma. Jiġifieri l-Labour Party daħal f’alleanza man-negozju u l-industrija biex bl-iskuża li qed iraħħas il-kontijiet għan-nies tal-paga jissussidja l-kontijiet tad-dawl u l-ilma tal-industrija u n-negozju.  Dan mhux biss hu populiżmu ta’ l-agħar tip talli hu r-riċetta preċiża biex ikompli jitkisser il-pajjiż. Għax biex iraħħas il-kontijiet mod wieħed għandu : jżid it-taxxi biex jagħmel tajjeb għall-ispejjes tal-Korporazzjoni Enemalta.  U dwar dan m’hu jgħid xejn (għalissa).

Mela issa għanda żewġ partiti konservattivi f’Malta : dak ta’ Lawrence Gonzi u dak ta’ Joseph Muscat li t-tnejn qed ifittxu li jaqdu mill-koxxa lill-big business. Il-Partit Laburista bil-posizzjoni li ħa dwar il-paga minima qed jittradixxi n-nies tax-xogħol u daħal f’alleanza mal-big business.

New Labour! La progressiv u wisq inqas moderat!