Is-silġ qed idub

Is-silġ qed idub kullimkien. Iktar kmieni din il-ġimgħa fl-Iżlanda saret kommemorazzjoni tal-glaċier Okjökull li dab wara madwar 700 sena li ilu jeżisti.

Kien hemm ċerimonja ta’ tifkira u twaħħlet plakka bi twissija għall-futur li tgħid: “Okjökull hu l-ewwel glaċier fl-Iżlanda li spiċċa. Matul il-mitejn sena li ġejjin il-glaċieri ewlenin li għandna ser imisshom l-istess xorti. Dan il-monument jirrikonoxxi li nafu x’qiegħed jiġri kif ukoll x’jeħtieġ li jsir. Intom biss tafu jekk għamilniehx.”

Din id-dedika tispiċċa bid-data taċ-ċerimonja u l-konċentrazzjoni attwali tad-dijossidju tal-carbonju fl-arja, 415 parti minn kull miljun.

Mappa ġeoloġika tal-1901 tal-Iżlanda tindika li dan il-glaċier kien ikopri area ta’ 38 kilometru kwadru. Issa spiċċa: dab u sparixxa fl-oċeani.

It-tibdil fil-klima qiegħed magħna. Illum diffiċli biex dan jitwaqqaf. It-tibdil fil-klima m’għadux xi eżerċizzju tejoretiku li jbassar il-futur: hu r-realtà li qed tiżviluppa quddiemna u li rridu niffaċċjaw.

Il-kommemorazzjoni simbolika “tal-mewt” tal-glaċier Iżlandiz hi twiddiba għal kulħadd: it-tibdil fil-klima teffettwa lil kulħadd, min mod u min ieħor. Iż-żieda fit-temperatura globali qed iddewweb il-glaċieri u l-icebergs. Dan iwassal biex jogħla l-livell tal-baħar u dan b’theddida serja għal kull attività fuq l-art li hi qrib tal-livell tal-baħar. L-effetti mhux ser ikunu biss mal-kosta, imma iktar ‘il-ġewwa ukoll.

Kontinwament naqraw kif ibliet kbar li qegħdin mhux wisq ‘il-fuq mil-livell tal-baħar qed jaħsbu u jitħassbu dwar kif jistgħu jilqgħu għal din it-theddida: ibliet bħal New York, Miami, Tampa, Boston, New Orleans, Amsterdam, Mumbai, Stokkolma, Buenos Aires, Dakar, Shanghai, Hong Kong, Cancun u bosta oħrajn jistgħu jisparixxu. Miljuni ta’ bnedmin jispiċċaw bla saqaf fuq rashom.

U f’Malta?

L-għoli tal-livell tal-baħar jeqred il-faċilitajiet mal-kosta, bit-turiżmu jaqla’ l-ikbar daqqa. Numru ta’ zoni residenzjali mal-kosta ukoll jistgħu jkunu effettwati: bħal Marsalforn, ix-Xlendi, San Pawl il-Baħar, l-Għadira, tas-Sliema, l-Gżira, Ta’ Xbiex, l-Msida, Birżebbuġa, Marsaskala u Marsaxlokk, flimkien ma partijiet minn lokalitajiet oħra lkoll jintlaqtu skont kemm jogħla l-livell tal-baħar.

Jiena infurmat li l-power station ta’ Malta f’Delimara qegħda madwar 4 metri ‘l-fuq mil-livell tal-baħar.

Żieda żgħira fil-livell tal-baħar tista’ tillimita l-ħsara għall-infrastruttura turistika u l-faċilitajiet kostali. Imma jekk iż-żieda fil-livell tal-baħar tkun waħda sostanzjali iz-zoni residenzjali mal-kosta, u bosta iktar, jista’ jkunu effettwati.

It-tbassir dwar kemm ser jogħla l-livell tal-baħar jiddependi fuq iż-żidiet reali fit-temperaturi. Fis-Summit dwar il-klima f’Pariġi kien hemm it-tama li ż-żieda massima fit-temperatura ma taqbizx il-1.5 gradi Celsius fuq it-temperatura pre-industrijali. Sfortunatament, illum, dan jidher li hu ħolm għax mexjin lejn żidied ferm ikbar fit-temperaturi.

It-tbassir minimu hu dwar żieda fl-għoli tal-baħar ta’ madwar 500 millimetru imma hemm il-possibiltà li dan jista’ jilħaq żieda fl-għoli ta’ anke 7 metri! Dan hu tbassir li qed ikun revedut kontinwament mill-komunità xjentifika u jiddependi miż-żidiet reali fit-temperaturi u projezzjonijiet reveduti.

Malta għandha interess (dirett) ovvju biex it-tibdil fil-klima jkun indirizzat, imma fl-istess ħin issegwi politika li twassal il-messaġġ ċar li tiġi taqa’ u tqum, ma jimpurtahiex. Eżempju ta’ dan huma l-proġetti infrastrutturali konnessi mat-toroq li ser iservu biss biex iżidu n-numru tal-karozzi fit-toroq. Iktar karozzi, iktar emissjonijiet: kontribut dirett ikbar għat-tibdil fil-klima.

Fejn diġa beda jinħass l-għoli fil-livell tal-baħar diġa sparixxew numru ta’ gżejjer (mhux abitati) fil-Paċifiku. Hemm gżejjer oħra mill-Fiji sal-gżejjer Marshall, mill-Maldives sal-Bahamas, Tuvalu, l-Kiribati u bosta oħrajn li qegħdin taħt theddida imminenti.

Anke Malta u Għawdex qegħdin fil-queue għax in-natura ma taħfira lil ħadd, ma timxix b’mod diskriminatorju. Ser tolqot lil kulħadd mingħajr eċċezzjoni.

Ippubblikat fuq Illum: il-Ħadd 25 t’Awwissu 2019

Advertisements

Requiem for a glacier

Earlier this week, mourners gathered in Iceland to commemorate the loss of Okjökull, the glacier, which has “died” at the age of about 700.

Mourners fixed a plaque as a warning to the future stating: “Ok is the first Icelandic glacier to lose its status as a glacier. In the next 200 years, all our main glaciers are expected to follow the same path. This monument is to acknowledge that we know what is happening and what needs to be done. Only you know if we did it.”

The dedication, ends with the date of the ceremony and the current global concentration of carbon dioxide in the air – 415 parts per million.

A 1901 geological map of Iceland indicated that at that time this glacier had covered an area of 38 square kilometres. Now it is no more: it has melted and disappeared into the ocean.
Climate change is definitely happening: it is now almost unstoppable. It is no longer a theoretical prediction of the future – it is today’s reality which we must face head on.

The symbolic commemoration of the “death” of an Icelandic glacier is a warning: climate change hits all of us in one way or another. The global increase in temperature is melting glaciers and icebergs which will, in turn, increase the sea level and threaten low-lying land. This will have an impact not just along the coast but also further inland.

We constantly read how various low-lying countries are considering how they could face this threat. Cities such as New York, Miami, Tampa, Boston, New Orleans, Amsterdam, Mumbai, Stockholm, Buenos Aires, Dakar, Shanghai, Hong Kong and Cancun, (to name just a few) could vanish and millions of persons would be displaced.

What about Malta? A rising sea level could wipe out coastal facilities – tourism being the hardest hit. A number of coastal residential areas would also be considerably impacted: Marsalforn, Xlendi, St Paul’s Bay, Għadira, Sliema, Gżira, Ta’ Xbiex, Msida, Birżebbuġa, Marsaskala and Marsaxlokk, together with parts of other localities – would be hit with an intensity depending on the extent of the sea level rise.

I am informed that Malta’s power station at Delimara is at approximately four metres above sea level.

A small sea level rise could possibly limit damage to tourism infrastructure and coastal facilities but if the rise is substantial, it could hit the low-lying residential areas and possibly much more.

Projections for sea-level rise vary as they are dependent on the actual increase in global temperatures. The Paris Climate Summit had pinned its hopes on a maximum temperature increase of 1.5 degrees Celsius above the pre-industrial age. Unfortunately, this is now wishful thinking, as we are moving towards much higher temperature increases.

The minimum projection is for a rise in sea level of around 500 millimetres –  which could rise even to as much as seven metres! These projections are being constantly revised by the scientific community, depending on actual rise in temperature and revised projections.

Malta has an obvious direct interest in taming climate change and yet it follows policies which send out the clear message that it does not care. The current spending spree on the development of the road infrastructure is a case in point because it will only serve to increase the number of vehicles on our roads. More vehicles, more emissions: signifying an increased direct contribution to climate change.

The rise in sea level has already wiped out a number of uninhabited low-lying islands in the Pacific. Other island states – from Fiji to the Marshall Islands, the Maldives to the Bahamas, Tuvalu, Kiribati and many more – are under an imminent threat.

Even Malta and Gozo will have to join the queue as nature will not discriminate: it will hit all of us without exception.

published in the Malta Independent on Sunday: 25 August 2019

Turiżmu li jagħti kas lin-nies

Id-dibattitu dwar l-impatti tat-turiżmu hu wieħed li ma jispiċċa qatt. X’impatti soċjali u ambjentali huma ġustifikabbli minħabba l-gwadann ekonomiku tat-turiżmu? Ir-riżorsi tal-pajjiż, fi ftit kliem x’numru ta’ turisti jifilħu?

Iktar kmieni din il-ġimgħa, Tony Zahra, President tal-MHRA (l-Assoċjazzjoni Maltija tal-Lukandi u r-Restoranti) kien kritiku dwar in-numru ta’ turisti u l-impatt tagħhom. Kien rappurtat li qal li n-numru ta’ turisti li qed jiġu Malta kien qed jikber wisq. Emfasizza li l-pajjiż ma jiflaħx għall-impatti li jiġġeneraw daqshekk turisti. L-interess ta’ Tony Zahra fit-turiżmu dejjem kien limitat għall-impatt fuq dawk li joperaw il-lukandi: fejn Zahra għandu l-interessi finanzjarji tiegħu. Għadni qatt ma smajt lill- MHRA u lil Tony Zahra, per eżempju, jinkoraġixxu l-agri-turiżmu, u l-importanza ta’ dan (kieku jsir sewwa) biex jiddiversifika b’mod sostenibbli l-prodott turistiku Malti.

Kważi simultanjament għall-kummenti ta’ Tony Zahra, l-Istitut tal-Università ta’ Malta dwar il-Gżejjer u l-Istati Żgħar (The Islands and Small States Institute) ippubblika studju tal-Professuri Lino Briguglio u Marie Avellino, intitolat : Has overtourism reached the Maltese Islands?

Fl-istudju tagħhom, Briguglio u Avellino jagħtu daqqa t’għajn u jidentifikaw dak li għaddej fit-turiżmu u jidentifikaw l-argumenti kritiċi li qed ikunu żviluppati dwar il-materja. Turiżmu li qed jikber iżżejjed (overtourism) u l-biża’ mit-turiżmu (tourismphobia) huma termini li qed jintużaw bi frekwenza li qed tiżdied biex jiddeskrivu l-impatti soċjali negativi li qed jiżviluppaw bħala riżultat ta’ turiżmu li qed jikber kważi bla rażan. Kien fl-2008 li l-antropologu Katalan Manoel Delgado ddeskriva it- turistofobia bħala taħlita ta’ stmerrija, nuqqas ta’ fiduċja u tmaqdir tat-turiżmu.

Fl-istudju ta’ Briguglio u Avellino hu analizzat stħarriġ li għalih, 51% ta’ dawk li wieġbu qalu illi ma jixtiqux jaraw iktar turisti fil-belt jew raħal tagħhom. L-awturi jinterpretaw dan bħala li jindika li t-turiżmu f’Malta kiber wisq (overtourism), avolja jqisu li l-kampjun ta’ dawk li wieġbu l-istħarriġ hu ftit dgħajjef minħabba li mhux rappresentattiv b’mod adegwat.

Fost l-affarijiet li qed jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta’ din il-biża mit-turiżmu hemm il-pressjonijiet soċjali u l-impatti ambjentali (kemm skart b’mod ġenerali kif ukoll il-kontribut għal attività esaġerata tal-industrija tal-kostruzzjoni), konġestjoni tat-traffiku, storbju, it-theddida tat-telf tal-identità kulturali u konflitti soċjo-kulturali.

L-MHRA, kif indika Tony Zahra, tidher li hi tal-istess fehma, avolja Zahra tkellem b’mod ġenerali u evita li jitkellem fid-dettall. L-interess tiegħu, wara kollox, hu l-impatt fuq il-but tal-membri tal-MHRA.

L-istudju ta’ Briguglio u Avellino jemfasizza l-ħtieġa li l-politika dwar it-turiżmu għandha tfittex li tindirizza l-impatti negattivi tal-industrija. Dan mhux biss biex tkun indirizzat il-kwalità tal-ħajja tar-residenti lokali imma ukoll biex l-esperjenza tat-turist tkun waħda aħjar u awtentika. It-triq ‘il-quddiem, jgħidulna Briguglio u Avellino, hi d-demokratizzazzjoni tal-iżvilupp turistiku u dan billi jkun inkoraġġit l-impenn tar-residenti milquta fil-komunitajiet tagħna. L-awturi ma jidħlux f’dettall biex jispjegaw dan kollu x’jista’ jfisser. Għandna nifhmu, iżda, li l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet kollha li jikkonċernaw l-iżvilupp tat-turiżmu għandhom ikunu soġġetti għal skrutinju pubbliku kontinwu. Dan m’għandux ifisser biss is-sehem tar-residenti milquta f’dan l-iskrutinju imma fuq kollox li dak li jgħidu jkun rifless fid-deċiżjonijiet li jittieħdu.

Permezz tad-demokratizzazzjoni tal-iżvilupp turistiku, hu iktar possibli li l-interessi u aġendi konfliġġenti fit-turiżmu jkunu indirizzati. Bħala riżultat ta’ dan, l-imprenditur li jħares lejn il-qliegħ immedjat ikollu jiffaċċja r-realtajiet soċjali u l-impatti ambjentali u kulturali tal-ħidma tiegħu. Bħalissa l-operaturi turistiċi jimpalaw il-profitti u aħna, l-bqija, ndewwu l-feriti soċjali, kulturali u ambjentali li jkunu ħolqu b’ħidmiethom.

It-turiżmu mhiex attività li issir f’bozza. Isseħħ f’komunità magħmula min-nies li għandhom ikollhom l-assigurazzjonijiet kollha neċessarji li l-kwalità tal-ħajja tagħhom mhux ser taqla’ daqqa l-isfel bħala riżultat. It-turiżmu mhux dwar numri ta’ turisti, miljuni ta’ ewro li jintefqu inkella dwar il-kontribut lejn il-Prodott Gross Nazzjonali. Hu ukoll dwar il-kwalità tal-ħajja tagħna lkoll.

It-turiżmu sostenibbli huwa primarjament dwar in-nies u mhux dwar il-profitt. Stennejna iktar minn biżżejjed biex dawk li huma effettwati jkunu assigurati li l-ħajja tagħhom ma tibqax imtappna minn dawk li jaraw biss il-flus. Biex dan iseħħ ma hemm l-ebda alternattiva għajr li l-iżvilupp turistiku jkun demokratizzat.

 

Ippubblikat fuq Illum: il-Ħadd 11 t’Awwissu 2019

The democratisation of tourism

The debate on the impacts of tourism is never-ending. To what extent does the economic impact of tourism justify its social and environmental impacts? What is the carrying capacity of our islands, that is, what is the number of tourists with which our resources can reasonably cope?

Earlier this week, Tony Zahra, President of the Malta Hotels and Restaurants Association (MHRA) sounded the alarm: he was reported as saying that the number of tourists visiting Malta was too high. He emphasised that it is substantially exceeding the limits of what the country can take sustainably. Tony Zahra’s interest in tourism is limited to the impacts on hotels and hoteliers, his bread and butter. I have yet to hear the MHRA and Tony Zahra advocating agri-tourism, for example, and its importance in diversifying Malta’s tourism product sustainably.

Almost simultaneously The Islands and Small States Institute of the University of Malta published a Paper authored by Professors Lino Briguglio and Marie Avellino, entitled: Has overtourism reached the Maltese Islands?

In their Paper Briguglio/Avellino skim though the issues, identifying the trends and an ever-growing literature on over-tourism. “Over-tourism” and “tourismphobia” are increasingly used as terms to describe the emergence of social discontent with the pressures linked to tourism growth. It was way back in 2008 that  the Catalan anthropologist Manoel Delgado had described turistofobia as a mixture of repudiation, mistrust and contempt for tourists.

In a survey which is discussed in the Briguglio/Avellino paper, 51 per cent of respondents said that they did not want to see more tourists in their town or village. The authors interpret this as indicating the existence of over-tourism in the Maltese islands, even though they consider the sample of respondents as being weak and not adequately representative.

Among the issues contributing to this developing tourist phobia are social discomfort, environmental degradation (including both generation of waste and excessive construction activity), traffic congestion, noise, the loss of cultural identity and socio-cultural clashes.

The MHRA, as indicated by its President Tony Zahra, seems to be on the same wavelength although Tony Zahra limits himself to speaking in general terms, as his primary interest is the financial bottom-line of MHRA members.

The Briguglio/Avellino paper points at the need for tourism policy to consider mitigating the negative impacts of tourism. This could address not just the well-being of the local residents but also the tourist experience. The democratisation of tourism development through encouraging the active participation of the residents suffering the impact in our communities, opine Briguglio/Avellino, could be the way forward. The authors do not go in detail as to what the “democratisation of tourism development” would actually mean. It is, however, understood that the decision-making process of tourism development should be subjected to more public scrutiny by the community suffering from the impact and, that the views of the community are not only heard but acted upon.

Through the democratisation of tourism development, the conflicting interests and agendas involved in tourism must be addressed. As a result, the short-term gains of tourism entrepreneurs would be compelled to face the reality of social responsibility, as well as cultural and environmental costs. So far, the tourism operators pocket the profits and we, the rest, face the impacts.

Tourism is not an activity that happens in a vacuum. It takes place in a community of persons, who should be assured that their quality of life is not impacted negatively upon as a result of the experience. Tourism is not just about numbers of tourists, or the millions of euros spent or a contribution to the Gross National Product: it is also about our quality of life.

Sustainable tourism is primarily about people – not about profit! Is it not about time that those feeling the impacted are involved in ensuring that their lives are not made miserable by others whose vision is limited to euros on the horizon?

The democratisation of touristic development is the only way forward.

 

published on the Malta Independent on Sunday: 11 August 2019

Fort Campbell f’Selmun: abbandunata, vvandalizzata u fi stat ta’ periklu

Dal-għodu kont Fort Campbell, limiti ta’ Selmun flimkien ma Luke Caruana kandidat ta’ Alternattiva Demokratika għall-Kunsill Lokali tal-Mellieħa u ma Ralph Cassar, Segretarju Ġenerali tal-partit.

Fort Campbell mhux biss ġiet traskurata u żviluppat ħsara kbira, kkawżata miż-żmien u mill-elementi, imma hu ċar li ġiet vandalizzata ukoll.

Ir-ritratt juri parti minn Fort Campbell li saret gorboġ! Sfrondaw is-soqfa u ġibdu kollox magħhom.

Din il-forti nbniet mill-Inġliżi fis-snin tletin, ftit qabel ma faqqgħet it-tieni gwerra, bħala parti mit-tħejjija għad-difiża tat-tramuntana ta’ Malta minn attakki mill-ajru jew mill-baħar.

Għalkemm relattivament inbniet fi żmien riċenti, din il-fortizza xorta tifforma parti mill-wirt storiku tagħna. Minflok ma nħalluha tibqa’ tiġi vvandalizzat, sakemm possibilment tinqered għal kollox, huwa obbligu tagħna bħala pajjiż li nirranġaw il-ħsara u li din l-opra tal-gwerra nikkonvertuha fi strument għall-paċi. Strument għall-ħarsien u l-istudju tal-ambjent rurali kif ukoll ċentru biex immexxu l-quddiem l-eko-turiżmu.

X’ħin kont Fort Campbell dal-għodu kien hemm ħafna nies, bil-familji. Tkellimt ma uħud minnhom. Mhux kollha huma konxji mill-gravità tas-sitwazzjoni. Bil-ħafna tfal li kien hemm jiġru min-naħa għall-oħra, l-obbligu tal-Gvern li jieħu passi immedjati, biex min qiegħed jirrikreja ruħu hemm ma jkunx espost għall-periklu, hu ta’ prijorità immedjata.

Imma f’dan il-pajjiż dejjem l-istess. Forsi, min jaf, niċċaqalqu meta tiġri disgrazzja kbira. Imma dakinnhar, għal min ilaqqata jkun tard wisq.

L-ispekulaturi tal-art mgħejjuna mill-Gvern: ħa jaħtfu l-baħar ukoll

Qieshom mejtin bil-ġuh. Wara li ħarbtu l-art, issa ser iduru għall-baħar. Għalissa qed jillimitaw ruhom mir-Rikasli saż-Żonqor. Imma wara jibqgħu għaddejjin sa Baħar iċ-Ċagħaq.

Hu ċar daqs il-kristall li l-ispekulaturi tal-art lokali dawwru għajnejhom lejn il-kosta tagħna biex jissodisfaw ir-regħba tagħhom bla qies.

L-informazzjoni li l-Awtorità għall-Ambjent u r-Riżorsi (ERA) identifikat il-kosta bejn ir-Rikażli u iż-Żonqor bħala l-iktar parti tal-kosta li hi addattata għar-riklamazzjoni hi ta’ tħassib kbir. L-ERA qed tgħid li għaliex iż-żona hija diġa’ iddegradata (jiġifieri prattikament mejta), allura ma jimpurtax li tkompli issirilha aktar u aktar ħsara, għax daqslikieku ma baqax tama għal din iż-żona. Hekk qed tgħid l-ERA b’ħafna logħob bil-kliem.

Għalkemm għadha ma ttieħdet l-ebda deċiżjoni definittiva, l-identifikazzjoni mill-ERA ta’ din iż-żona hija r-riżultat ta’ pressjoni biex jinstab sit adattat għar-rimi ta’ skart tal-kostruzzjoni li jirriżulta minn proġetti fuq skala kbira bħall-mina proposta bejn Malta u Għawdex, kif ukoll il-proġett dB fis-sit tal-ITS u l-proġett Corinthia fuq il-peniżola ta’ Pembroke. Dawn il-proġetti se jipproduċu madwar miljun u nofs metru kubu ta’ skart tal-kostruzzjoni.

Iż-żona matul il-kosta tax-Xgħajra diġà ntużat bħala sit għar-rimi tal-iskart tal-kostruzzjoni minn proġetti oħra kbar, bħall-proġett mostru tal-MIDI fuq il-peniżola ta’ Tigne. Hi żona li ġiet wkoll effetwat bħala riżultat tal-outfall tad-drenaġġ tul is-snin.

Il-Gvern irċieva madwar għoxrin espressjoni ta’ interess, liema sejħa ħarget mill-Gvern innifsu, għal proġetti li jinvolvu r-riklamazzjoni tal-art f’diversi partijiet tal-kosta. Deċiżjonijiet dwar dawn il-proġetti għadhom pendenti. Huwa magħruf ukoll li fost l-aktar proġetti msemmija huma dawk bejn Portomaso u Baħar iċ-Ċagħaq. Fosthom hemm it-talba riċenti relatata mal-proġett Corinthia fuq il-peniżola ta’ Pembroke kif ukoll iż-żona marbuta ma’ Portomaso li kienet tifforma parti mill-Masterplan ta’ Paceville li illum suppost li ġie skartat.

Sfortunatament il-Gvern huwa favur ir-riklamazzjoni tal-art u għalhekk id-dikjarazzjonijiet minn uffiċjali tal-gvern li jipprovaw jitfgħu l-ballun f’saqajn l-ERA mhux kredibbli.

Alternattiva Demokratika hi kontra l-estensjoni tal-kankru tal-ispekulazzjoni tal-art għal fuq il-baħar tagħna. Tħeġġeġ lill-Gvern biex jieħu miżuri effettivi biex jipproteġi l-kosta u l-aċċess għaliha. Għad hemm diversi talbiet pendenti minn NGOs ambjentali għall-protezzjoni tal-kosta u dan in konnessjoni mal-implimentazzjoni tal-ligi tad-dimanju pubbliku. Kemm se jdumu fuq l-ixkaffa dawn it-talbiet?

L-istupru tas-Saqqajja

Nitkellmu dwar it-Telgħa tas-Saqqajja. Imma jidher li s-Saqqajja għan-niżla!

L-applikazzjoni ta’ żvilupp biex żewġt idjar qodma fuq is-Saqqajja r-Rabat ikunu mibdula f’lukanda żgħira (boutique hotel) hu attentat ieħor biex ikun sfrakassat il-wirt storiku tal-pajjiż. Il-fillera sħiħa ta’ djar fuq is-Saqqajja flok ma jitħallew jinqerdu minn dak li wħud isejħulu żvilupp għandhom jingħataw protezzjoni fit-totalità tagħhom. Kif ippropona l-Professur Mario Buhagiar dawn id-djar fuq is- Saqqajja , tal-inqas, jistħoqilhom protezzjoni fi Grade 2, jiġifieri li l-faċċata tagħhom ma tkunx tista’ tintmiss. Possibilment jistħoqilhom iktar minn hekk ukoll: li jkunu mħarsa b’mod komplet fi Grad 1.  

 L-applikazzjoni għal żvilupp bin-numru 9516/18 tipproponi li d-djar 14 u 15 fuq Is-Saqqajja Rabat (b’faċċata ukoll fuq Vjal Santu Wistin) jinbidlu f’lukanda fi klassi 3B . Minn eżami tal-pjanti sottomessi jidher ċar li l-proposta tinkludi ż-żieda ta’ żewġ sulari fuq il-binja eżistenti kif ukoll il-mutilazzjoni tal-partijiet interni ta’ dawn iż-żewġt idjar biex ikunu jistgħu jkunu mibdula f’lukanda żgħira.

Bħal bosta oħrajn jiena ukoll ippreżentajt oġġezzjoni għal dan l-aħħar attakk fuq il-wirt tagħna lkoll. Ir-raġunijiet għal dan huma diversi.

L-ikbar raġuni hi li l-iżvilupp propost jistona fil-kuntest li hu propost li jsir.  Ser jeqred darba għal dejjem l-omoġenejità u l-armonija tal-faċċati tal-bini kemm fuq is-Saqqajja kif ukoll fuq Vjal Santu Wistin. Fuq Vjal Santu Wistin  l-iżviluppatur irid iħarbat parti kbira mill-ġnien li jagħti karattru uniku u hu parti integrali mill-binja. Hi l-binja kollha, kif inhi, bil-ġnien kollu  li teħtieġ li tkun protetta.

Il-Pjan Lokali, li jqis liż-żona bħala waħda ta’ konservazzjoni urbana jillimita l-iżvilupp fiż-żona għal żewġ sulari. Il-proposta ta’ żvilupp tinjora din il-limitazzjoni kompletament. Huwa għaldaqstant ovvju li jekk din l-applikazzjoni tibqa’ għaddejja u tkun approvata ser twassal għall-qerda tal-filliera sħiħa tad-djar  fuq is-Saqqajja għax li jgħodd għal wieħed jgħodd għal kulħadd. Imbagħad  tkun ġiet stuprata ż-żona kollha.

Iżjed ‘l-isfel, fit-Telgħa tas-Saqqajja, fejn sa ftit ilu kien hemm it-Tattingers Club u xi propjetajiet oħra, il-ħerba tkompli.  Dan is-sit ukoll għandu mdendla miegħu proposta ta’ żvilupp: lukanda massiċċa ta’ 110 kmamar mifruxa fuq 5600 metru kwadru. Mhumiex l-uniċi applikazzjonijiet fl-inħawi għax hemm oħrajn. Iżda huma l-iktar li jagħtu fil-għajn. 

Jidher li waslet id-daqqa tar-Rabat li jrid jiffaċċja l-forza tal-qerda li tpoġġi l-flus qabel il-wirt komuni tagħna lkoll.

Il-mod kif ġiebet ruħha l-Awtorità tal-Ippjanar fil-passat ma tantx hu ta’ awgurju tajjeb li din b’xi mod kapaċi tieqaf lill-forzi tal-qerda. Permezz tad-deċiżjonijiet tagħha sal-lum, l-Awtorità tal-Ippjanar bagħatet messaġġ ċar li, fil-fehma tagħha, l-impatt ekonomiku tal-industrija tal-kostruzzjoni jixirqilha ferm iktar attenzjoni minn kwlaunkwe ħaġa oħra.  B’ġustizzja ngħid li hemm xi żewġ membri tal-Bord tal-Awtorità tal-Ippjanar li jispikkaw minħabba li b’differenza minn sħabhom jiddefendu regolarment kemm il-wirt storiku kif ukoll dak naturali. Imma dawn qegħdin f’minoranza assoluta, avolja xi kultant ġieli jappoġġawhom uħud mill-bqija.

Imma x’tistenna minn Bord tal-Awtorità tal-Ippjanar li l-membri tiegħu ma jħossuhomx skomdi madwar l-istess mejda ma’ agent tal-propjetà biex jgħaddu ġudizzju dwar liema applikazzjonijiet ta’ żvilupp jixirqilhom ikunu approvati u liema le?  

M’għandi l-ebda idea dwar x’deċiżjoni ser ikollna, imma fid-dawl ta’ kif ġiebet ruħha sal-lum l-Awtorità tal-Ippjanar xejn ma niskanta jekk tagħti l-approvazzjoni tagħha biex il-qerda tibda tiela’ t-Telgħa tas-Saqqajja. 

Ippubblikat fuq Illum : 9 ta’ Diċembru 2018

The mutilation of Saqqajja

The planning application to convert two old town-houses at Saqqajja, Rabat into a boutique hotel is another attempt to mutilate our historical heritage. The whole row of town houses at Saqqajja, rather than being placed on the chopping board of so-called development should be protected in their totality. As proposed by Professor Mario Buhagiar, these Saqqajja town houses, as a minimum, deserve a Grade 2 protection, that is to say their elevation must be preserved in its entirety. Their protection should possibly be even more extensive: total protection at Grade 1.

Planning application 9516/18 proposes to change the use of residences at 14 and 15 Is-Saqqajja Rabat (with back elevations onto Vjal Santu Wistin) into a Class 3B hotel. Through an examination of the proposed drawings, it is clear that the proposal includes the addition of two new floors as well as an internal mutilation of the properties to render them usable as a boutique hotel.

I have joined countless others in submitting an objection to this latest assault on our historical heritage. The reasons for objecting are numerous.

The most obvious reason for objecting is that the proposed development is out of tune with its surroundings. It will ruin the homogenous eloquence of both the Saqqajja elevation as well as that of Vjal Santu Wistin on which elevation the developer is proposing to gobble up an extensive part of the existing garden that contributes to a unique setting which needs the maximum protection possible.

The Local Plan, defining the area as an Urban Conservation Area, limits any proposed development in the area to two floors. This limitation is blatantly disregarded by the proposal for this boutique hotel. If this application is not stopped in its tracks, it is inevitable that it will eventually lead to the complete mutilation of the whole row of Saqqajja town-houses, because what’s good for the goose is naturally good for the gander.

Further down the hill, on the site currently occupied by Tattingers Club and a number of adjoining properties, the mutilation exercise continues. This site has another development proposal for a massive 110-room hotel spread over an area of around 5600 square metres. There are other planning applications in the vicinity but the above two are the most conspicuous. It seems that the mutilation brigade has shifted their attention towards Rabat and its surroundings.

The past performance of the Planning Authority is not very reassuring as it does not seem capable of withstanding the pressures of the development lobby. The Planning Authority has, as a result of its past decisions, sent a clear message that it considers the economic activity of the building industry more worthy of its attention and protection than anything else. In all fairness, there are a couple of members on the Planning Authority Board who stand out because they continuously defend the national heritage and the natural environment. But they are unfortunately a very small minority even when, occasionally, they are supported by others.

What else do you expect from a Planning Authority Board whose members are not uncomfortable when they sit with an estate agent in judgement as to which applications for a development permit are approved or refused?

I have no idea what the decision will be, but, based on past performance it is not beyond the Planning Authority Board to give its approval to the massacre brigade marching up Saqqajja Hill.

published on The Malta Independent on Sunday : 9 December 2018

L-appell dwar il-permess tad-dB f’Pembroke

 

L-appell kontra l-permess tad-dB biex iħarbat is-sit tal-ITS ġie sottomess.
Ir-raġunijiet għall-appell, fil-qosor huma s-segwenti:

1) Il-kunflitt ta’ interess ta’ Matthew Pace, membru tal-Bord tal-Awtoritá tal-Ippjanar u fl-istess ħin b’interess f’aġenzija tal-propjetá,
2) Il-kunflitt ta’ interess tal-Membru Parlamentari Clayton Bartolo, membru tal-Bord tal-Awtoritá tal-Ippjanar,
3) In-nuqqas ta’ skrutinju tal-presentazzjoni sħiħa minn Jacqueline Gili li twasslet għal-laqgħa tal-Bord bil-jet,
4) Nuqqas ta’ konformitá tal-proposta ta’ żvilupp mal-Height Limitation Adjustment Policy for Hotels,
5) Nuqqas ta’ konformitá tal-proposta ta’ żvilupp mal-Planning Policy Guide on the use and applicability of the Floor Area Ratio (FAR), artiklu 5.9 dwar l-ispejjes konnessi mal-iżvilupp tal-infrastruttura,
6) Nuqqas ta’ konformitá tal-proposta ta’ żvilupp mal-Planning Policy Guide on the use and applicability of the Floor Area Ratio (FAR), u dan dwar diversi dettalji tal-policy kif imfissra dettaljatament fid-dokument tal-appell,
7) Nuqqas ta’ konformitá dwar policies li jikkonċernaw l-impatt viżiv,
8) Hemm appartamenti li huma inqas fid-daqs minn dak stabilit mill-policies tal-ippjanar,
9) is-Social Impact Assessment ma sarx sewwa,
10) L-iżvilupp propost ma jikkonformax ma policies, liġijiet u obbligi internazzjonali dwar il-ħarsien tal-wirt storiku,
11) L-iżvilupp propost jikser diversi policies u liġijiet dwar il-ħarsien tal-kosta,
12) L-iżvilupp propost ma jsegwix policies intenzjonati biex iħarsu l-ispazji miftuħa,
13) L-impatt tat-traffiku mhux ikkunsidrat b’mod adegwat; ma sarux studji neċessarji u kien hemm nuqqas ta’ konsultazzjoni bi ksur tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus,
14) Ma ġietx osservata l-liġi tad-Dimanju Pubbliku u dan dwar il-ħarsien tal-kosta,
15) Nuqqas ta’ konsiderazzjoni u piz mogħti lil materji diversi relevanti dwar ambjent, estetika u sanitá,
16) Nuqqas ta’ development brief u Master Plan,
17) Nuqqas ta’ ħarsien ambjentali dwar protezzjoni ta’ bijodiversitá, flora u fawna fuq l-art u fil-baħar, siti Natura 2000 u Għarq Ħammiem
18) Nuqqas ta’ osservanza ta’ liġijiet diversi dwar tniġġiż u emmissjonijiet kif ukoll dwar skart riżultanti mill-proġett.

Kafè Al Fresco ……… is-sogru huwa tiegħek

Ħwienet tal-kafè jew restoranti al fresco f’numru ta’ lokalitajiet ħadulna l-bankina. F’xi każi anke l-ispazju għall-parkeġġ tal-karozzi ħadu, għax dawn jimpurthom biss minn ħaġa waħda: li jdawru lira. Ovvjament dawn jippretendu li aħna nimxu f’nofs it-triq għax fuq il-bankina ftit iħallulna spazju minn fejn ngħaddu. Iħalluhom, qiesu ma ġara xejn. Lanqas tista’ titkellem, għax il-bankina għamluha tagħhom.

L-awtoritajiet jiġu jaqgħu u jqumu għax dawn jinteresshom biss li jkunu jidhru “business friendly”: ċjoe viċin in-nies tal-flus, ħa jdawru lira. Il-bqija, min jafhom?

Is-sindki tal-Gżira u Tas-Sliema, Conrad Borg Manchè u Dominic Chircop, matul dawn l-aħħar ġimgħat għamlu sewwa li emfasizzaw li l-mod kif tal-kafè u r-restoranti al fresco qed joperaw fil-lokalitajiet tagħhom mhux aċċettabbli, għax ma jagħtux kas tan-nies.

L-inċidenti, kif tafu, jiġru. Biżżejjed incident wieħed ta’ karozza misjuqa ħażin li tista’ tispiċċa toqtol jew tweġġa’ serjament numru ta’ persuni f’xi wieħed minn dawn il-ħwienet tal-kafè jew ir-restoranti. Imbagħad forsi jkun hemm min jagħti kas.

Ftit ġimgħat ilu, f’Lulju, żgħażugħ Olandiz ta’ 25 sena li kien qiegħed jippassiġa San Giljan max-xatt intlaqat minn Subaru Impreza li kienet misjuqa b’veloċitá esaġerata minn żgħażugħ ta’ 20 sena li kien rappurtat li qabeż kull limitu raġjonevoli ta’ alkoħol. L-Olandiż miet l-isptar. Oħrajn weġġgħu. U dan apparti bosta ħsara oħra.

Kien pass tajjeb tal-Awtoritá tal-Artijiet li rrifjutat applikazzjoni tas-sidien tal-Lukanda Waterfront max-Xatt tal-Gżira biex dawn ikunu jistgħu jieħdu numru ta’ spazji għal parkeġġ biex ikollhom ħanut tal-kafè jew restorant fuq il-bankina quddiem il-lukanda. Meta sidien il-lukanda ikkontestaw id-deċiżjoni tal-Awtoritá tal-Artijiet, fl-aħħar sabu lil min jagħti kas. Il-Maġistrat Charmaine Galea li ppresjediet l-appell emfasizzat li r-regoli dwar l-imwejjed u s-siġġijiet fl-apert jipprojibixxu li dawn jitqegħdu biswit toroq arterjali, viċin traffiku li jkun għaddej b’veloċitá. Il-Maġistrat Galea emfasizzat li n-nies għandha dritt li tkun imħarsa mit-traffiku, mill-istorbju kif ukoll mid-dħaħen iġġenerati mill-karozzi.

Il-Maġistrat Charmaine Galea għandha raġun. Hemm ħtieġa urgenti li l-loġika tagħha tinfetta l-proċess deċiżjonali tal-Awtoritá tal-Ippjanar għax hu ċar li prattikament il-ħwienet tal-kafè u r-restoranti kollha fuq il-bankina fix-Xatt tal-Gżira u tas-Sliema mhumiex skont ir-regoli. Dan jgħodd ukoll għal inħawi oħra.

Id-deċiżjoni tal-Maġistrat Galea tagħti piz lill-argumenti tas-sindki tal-Gżira u tas-Sliema li ilhom żmien jinsistu li l-ħwienet tal-kafè u r-restoranti al fresco biswit ir-rotot ewlenin tat-traffiku jeħtieġu iktar ħsieb qabel ma jingħataw il-permess biex joperaw. Jeħtieġ titjib fl-infrastruttura biex it-traffiku jkollu jnaqqas il-veloċitá kif ukoll biex in-nies ikunu protetti minn inċidenti kkawżati minn karozzi misjuqa bl-addoċċ, mill-istorbju kif ukoll mid-dħaħen tal-petrol u d-dijsil. L-Awtoritá tal-Ippjanar ma wriet l-ebda sens ta’ responsabbilta meta injorat lin-nies u qieset biss il-qies li dawk li jridu jdawru lira, irrispettivament mill-konsegwenzi.

Fuq il-bankini ftit qed jitħalla spazju biex jgħaddu n-nies u ma hemm l-ebda protezzjoni la mit-traffiku perikoluż u l-anqas mid-dħaħen. Għall-Awtoritá tal-Ippjanar, sfortunatament, dan kollu ma jfisser xejn.

It-tħassib tal-Kunsilli Lokali dwar il-ħwienet tal-kafè u r-restoranti al fresco hu għal kollox injorat mill-Awtoritá tal-Ippjanar għax ma jidhriliex li huma affarijiet li għandha tikkunsidra qabel ma tieħu d-deċiżjonijiet tagħha.

Qabel ma tippjana passiġġata max-xatt ftakar li hemmhekk hu riżervat għal min irid idawwar lira! Mill-bqija, is-sogru hu kollu tiegħek.

Ippubblikat fuq Illum : Il-Ħadd 1 ta’ Settembru 2018