Mill-Kummissjoni Venezja: Malta demokrazija parlamentari?

Meta tipprova tifhem dak li ntqal mill-Kummissjoni Venezja tal-Kunsill tal-Ewropa tirriżulta preokkupazzjoni waħda bażika: Malta demokrazija parlamentari? Meta tgħarbel l-opinjoni li kienet ippubblikata iktar kmieni din il-ġimgħa tasal għal konkulżjoni loġika: id-demokrazija parlamentari f’Malta hi prattikament ineżistenti. Minflok għandna ċentraliżmu demokratiku bil-Kabinett jiddetta lill-Parlament. Dik li fuq il-karta hi l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż hi fil-fatt sudditu tal-Kabinett.

Wasal iż-żmien li l-Parliament jieħu l-mazz f’idejh. Din hi l-qalba ta’ dak li għandu jkun ikkunsidrat f’riforma kostituzzjonali massiċċa li hi meħtieġa.

L-opinjoni tal-Kummissjoni Venezja teżamina diversi materji. Hi intitolata “Malta: Opinion on Constitutional Arrangements and Separation of Powers and the Independence of the Judiciary and Law Enforcement.”

Dan mhu xejn ġdid għalina f’Alternattiva Demokratika. Jekk wieħed jgħarbel il-manifesti elettorali, stqarrijiet u artikli minn esponenti ta’ AD tul is-snin hu ċar li l-parti l-kbira ta’ dak li tgħid il-Kummissjoni Venezja ġie indirizzat minn Alternattiva Demokratika. Imma dak li qalet AD ġie repetutament injorat mill-klassi politika diriġenti li kontinwament injorat il-ħtieġa ta’ bidla. Qatt ma kellhom rieda tajba li jindirizzaw il-poteri kolonjali tal-gvernatur li fil-parti l-kbira tagħhom għaddew għand il-Prim Ministru u rabbew l-għeruq fil-kostituzzjoni u l-liġijiet tagħna. Il-mentalità li min jirbaħ ikaxkar kollox trid tispiċċa u tinbidel f’waħda fejn kull settur tas-soċjeta ikollu rwol fit-teħid tad-deċiżjonijiet u fejn il-Parlament ma jibqax servili lejn il-Kabinett imma jkun kapaċi li jieqaf fuq saqajh u jagħti direzzjoni hu lill-Kabinett.

Fl-opinjoni tiegħi mhux korrett li jingħad li d-demokrazija f’Malta hi pprattikata fuq il-mudell ta’ Westminister. Iktar inkunu korretti jekk nirrealizzaw li l-mudell hu dak imfassal mill-Uffiċċju tal-Kolonji imma mlibbes ilbies kostituzzjonali iktar riċenti: gvernatur liebes ta’ Prim Ministru.

Il-problema bażika hi li l-Parlament Malti ġie ikkastrat mill-PNPL. Hu Parlament ineffettiv għax m’għandux ir-rieda politika li jġiegħel lill-Gvern jagħti kont ta’ għemilu: la l-Gvern tal-lum u l-anqas lil dawk li ġew qabel .

Il-Kummissjoni Venezja tidħol fil-qalba tal-materja meta tipponta lejn żewġ punti fundamentali li jeħtieġ li jkunu indirizzati.

Id-defiċjenza kostituzzjonali bażika f’Malta hi li l-Prim Ministru għandu f’idejh poteri kbar, wirt mill-gvernaturi kolonjali u f’ħafna każi bla jedd tal-Parlament li jara x’inhu għaddej. Dan iżeblaħ dik li nirreferu għaliha bħala demokrazija parlamentari u hu l-kawża tal-problemi kollha indirizzati mill-opinjoni tal-Kummissjoni Venezja.

It-tieni problema hi l-membri parliamentari servili lejn l-eżekuttiv dejjem ifaqqsu: jistennew it-tqassim mill-Prim Ministru ta’ ħatrijiet intenzjonati biex iżommuhom okkupati u allura ma jkollomx il-ħin biex isaqsu u jgħarblu dwar il-ħidma tal-Gvern.
Dawn mhumiex problemi li ħoloqhom Joseph Muscat. Inħolqu minn ta’ qablu u ġew ipperfezzjonati tul is-snin biex ikun assigurat li ħadd ma jazzarda jaħseb b’moħħu. Il-ftit eċċezzjonijiet jippruvaw ir-regola!

L-aħħar tibdil sar mill-Parlament b’maġġoranza Laburista elett fl-2013 meta sar tibdil f’diversi liġijiet biex ikun possibli li membri parlamentari (laburisti) jkunu jistgħu jinħatru f’diversi karigi, bi ħlas sostanzjali. Dan jassigura li ħadd minnhom ma jiftaħ ħalqu biex ikun kritiku tal-Gvern għax kollha għandhom idhom fil-borma.

Lawrence Gonzi ipprattika dawn l-affarijiet, filwaqt li Joseph Muscat irfina s-sistema.

L-opinjoni tal-Kummissjoni Venezja titkellem dwar bosta materji oħra ta’importanza kbira. Imma fl-opinjoni tiegħi, fl-aħħar, dak kollu li jingħad hu rifless f’punt wieħed : it-tmexxija għandha tkun f’idejn il-Parlament li għandu jibni demokrazija parlamentari ta’ vera u jġiegħel lill-Kabinett jagħti kont ta’ egħmilu kontinwament. Il-kumplament ikun il-konsegwenza loġika ta’ dan.

Ippubblikat fuq Illum : Il-Ħadd 23 ta’ Diċembru 2018

Advertisements

Venice Commission opinion: is Malta a Parliamentary Democracy?

Reading between the lines of the Council of Europe Venice Commission’s opinion on Malta, one basic preoccupation sticks out: is Malta a parliamentary democracy? Perusal of the opinion, released earlier this week, leads to one logical conclusion: parliamentary democracy in Malta is practically nonexistent. Democratic centralism reigns supreme, with the Cabinet dictating to Parliament. What on paper is the “highest institution in the land” is in fact a vassal of Cabinet.

Is it not about time that Parliament takes control? This is the crux of the matter which needs to be addressed by a major constitutional overhaul.

The Venice Commission’s opinion is wide-ranging. It is in fact entitled “Malta: Opinion on Constitutional Arrangements and Separation of Powers and the Independence of the Judiciary and Law Enforcement.”

There is nothing new to Maltese Greens in all this. Going through Green election manifestos, statements and articles throughout the years clearly shows that most of the points raised by the Venice Commission’s opinion have been repeatedly addressed by Alternattiva Demokratika-The Green Party. Yet these green proposals have been ignored time and time again as the alternating ruling political classes have continuously manifested a glaring lack of good will to embrace change and remove the vestiges of colonial rule which are still entrenched in Malta’s constitutional and legal setup.

The “winner takes all” mentality has yet to give way to one where all sectors of society are involved in decision-taking and where, in particular, Parliament is not subservient to the tenant at the Auberge de Castille, but is capable of holding Cabinet on a leash.

It is, in my opinion, incorrect to state that democracy in Malta is practiced on the basis of a Westminister model. It is rather a Colonial Office model camouflaged in modern constitutional clothing: a governor in prim-ministerial clothing. The basic problem lies in the fact that Malta’s Parliament has been castrated by the PNPL. It is an ineffective Parliament, as there is no political will to hold any government to account: neither the present nor any previous other.

The Venice Commission’s opinion goes to the heart of the matter when it points out two fundamental issues that need to be addressed.

The basic constitutional deficiency in Malta is an all-powerful Prime Minister who has constitutionally inherited all the powers exercised by the colonial governors, many times without parliamentary oversight. This makes a mockery of our so-called parliamentary-democracy and is the source and cause of all the problems addressed by the Venice Commission opinion.

The second basic problem is a never-ending supply of servile Members of Parliament who look forward to the sinecures distributed by the Prime Minister to all (government) backbenchers, thereby ensuring that all or most of them are at his beck and call. They are thus kept busy and have no time to ask questions and demanding answers, thereby holding the executive to account.

These problems have not been created by Joseph Muscat. They have, however, been specifically designed by his predecessors in office, red and blue, and tweaked over the years to ensure that at no point would it be possible for anyone to upset the applecart. The few exceptions prove the rule.

The latest adjustments to the system were made by a Labour-controlled Parliament after the 2013 elections as a result of the amendments to various laws making it possible to assign various responsibilities, against substantial payments, to practically all Labour parliamentary backbenchers. This ensures that they each and every government backbencher is not in a position to call the government to account as they all have a finger in the pie!

Lawrence Gonzi had also practised the above, while Joseph Muscat perfected the system.

The Venice Commission opinion speaks on various other important topics. In my humble opinion, at the end of the day it only boils down to one point: Parliament should take full control: it should construct a real parliamentary democracy and hold the tenant at the Auberge de Castille and his associates to account, continuously. All the rest will necessarily follow.

published in The Malta Independent on Sunday: 23 December 2018

L-għassies taċ-ċimiterju

Malta, bir-raġun kollu, akkużat lill-Italja li kisret id-dritt internazzjonali meta iddikjarat li l-port ta’ Lampedusa kien magħluq għall-vapuri tal-għaqdiet mhux governattivi li kienu fuq missjoni ta’ salvataġġ fiċ-ċentru tal-Mediterran. Wara li faqqgħet l-istorja ta’ MV Lifeline, Malta, imbagħad, għamlet l-istess billi għalqet il-portijiet kollha għal dawn l-għaqdiet. Matteo Salvini, il-bully ta’ ħdejna, pubblikament sforza lill-Gvern Malti biex jaddotta l-valuri tiegħu: valuri li jinjoraw id-dinjitá tal-bniedem.

Ġejna ibbumardjati mill-aħbarijiet li l-Kunsill Ewropew kien jaqbel mal-posizzjoni ta’ Malta dwar l-immigrazzjoni. Imma l-qbil tal-Kunsill kien li l-prattika tas-solidarjetá fil-qasam tal-immigrazzjoni kellha tkun fuq bażi volontarja. Ma hemm xejn ġdid f’dan. Ilna nafu b’din il-posizzjoni żmien: sa minn meta Lawrence Gonzi kien għadu jokkupa l-Berġa ta’ Kastilja!

Il-Prim Ministru ta’ Malta Joseph Muscat issa huwa qrib fil-ħsieb mal-Prim Ministru Ungeriż Viktor Orban, il-Kanċellier Awstrijakk Sebastian Kurst u l-Prim Ministru pupazz tal-Italja Giuseppe Conte, li magħhom dal-waqt tingħaqad il-Kanċellier Ġermaniża Angela Merkel, li kellha ċċedi għat-talbiet ta’ Horst Seehofer, mis-CSU, Ministru tal-Intern fil-koalizzjoni tagħha. Ilkoll kemm huma “jittolleraw” is-solidarjetá, sakemm din tkun prattikata minn ħaddieħor.

Nifhem il-ħtiega għat-tejatrin li ħass Muscat biex iċaqlaq lil diversi pajjiżi ħalli jipparteċipaw biex joffru it-tama lill-immigranti fuq MV Lifeline, avolja l-234 persuna umana abbord bagħtew tul l-istennija f’nofs il-Baħar Mediterran, sakemm disa’ stati ddeċidew li kellhom jerfgħu r-responsabbiltajiet tagħhom.

Imma dan kollu kien segwit mill-azzjoni kriminali kontra l-kaptan tal-vapur MV Lifeline, il-ħaruf tas-sagrifiċċju fuq l-artal tal-populiżmu, kif prattikat minn Joseph Muscat. Għax donnu kien meħtieġ għal Joseph Muscat li jinnewtralizza l-azzjoni tajba li għamel meta aċċetta li l-MV Lifeline jorbot mal-moll tal-Isla.

Dawk li jissugraw ħajjithom biex isalvaw dik ta’ oħrajn jispiċċaw jaqilgħu fuq rashom. L-ordni biex il-vapuri f’idejn l-għaqdiet mhux governattivi ma jbaħħrux fl-ibħra ta’ salvataġġ responsabbiltá ta’ Malta, anke jekk taparsi hi ordni temporanja, tagħti l-mano libera lill-gwardja tal-kosta Libjana biex “twettaq dmirha” u tassigura li dawk li jitilqu mil-Libja ikollhom għażla bejn żewġ destinazzjonijiet : iċ-ċentri ta’ detenzjoni Libjani inkella qiegħ il-baħar.

Biex jassigura li l-mewt bl-għarqa tkun l-unika għażla realistika il-Gvern Malti issa ipprojibixxa ukoll li ajruplani għat-tiftix u is-salvataġġ operati mill-għaqdiet mhux governattivi Sea Watch u Swiss Humanitarian Pilots Initiative jitwaqqfu immedjatament. Dan wara li diġa wasslu biex ġew salvati madwar 20,000 persuna umana.

Il-mistoqsija inevitabbli hi: dan kollu għaliex?

Is-soċjoloġi Ungeriżi Vera Messing u Bence Ságvári fl-istudju tagħhom intitolat Looking behind the Culture of Fear. Cross-national analysis of attitudes towards migration. li kien ippubblikat bl-għajnuna tal-Fondazzjoni soċjaldemokratika Ġermaniza Friedrich Ebert Stiftung u l-European Social Survey, f’Marzu li għadda, jistħarreġ tweġiba għal din il-mistoqsija.

“L-attitudni kontra l-immigranti, ftit li xejn għandha x’taqsam mal-immigranti”, ikkonkludew Messing u Ságvári. “Dawk f’pajjiżi b’livell għoli ta’ fiduċja fl-istituzzjonijiet, ftit li xejn korruzzjoni, ekonomija stabbli u li taħdem tajjeb, livell għoli ta’ koeżjoni u inklużjoni soċjali (inkluż tal-immigranti) jibżgħu l-inqas mill-immigrazzjoni” jinnotaw l-awturi. Min-naħa l-oħra jibżgħu dawk li “qegħdin f’pajjiżi fejn in-nies ma tafdax, la lil xulxin u l-anqas l-istituzzjonijiet tal-istat u fejn il-koeżjoni soċjali u s-solidarjetá huma dgħajfa.”

Hi tabilħaqq sfortuna li l-familji politiċi ewlenin ġew kontaminati minn din il-kultura tal-biża’ u b’hekk irrendew ruħhom ostaġġi tal-bulijiet li hawn madwarna.

Il-posizzjoni ġejografika ta’ Malta ma tinbidilx: mhiex negozjabbli. Flok ma niġu mbeżża’ biex b’mod passiv nagħmluha tal-għassiesa taċ-ċimiterju li qed jiżviluppa madwarna nistgħu inkunu proattivi u nfittxu li ninkoraġixxu oħrajn biex jingħaqdu magħna biex inkunu l-port tat-tama fiċ-ċentru tal-Mediterran. Dik dejjem kienet il-missjoni tagħna tant li wieħed mill-isbaħ ċertifikati li għandu pajjiżna huwa dak iffirmat minn San Luqa fl-Atti tal-Appostli meta huwa u jiddeskrivi n-nawfraġju ta’ San Pawl jgħid li l-Maltin “ġiebu ruħhom magħna bi ħlewwa liema bħalha. Laqgħuna tajjeb lilna lkoll ……..”

Sfortunatament l-egħluq tal-portijiet tagħna għall-vapuri operati mill-għaqdiet mhux governattivi fuq missjoni ta’ salvataġġ (wara l-eċċezzjoni tal-MV Lifeline) tindika li Joseph Muscat, imniġġeż kif inhu minn Matteo Salvini, abbanduna kull tama u minflok għażel ir-rwol ta’ għassies taċ-ċimiterju.

ippubblikat fuq Illum il-Ħadd 8 ta’ Lulju 2018

 

 

The cemetery watchman

Malta rightly accused Italy of being in breach of international law when it closed the Lampedusa port to NGO vessels on rescue missions in the central Mediterranean. In the aftermath of the MV Lifeline debacle, Malta then proceeded to follow suit by closing all Maltese ports to NGO vessels. Matteo Salvini, the bully next door, has publicly pressured Malta’s government to submit to his values: those same values which ignore human dignity.

We have been bombarded with the news that the EU Council of Ministers has agreed to, and endorsed, Malta’s position on migration. This is not correct as the EU Council of Ministers only reiterated that, at most, they would consider solidarity as being only voluntary in nature. There is nothing new in such a statement. We have known about it for ages: since the days when Lawrence Gonzi was the tenant at Auberge de Castille!

Malta’s Prime Minister Joseph Muscat, is now almost on the same wavelength as Hungary’s Prime Minister Viktor Orban, Austrian Chancellor Sebastian Kurst, and Italy’s puppet Prime Minister Giuseppe Conte, soon to be joined by German Chancellor Angela Merkel, forced into submission by her CSU coalition partner Interior Minister Horst Seehofer. All of them “tolerate” solidarity, as long as it is only practised by others.

The theatrics resorted to by Muscat to ensure an adequate participation in offering hope to the immigrants on board MV Lifeline were understandable, even though the 234 human beings on board suffered for long days in the middle of the Mediterranean Sea until nine states made up their mind to shoulder their responsibilities.

This was, however, followed by criminal action initiated against the captain of MV Lifeline as the sacrificial lamb on Joseph Muscat’s altar to populism. It seemed that Joseph Muscat had to counter-balance his good deed, when he permitted MV Lifeline to dock at the Senglea wharf.

Those who continuously risk their lives in trying to save the life of others end up at the wrong end of the stick. The order that NGO sea-going vessels do not navigate through the rescue area under Malta’s responsibility, even if falsely camouflaged as a temporary measure, gave a free hand to the Libyan coastguard to “carry out its duty”, that is to ensure that those who try to leave Libya have only two possible destinations: Libyan detention centres or the seabed.

To ensure that death by drowning is the only practical choice, the Maltese government has now also stopped the search and rescue aircraft operated by NGO Sea Watch and the Swiss Humanitarian Pilots Initiative. The aircraft has been involved in the rescue of 20,000 human beings.

The inevitable question is : Why is it happening? Hungarian sociologists Vera Messing and Bence Ságvári in their study entitled Looking behind the Culture of Fear. Cross-national analysis of attitudes towards migration. which was published under the auspices of the German social democratic foundation Friedrich Ebert Stiftung and the European Social Survey, last March, sought an answer to this question.

“Anti-migrant attitudes have little to do with migrants”, concluded Messing and Ságvári. “People in countries… with a high level of general and institutional trust, low level of corruption, a stable, well-performing economy and high level of social cohesion and inclusion (including migrants) fear migration the least,” the authors note. On the other hand: “People are fearful in countries where people don’t trust each other or the state’s institutions, and where social cohesion and solidarity are weak.”

It is indeed unfortunate that the major political families have been contaminated by this culture of fear, thereby rendering themselves hostages to the bullies around us, as a result promoting a culture of death.

Malta’s geographic position is a given: it is non-negotiable. Instead of being bullied to passively supervise the cemetery developing around us, we can be proactive and encourage others to join us in being a port of hope in the centre of the Mediterranean. That has always been our mission, to the extent that one of the best descriptions of Maltese hospitality is the one attested to by St Luke in the Acts of the Apostles when describing St Paul’s shipwreck: “the natives showed us unusual kindness for they kindled a fire and welcomed us all”.

Unfortunately, closing our ports to NGO-operated vessels on rescue missions (after the one-off MV Lifeline debacle) indicates that Joseph Muscat, prodded by Matteo Salvini, has discarded hope and has instead opted for the role of a cemetery watchman.

published in The Malta Independent on Sunday – 8 July 2018

Int tibża’ mill-Kasco?

Keith & Joseph

Int tibża mill-Kasco? Għax il-Partit Nazzjonalista qal li ma jibżax. Tant li għada ser jibgħat Kastilja ċekk ta’ €121,000 wara li l-Kasco bagħat ittra uffiċjali biex jiġbor id-dejn mingħand il-PN.

Hekk tajjeb, bla biża!

Il-PN ma jibżax mill-Kasco. Imma l-anqas il-Kasco ma jibża’ mill-PN.

Imma donnu x’imkien ieħor hemm min qed jibża’ sewwa. Is-Sunday Times tal-lum fil-fatt tirrapporta li hemm battalja għaddejja dwar jekk il-Kap tat-Tax Compliance Unit hux ser jibqa’ fil-ħatra. Jidher li hemm min irid ineħħieh bl-iskuża li l-kuntratt ta’ tlett snin għalaqlu. Il-Professur Edward Scicluna, Ministru tal-Finanzi, qed jirreżisti. Imma tas-Sunday Times jgħidu li minn Kastilja ma jridux jafu!

Ghax la l-Kasco ma jibżax, min qed jibża’?

 

Sakemm għandkom il-flus fil-but ………………

Keith has my trust.010516God Bless Joseph Muscat

Fil-mass meeting ta’ Kastilja l-bieraħ Joseph Muscat sab il-ħin jitkellem fuq kollox ħlief fuq l-iskandlu tal-kumpaniji tal-Panama.

Mhux ser ngħid li għamel ħażin li tkellem fuq ix-xogħol u l-ekonomija. Jew fuq fejn wasal s’issa l-Gvern u x’baqa’ jagħmel, b’mod partikolari dwar il-prekarjat. Kien il-mument opportun li jitkellem dwar dan. Imma l-messaġġ kien wieħed ċar u li jmur lil hinn mill-ekonomija w x-xogħol: sakemm għandkom il-flus fil-but dawn l-iskandli m’huma xejn.

Għalhekk żied jgħid li hu u sħabu ser ipattu għall-iżbalji billi jaħdmu iktar.

Issa sfortunatament, dawn l-iżbalji qed jiżdiedu u huma wieħed agħar mill-ieħor (Cafè Premier, Gaffarena, Panama). Interessanti ukoll li dawn l-iżbalji kbar, f’kull wieħed minnhom hemm imdeffes l-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

Tajjeb li niftakru x’qal Michael Falzon Segretarju Parlamentari li spiċċa mill-kariga minħabba wieħed minn dawn l-iskandli: li hu kien qed jerfa’ s-salib ta’ ħaddieħor.

 

Kastilja : faċċata passatur

castille damage

 

Il-faċċata tal-Berġa ta’ Kastilja għamluha passatur biex jgħaddu ruxxmata wires ħalli jdawwluha. Il-ħsara li saret lill-faċċata, wara li intefqgħu flejjes kbar biex ġiet irrestawrata matul dawn l-aħħar snin hi enormi.

Din il-ħsara hi falliment ieħor tal-awtoritajiet regolatorji li m’humiex kapaċi jħarsu l-wirt storiku li għandna. Dak li hu tagħna lkoll iqesuh tagħhom biss.

Kif nippretendu li s-settur privat jieħu ħsieb il-wirt storiku li għandu f’idejh jekk il-Gvern ħlief ħsara ma jagħmilx?

Għax ir-responsabbilta tal-Gvern hi waħda doppja: l-ewwel għax hu l-klijent u t-tieni għax fl-aħħar ir-regolaturi jirrappurtaw lilu.

 

Niskata melħ għal Joseph Muscat

pinch of salt

Id-Diviżjoni tal-Propjeta tal-Gvern (Government Property Division) qegħda taħt il-lenti tal-Awditur Ġenerali. Qiegħed jinvestiga x-xiri da parti tal-Gvern ta’ parti minn propjetà fil-Belt Valletta u l-mod kif minflok ħallas bi flus in parti ħallas bi propjetà oħra. Hemm diffikultà dwar il-valuri kemm tal-propjetà li nxtrat kif ukoll tal-propjetà li ngħatat bi tpartit.

Il-Gvern għamel sewwa li ordna inkjesta interna mill-Internal Audit and Investigations Department dwar il-każ.  Ir-rapport ta’ din l-inkjesta ilu xi ġimgħat lest u l-Prim Ministru ħabbar xi żmien ilu li fil-fehma tiegħu m’huwiex għaqli li jippubblika dak ir-rapport f’dan l-istadju u dan biex ma jippreġudikax l-investigazzjoni tal-Awditur Ġenerali.

Ir-raġunament tal-Prim Ministru huwa korrettissimu. L-Awditur Ġenerali għandu jitħalla fil-libertà kollha fl-investigazzjoni tiegħu u għandu jkun hu li jippubblika l-konklużjonijiet tal-investigazzjoni wara li jara dak kollu ta’ relevanza.

Waqt li qed nistennew il-konklużjonijiet  tal-Awditur Ġenerali  hemm parti mill-media li qed tikkumenta dwar punti li jidhru li huma konsiderazzjonijiet magħżula b’mod selettiv mir-rapport tal-inkjesta li ġiet konkluża mill-Internal Audit and Investigations Department u li suppost għadu kunfidenzjali skond id-deċiżjoni tal-Prim Ministru.

Hi ħasra li d-deċiżjoni tal-Prim Ministru li ma jippubblikax ir-rapport tal-Internal Audit and Investigations Department ma ġietx osservata minn dawk fil-Berġa ta’ Kastilja li kellhom f’idejhom ir-rapport tal-inkjesta interna.

Għandna sitwazzjoni fejn il-Prim Ministru jiddikjara solennement mod u dawk ta’ madwaru jagħmlu mod ieħor. Hemm min jgħid li ħafna drabi d-dikjarazzjonijiet solenni tal-Prim Ministru Joseph Muscat trid teħodhom b’niskata melħ, għax ġeneralment ifissru bil-maqlub ta’ dak li jgħid.

Ovvjament politika ġdida din.

Manwel Mallia mhux baħnan

Manwel Mallia 11

Dal-għodu, x’ħin sebaħ Manwel Mallia messu kien Kastilja jistenna lil Joseph biex jaghtiħ l-ittra tar-riżenja.

Mhux hekk tgħid!

Wara li x-xufier ta’ Manwel Mallia ħareg ir-revolver u spara fl-ajru u ntlaqtgħet karozza (li probabbilment kienet qed ittir), Manwel Mallia mhux ser jitlaq. L-anqas m’hu ser itellqu Joseph. Għax jekk xejn, Manwel ma  għamel xejn.

B’liema dritt nippretendu li x-xufier ta’ Manwel ma jiddefendix ruħu? Bħala security driver bid-dritt li jgorr l-arma x-xufier ta’ Mallia kellu kull dritt jispara u dak l-iSkoċċiż kellu joqgħod attent  u ma jolqotx il-karozza tal-Ministru. L-Iskoċċiż kellu jneħħi l-birra minn idu huwa u jsuq.

Responsabbilta’ politika? Din xi tkun?  Ma tarax li Manwel Mallia mhux ser jerfa’ responsabbilta’ għal dak li jagħmlu ta’ taħtu!

Baħnan wieħed kien hawn li rreżenja minn Ministru. Dan kien Charles Mangion, li kien irreżenja fis-snin disgħin wara li mexa fuq parir ħażin li kienu tawħ il-Pulizija.

Manwel Mallia mhux baħnan bħal Charles Mangion.

Anniversarji u Polemiċi fl-2014

Dom Mintoff + Arc M. Gonzi

Matul l-2014 Malta tfakkar diversi anniversarji. Magħhom hemm minsuġa polemiċi tal-passat, polemiċi li bil-mod għad jinħallu u jieqfu mill-jkunu sors firda.

Infakkru l-50 anniversarju tal-Indipendenza, meta Malta fl-1964 bdiet tmexxi lilha innifisha. Kienet indipendenza politika immedjata imma ekonomikament Malta kienet għadha dipendenti mill-infieq assoċjat mal-bażi militari. George Borg Olivier ħejja l-pedamenti tal-industrija tal-manufattura u beda jinkoraġixxi t-turiżmu. Wieħed mill-argumenti ewlenin fid-dibattitu politiku dwar l-Indipendenza fis-snin sittin kien dwar jekk kienx essenzjali li l-ewwel il-pajjiż ikun b’saħħtu ekonomikament u dan qabel ma jieħu rajh f’idejh. George Borg Olivier dejjem sostna li ħadd ħlief il-Maltin nfushom m’għandhom l-interess li l-pajjiż jiżviluppa ekonomija b’saħħita. Għaldaqstant għalih kienet meħtieġa l-indipendenza immedjata għax din kien iqiesha bħala ċ-ċavetta jew l-għodda essenzjali għall-iżvilupp ekonomiku. Id-differenza bejn il-Partiti ewlenin ma kienitx l-Indipendenza imma l-Kostituzzjoni.  Il-partiti ż-żgħar min-naħa l-oħra riedu t-tisħiħ ekonomiku qabel l-Indipendenza.

Diversi kienu l-issues kostituzzjonali ta’ konflitt, ewlenin fosthom is-separazzjoni bejn l-Istat u l-Knisja u ż-żwieġ ċivili.

George Borg Oliver kien jieħu l-affarijiet bil-mod, fil-waqt li l-ħidma politika tal-Perit  Mintoff kienet karatterizzata mill-għaġġla. Żewġ metodi ta’ ħidma li t-tnejn nisslu bosta diffikultajiet. Il-ħidma bil-mod ittelfek il-paċenzja għax iddum ma tara ir-riżultati. Il-ħidma mgħaġġla iżżejjed min-naħa l-oħra tnissel problemi ta’ żbalji kultant goffi kif ukoll inġustuzzji ma min jinqabad fin-nofs.

Infakkru l-40 anniversarju mit-twaqqif tar-Repubblika fl-1974 nhar it-13 ta’ Diċembru fuq proposta ta’ Mintoff bl-appoġġ tal-parti l-kbira tal-Opposizzjoni. Baqgħu jopponu l-ħolqien tar-Repubblika George Borg Olivier flimkien mal-ħames membri parlamentari ta’ madwaru. George Borg Olivier ried iżomm il-monarkija iżda l-PN fil-Parlament bi ħġaru appoġġa l-ħolqien tar-Repubblika. Fatt dan li bosta ma jagħtuhx il-piż mistħoqq.

Infakkru l-35 anniversarju tal-egħluq tal-bażi militari li seħħet nhar il-31 ta’ Marzu 1979. Dan il-jum għandu sinifikat politiku sostanzjali għax hu l-ewwel darba fl-istorja ta’ Malta li ma kienx hawn bażijiet militari ta’ pajjiżi barranin. Kienet aspirazzjoni politika ewlenija tal-Perit Mintoff, bla dubju imsejsa fuq l-osservazzjonijiet u s-sensittivitajiet ta’ tfulitu. Il-fatt li missieru ħadem għal numru ta’ snin mal-Kap Kmandant tal-Forzi Militari Ingliżi f’Malta (Lord Louis Mountbatten) ġewwa l-Berġa ta’ Kastilja bla dubju  kien element ewlieni fid-determinazzjoni tiegħu li jilħaq dan l-iskop. Għalih Malta “ħelset mill-barrani” u minn hawn ir-referenza għal Jum il-Ħelsien. Titlu li jinstema ftit bombastiku għal uħud iżda li fir-realta hu rifless tal-emozzjonijiet ta’ ġenerazzjonijiet ta’ Maltin li ġustament ħolmu li għad jasal il-jum li f’Malta ma jkunx hawn iżjed forzi militari barranin.

Infakkru l-10 anniversarju tat-tisħib tal-Malta fl-Unjoni Ewropeja. L-aħħar kapitlu f’din l-istorja riċenti ta’ ġensna. Kapitlu frisk mimli suċcessi kif ukoll affarijiet li setgħu saru aħjar. Kapitlu li għadu qiegħed jinkiteb.

Dawn l-anniversarji u l-kontroversji assoċjati magħhom inħmew matul dawn l-aħħar 50 sena. Sawru lil ġensna kif inhu illum. Bil-pożittiv, bin-negattiv u bil-preġudizzji kollha immaġinabbli.

Il-ġenerazzjoni tiegħi għexet kull wieħed minn dawn l-avvenimenti. Ma jdejjaqni l-ebda wieħed minnhom. Ma jfissirx li naqbel ma kif żvolġew. Imma kollha huma avvenimenti li huma parti integrali minn ħajti. Għexthom u naf xi jfissru.

Konxju li fil-pajjiż mhux kulħadd jaħsibha b’dan il-mod. Għad hawn min jixtieq iħassar mill-memorja kollettiva wieħed jew iktar minn dawn l-avvenimenti. Ma naħsibx li dan hu possibli. L-iżvilupp paċifiku ta’ dan il-pajjiż ikun possibli jekk ilkoll naċċettaw li pajjiżna għandu is-sura li għandu illum bħala riżultat ta’ diversi ħidmiet li għalihom ikkontribwixxa kulħadd.

Naf li mhux faċli. Imma fiduċjuż li naslu.