Il-qrubija bejn il-poter politiku u l-poter tan-negozju wasslu biex nawwru l-istituzzjonijiet regolatorji tal-pajjiż : Silta (5) mill-inkjesta

Kondotta inaċċettabbli tal-Prim Ministru

Għall-Bord il-kondotta tal-allura Prim Ministru f’din iċ-ċirkustanza u l-mod abbużiv kif baqa’ jipproteġi liċ-Chief of Staff tiegħu u jsostnih fil-kariga importanti li kellu fl-amministrazzjoni sakemm ġie arrestat in konnessjoni mal-assassinju, hi inaċċettabbli, kundannabbli u tirrażenta nuqqas gravi w abbuż fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tiegħu bħala kap tal-gvern u garanti talgovernanza tajba. Hawn mhux si tratta ta’ ġudizzju politiku żbaljat li jeżorbita mit-termini ta’ referenza ta’ dan il-Bord. Si tratta fl-agħar ipotesi għal Dr Muscat għall-kopertura, protezzjoni ta’ persuni li allegatament ikkommettew reati gravi. Il-Bord baqa’ żbalordit bir-risposta li ta għad-domanda jekk kienx tkellem mas-Sur Fenech u lis-Sur Schembri dwar 17 Black wara l-assassinju meta bdew joħorġu aktar dettalji dwar min kien is-sid ta’ din il-kumpanija. Dan anke in vista tal-fatt li kienet teżisti ħbiberija u linja ta’ kommunikazzjoni diretta bejniethom anke permezz ta’ WhatsApp li baqgħet anke għal xi żmien meta kien persuna ta’ interess fl-omiċidju. Dr. Muscat wieġeb hekk: “Le. IsSur Fenech qatt ma staqsejtu u qatt ma tkellimt miegħu fuq dan il-punt. Lil Keith Schembri li kien jaqa’ taħti, staqsejtu wara li ħareġ dan kollu u reġa’ qal li kienet kwistjoni ta’ negozju bejniethom it-tnejn u qalli li ma għandha x’taqsam xejn mal-Electorgas”.

Is-Sur Schembri fil-verità jibqa’ jsostni hekk ukoll anke sal-lum. Mhux ilkompitu tal-Bord li jesprimi ruħu fuq x’inhi l-verità f’dan ir-rigward. Il-punt kruċjali hu illi meta saret l-akkuża, xhur qabel l-assassinju, l-Prim Ministru m’għamel xejn meta missu għamel ħafna. Kien bħal minimu obbligat jirrapporta l-allegazzjoni formalment lill-Pulizija b’talba li tinvestigaha b’urġenza jekk xejn għax kienet tista thedded l-istabilità tal-governanza fil-pajjiż. Il-Pulizija dak iż-żmien taħt il-Kummissarju Lawrence Cutajar għamlu ftit li xejn. Ċertament m’għamlux dak li kellhom jagħmlu. Ċertament għamel inqas mill-Kummissarju ta’ qablu Michael Cassar li wara li ġew żvelati ddettalji dwar il-Panama Papers u ġie informa li l-FIAU kienu qed jaħdmu fuqha, fetaħ file bl-isem ta’ ‘Operation Green’. Hu kien irriżenja xi tlett ġimgħat wara li kien irċieva r-rapporti dwar is-Sur Keith Schembri u l-Ministru Mizzi. Lill-Bord tah x’jifhem illi ma felaħx għall-pressjoni li akkużi gravi ta’ din ix-xorta ġabet fuqu. L-istess kif kien għamel Manfred Galdes.

Abbuż ta’ poter li jekk pruvat ibiddel ix-xenarju

Dawn ir-referenzi qsar għaċ-ċirkostanzi tal-Panama Papers u l-kumpanija 17 Black qed isiru f’dan l-istadju mill-Bord għaliex huma indikattivi ta’ kif kien jiġi abbużat l-eżerċizzju tal-poter fl-ogħla livell biex jiġu protetti persuni fil-qalba tal-amministrazzjoni. Huma importanti wkoll għaliex jekk wieħed jikkunsidra illi tnejn mill-persuni involuti kienu jew jista’ jkun li għadhom persuni ta’ interess għall-pulizija fl-investigazzjoni tagħhom tal-omiċidju li ġie ippjanat tul iż-żmien u jekk l-involviment tagħhom jiġi b’xi mod konstatat minn awtorità kompetenti – salvi dejjem il-preżunzjoni tal-innoċenza u d-dritt tagħhom għal smigħ xieraq u ġust – il-kwistjoni ma tibqax biss li jiġi determinat jekk xi att jew ommissjoni illeċitu minn jew fi ħdan xi entità talIStat iffaċilitatx l-assassinju meta kellha tipprevenih. Ix-xenarju jinbidel għal wieħed ta’ parteċipazzjoni attiva ta’ persuni li jikkomponi enti tal-IStat filkommissjoni tad-delitt. Dan apparti, fuq bażi fattwali u mhux issa ipotetika, l-inattività pależi tal-Prim Ministru u tal-entitajiet tal-iStat, fosthom il-Pulizija li għandhom il-funzjoni li jħarsu lis-soċjetà mill-kriminalità u jiggarantixxu l-ordni pubbliku, li jieħdu passi effettivi u fil-ħin kontra persuni ta’ poter fil-politika u fin-negozju, tnissel sens qawwi ta’ impunità, mhux biss fl-istess persuni involuti, imma wkoll f’kullmin kien intenzjonat li jaġixxi biex jipparteċipa f’xi aġir kriminuż. Kif jirriżulta mill-provi dawn fittxew li jkollhom konnessjonijiet fl-ogħla livell ta’ ħbiberija jew interess ma’ min kellu s-setgħa biex ikun jistgħu jaġixxu flassigurazzjoni reali jew perċepita li ser ikunu minnhom protetti. Dawn iċ-ċirkostanzi huma relevanti wkoll għaliex huma prova tanġibbli tażżwieġ li seħħ bejn l-eżerċizzju tal-poter politiku u l-eżerċizzju tal-poter ekonomiku. Żwieġ inċestuż li kien fil-qalba tal-investigazzjonijiet talġurnalista assassinata u li ngħad, ma setax ma kienx il-movent prinċipali talqtil tagħha.

Theddida għall-eżerċizzju tal-poter ekonomiku

Il-Bord konvint kif inhu, illi fuq bażi qawwija ta’ probabbilitajiet jekk mhux ċertezza, l-assassinju tas-Sinjura Caruana Galizia hu inevitabblilment marbut ma’ dawk li hi kienet tqis li huma skandli serji ta’ amministrazzjoni ħażina, riżultat tal-qrubija bejn il-poter politiku u l-poter tan-negozju kbir li wasslu biex nawwru sewwa l-istituzzjonijiet regolatorji tal-pajjiż, hi inevitabbli l-konklużjoni illi l-ġurnalista sabet in-nemesi fatali tagħha fil-politika dikjarata tal-gvern sa minn qabel l-elezzjoni tal-2013, illi hu kien determinat li jkun għal kollox business friendly. Politika li kellha l-għan li tiffavorixxi n-negozju, tinkorraġġixxi s-sħubija tal-gvern mal-investiment privat u tirrealizza proġetti kbar li joħolqu l-ġid.

Ladarba ġiet eskluża t-teżi illi l-omiċidju seta’ seħħ minħabba xi att inkonsult ta’ fanatiżmu politiku partiġġjan – f’dan ir-rigward ma rriżultat l-ebda provi quddiem dan il-Bord – il-fatti rilevanti li rriżultaw kemm qabel u kemm wara l-omiċidju għandhom jiġu ikkunsidrati minn din l-ottika. Il-Bord ripetutament afferma li ma kien hemm xejn oġġezzjonabbli li l-gvern ikollu politika li tkun business-friendly, anzi fi kliem iċ-Chief of Staff Keith Schembri gvern b’‘mentalità tal-business’, sakemm l-eżekuzzjoni ta’ dik il-politika u r-relazzjonijiet bejn l-amministrazzjoni pubblika u negozjanti w investituri jinżammu strettament fil-limiti tal-liġijiet u r-regolamenti applikabbli. Hu f’dan illi l-aġir tal-gvern falla. Hu għaliex il-mentalità ta’ negozjant għandha bħala regola l-mira illi timmassimizza l-profitt fin-negozju, bl-inqas burokrazija, u billi taqta’ għad-dritt ħadet is-sopravvent fuq dik li għandha tkun il-mira ta’ kull gvern li joħloq il-ġid fl-interess tal-komunità b’mod ġust u trasparenti skont il-liġijiet tal-pajjiż, illi ngħata lok għal sitwazzjonijiet li tista’ tgħid kull proġett maġġuri inizjat mill-amministrazzjoni spiċċa kellu dellijiet ta’ irregolaritajiet, abbuż ta’ poter u korruzzjoni. Allegazzjonijiet li jimplikaw li negozjanti involuti f’dawn il-proġetti għamlu jew kienu intenzjonati li jagħmlu qligħ indebitu minn fuq dahar il-poplu anki f’xi okkażjonijiet b’kollużjoni ma’ personaġġi politiċi ewlenin involuti fit-twettieq ta’ proġetti. Il-proġett tal-Electrogas hu wieħed minn dawn il-proġetti li dwaru l-Awditur Ġenerali esprima riservi kbar dwar ir-regolarità tal-proċeduri fit-twettieq talproġett u l-ħarsien tal-liġijiet applikabbli.

(pp 201-6)

Indħil fix-xogħol tal-Pulizija: Silta (4) mill-Inkjesta

Meta ġew illikjati r-rapporti tal-F.I.A.U., is-Sur Keith Schembri kien bagħat għas-Sur Abdilla u talbu l-opinjoni tiegħu dwarhom fejn jikkonċernaw lilu nnifsu, jiġifieri lis-Sur Keith Schembri. Is-Sur Abdilla xehed illi ltaqa’ ma’ Keith Schembri darbtejn u ddiskuta dawn ir-rapporti li kienu jolqtu lil Keith Schembri u l-laqgħat saru f’Kastilja. Dan juri li kien hemm indħil dirett u suspett mis-Sur Schembri fil-ħidma u fl-investigazzjoni tal-Pulizija dwar irrwol tiegħu fil-Panama Papers. Aġir li hu ferm ċensurabbli u anke illeċitu. Il-Pulizija kienu jafu illi l-kumpanija 17 Black kienet tappartjeni lil Yorgen Fenech, imprenditur kbir b’konnessjonijiet mill-qrib kemm ma’ politiċi ewlenin kif ukoll mac-Chief of Staff tal-Prim Ministru. Is-Sur Abdilla żvela wkoll li kien ġie deċiż illi jmorru jkellmu lil Fenech Portomaso iżda huma u sejrin hemmhekk ċempel lis-Sur Silvio Valletta u qalilhom biex iduru lura għaliex is-Sur Fenech dakinhar ma setax ikellimhom billi kien indispost. Ma kienux reġgħu marru ikellmuh u lanqas talbuh biex imur id-Depot tal-Pulizija ħalli jkellmuh.

(pp.292-3)

Meta xehed l-ex Deputat Kummissarju Silvio Valletta, qal lill-Bord illi huwa kien għadda r-rapporti kollha li kienu daħlu mill-F.I.A.U. lil Ian Abdilla. Meta ħareġ fil-media illi s-17 Black allegatament kien jappartjeni lis-Sur Fenech u illi din il-kumpannija allegatament kienet maħsuba biex tgħaddi flus lil Keith Schembri u lil Konrad Mizzi, huwa afferma illi dak li jiġi trasmess lill-Pulizija mill-F.I.A.U. kien biss intelliġenza. Il-Pulizija ma tkunx tista’ tużaha meta tiġi biex tarresta lil xi ħadd u jkollha bilfors tagħtih il-“full disclosure”. Din kienet ukoll it-tezi tas-Sur Ian Abdilla.

Is-Sur Silvio Valletta żvela fatt inkwetanti dwar l-inċident meta Ian Abdilla u uffiċjal ieħor kienu ser imorru jkellmu lil Yorgen Fenech f’Portomaso. Qal lill-Bord li kien ċempillu Keith Schembri, iċ-Chief of Staff tal-Prim Ministru u qallu “mela ser tmorru tkellmu lil Yorgen Fenech għaliex semplicement deher rapport fit-Times?” Il-Bord jispjega illi r-rapport li deher fil-ġurnal Times of Malta kien jirreferi għal fatt illi Yorgen Fenech kien is-sid ta’ 17 Black. Keith Schembri ċempel lill-Pulizija, speċifikatament lil Silvio Valletta u qallu biex jordna lil Ian Abdilla u lill-Pulizija l-oħrajn ma jmorrux ikellmu lil Yorgen Fenech biex jinvestigaw dan il-fatt.

Dan huwa kaz ċar ta’ intralċ minn Keith Schembri fuq l-operat tal-Pulizija. Fix-xhieda tiegħu Silvio Valletta l-ewwel qal illi dakinhar illi kienu sejrin ikellmu lil Yorgen Fenech, Ian Abdilla kien ċempillu u qallu illi ma kienux sejrin ikellmuh għaliex kien indispost. Madanakollu meta l-Bord irrilevalu illi Ian Abdilla u oħrajn kienu xehdu li kien hu, jiġifieri Silvio Valletta li kien qalilhom biex ma jmorrux ikellmu lil Yorgen Fenech peress li dakinhar kien indispost, is-Sur Valletta qal illi ma jiftakarx. Ftakar biss illi ċempillu Keith Schembri u qallu illi l-Pulizija ma kellhiex għalfejn tmur tkellem lil Yorgen Fenech għaliex deher artikolu fuq ġurnal.

(pp.298-9)

Dal-għodu ġie imħabbar liis-Sur Ian Abdilla ġie sospiż :

Ara rapport Malta Today, Illum u Times

Il-Ministru kien iħossu mwarrab : Silta (3) mill-Inkjesta

Il-konċentrazzjoni tal-poter u l-kitchen cabinet Dan l-istil ta’ gvern amministrat mill-Prim Ministru Muscat u dan il-modus operandi ġie konfermat b’mod inekwivoku mill-allura Ministru tal-Finanzi s-Sur Edward Scicluna illi minn rajh u mingħajr provokazzjoni da parti tal-Bord ikkonferma illi “bħal kull gvern u f’kull pajjiż ikun dak li ngħidulu ‘kitchen cabinet’ jiġifieri jkun hemm erba’ min-nies dejjem hemmhekk u jidħlu f’ċerti affarijiet”. Iddikjara li hu ma kienx parti minn dak il-“kitchen cabinet”. Il-Ministru kien iħossu mwarrab sal-punt li meta kien ikun id-dar “Kont ngħidilha – isma’ jien għandi esperjenza u dan kollu fin-negozjati, kif qatt ma jdaħħluni biex ninegozja? … fi kwalunkwe ħaġa …”. Mistoqsi biex jagħti l-ismijiet ta’ min kien jipparteċipa f’dan il-“kitchen cabinet” apparti l-Prim Ministru u Keith Scehmbri, l-Ministru Scicluna iddeklina li jagħmel hekk għaliex qal “Jien ma nistax insemmi ismijiet għal raġuni li din hija opinjoni tiegħi. Illi jiena ma kontx parti mill-‘inner core’; li tħossok li inti escluded minn ċerti affarijiet imma ma kellix dik l-intimitá mal-Prim Ministru …”.

Aktar tard elabora “kulħadd jaf bil-closeness ta’ Keith mal-Prim Ministru u li kienu almost one and the same fis-sens ta’ team. Fuq dawn il-proġetti li jissemmew tal-power plant u tal-isptarijiet kien hemm Konrad magħhom. Jiġifieri sa hemmhekk nista’ ngħid. Jiġifieri l-oħrajn ma nistax nikkonkludi li żgur kienu hemm jew le ma nistax ngħid”.

(pp. 128-9)

Moħħhom mistrieħ: Silta (2) mill-Inkjesta

Ma huwiex il-kompitu ta’ dan il-Bord li jidħol fil-meritu tal-pjan tal-assassinju jew min seta’ kien responsabbli ghalih peress li dan hu kompitu tal-Pulizija peró, ma jistax ma jirrimarkax li dawn iċ-ċirkostanzi nisslu is-serħan il-moħħ f’dawk li kellhom il-pjan li jesegwixxu d-delitt li ma kenux ser jinqabdu wara lassassinju. Vince Muscat semma’ partikolarment ex-Ministru. L-allegati eżekuturi tant kellhom moħħom mistrieħ li kienu jafu minn tlett gimgħat qabel li ser jiġu arrestati fl-4 ta’ Diċembru 2017 u kellhom l-opportunità jżarmaw l-ambjenti li kienu jokkupaw fil-magħrufa tinda tal-Patata l-Marsa. Dana ġie konfermat mill-allura Prim Ministru Dr. Joseph Muscat meta xehed (bil-magħluq pero’ wara disponibbli fid-dominju pubbliku) quddiem dan il-Bord fl-4 ta’ Diċembru 2020. “Jien illum il-ġurnata għandi suspett pjuttost fondat illi fil-laqgħa jew laqgħat li kienu qegħdin isiru qabel l-arrest tat-tlett persuni kien hemm leak… F’dawk il-laqgħat kien ikun hemm preżenti iva Keith Schembri u Silvio Valletta … imma huwa car illi l-persuni arrestati kienu jafu … it was a fact”. Vince Muscat xehed li ġie mogħti informazzjoni millaħwa Degiorgio li l-arrest tagħhom kellu jkun wieħed temporanju fejn wara larrest kellhom jiġu interrogati u meħlusa wara ftit ġranet. Fil-fatt ma kienux u dak li ġara wara huwa fid-dominju pubbliku. (pp.257-8)

Lil hinn mill-insulti

Fi tmiem il-ġimgħa tellajt fuq facebook meme dwar Keith Schembri u Joseph Muscat b’messaġġ wieħed, ċar u sempliċi. Ritratt ta’ Keith Schembri bil-kliem segwenti: jiena nemmen f’Joseph, għax Joseph jemmen fija.

Dan kien messaġġ politiku qawwi dwar il-ħidma politika tal-Partit Laburista f’dawn l-aħħar snin. Il-metodi operattivi ta’ Keith Schembri, li issa, bħala riżultat tal-ħidma tal-Pulizija ħarġu fil-beraħ, saru l-metodi operattivi tal-Partit Laburista.

Dan sar taħt it-tmexxija ta’ Joseph Muscat. Imma, tajjeb li niftakru li t-tmexxija ta’ Robert Abela hi waħda ta’ “kontinwità” ma dik tal-predeċessur tiegħu. Ir-responsabbiltà politika ta’ dak li għaddej bħalissa trid tintrefa mill-Partit Laburista u minn Robert Abela ukoll u mhiex biss ta’ Joseph Muscat.

Dan il-messaġġ wasal u nftiehem sewwa u għalhekk daħlu kwantità kbira ta’ reazzjonijiet li ħallejthom kollha fuq il-paġna tiegħi. Huma reazzjonijiet ta’ nies li filwaqt li huma konxji tat-tajjeb li għamel il-Partit Laburista fil-Gvern iridu jaħarbu mill-ħmieġ kollu li ħiereġ.

Sodisfatt li lil hinn mill-insulti li rċevejt, il-messaġġ wasal b’mod mill-iktar ċar.

Grazzi lil kull min ħa sehem.

L-idjoti (bla sens ta’ etika) fit-tmexxija tal-Awtoritá tal-Ippjanar

L-aħbar fil-media li Jacqueline Gili, Direttur tal-Kuntratti fil-Ministeru tal-Finanzi, persuna nnominata mill-Gvern fuq il-Bord tal-Awtoritá tal-Ippjanar, inġiebet minn Catania bil-jet għal-laqgħa tal-Bord kienet aħbar xokkanti. Fatt li jistabilixxi standards ġodda ta’ governanza ħażina għal din l-amministrazzjoni.

Id-dikjarazzjoni taċ-Chairman Eżekuttiv tal-Awtoritá tal-Ippjanar Johann Buttigieg, li jkun idjota kieku kellu jerġa’ jikri jet privat darba oħra meta jaf li m’għandux appoġġ politiku għal deċiżjoni bħal din, turina b’mod ċar daqs il-kristall in-natura tal-problema reali tal-Awtoritá tal-Ippjanar. Id-deċiżjonijiet ma jittieħdux fuq bażi ta’ prinċipji etiċi ta’ tmexxija imma biss jekk ikunx hemm appoġġ politiku għalihom. L-Awtoritá tal-Ippjanar għandha tmexxija amorali li tippermetti kollox, sakemm ikun hemm l-appoġġ politiku neċessarju.

Hemm mod sistematiku kif jivvutaw il-parti l-kbira tal-membri tal-Bord tal-Ippjanar. M’hemmx bżonn wisq għerf biex tbassar min minnhom jista’ jivvota favur jew kontra applikazzjonijiet kontroversjali. Xi kultant ivarjaw ftit imma ġeneralment tista’ tipprevedi bi kważi preċiżjoni kif ser tmur il-votazzjoni.

Dan ifisser li d-deċiżjoni li jinkera l-jet kien eżerċizzju sempliċi biex ikun assigurat li l-voti favur l-applikazzjoni jkunu kollha preżenti madwar il-mejda. Meta wieħed iqis li Jacqueline Gili m’attendietx 29 minn l-aħħar 75 laqgħa tal-Bord tal-Awtoritá tal-Ippjanar dan kollu jassumi sinifikat ikbar.

Dan kollu, minkejja Ii hu importanti hu huwa kważi insinifikanti f’kuntrast mal-problemi kkawżati mill-konflitt ta’ interess eżistenti fil-laqgħat tal-Bord tal-Awtoritá tal-Ippjanar.

Intqal li żewġ membri tal-Bord tal-Awtoritá tal-Ippjanar għandhom kunflitt ta’ interess li minħabba fih ma kellhomx jipparteċipaw fil-laqgħa li kkunsidrat u approvat l-applikazzjoni tad-dB għal żvilupp f’Pembroke.

Iż-żewġ każi huma ta’ natura kompletament differenti.

L-ewwel każ ta’ kunflitt ta’ interess hu dak tal-membru parlamentari Laburista Mellieħi Clayton Bartolo. Meta kien mistoqsi dwar il-każ wara d-deċiżjoni, l-Onor. Clayton Bartolo spjega li missieru u zijuh jikru fond kummerċjali mingħand id-dB Group: huma sidien ta’ kumpanija fil-qasam tal-isports tal-baħar li topera mit-Tunny Net, propjetá ta’ Silvio Debono. Il-fatt enfasizzat mill-Onor. Bartolo li l-qraba tiegħu ma jirċievu l-ebda ħlas mingħand id-dB Group hu rrelevanti. Dak li hu relevanti hu li Clayton Bartolo qatt ma seta biss jikkunsidra li jivvota kontra l-proġett tad-dB f’Pembroke għax li kieku għamel dan kien ikun qed jipperikola l-interessi kummerċjali ta’ qrabatu. Dan hu l-kunflitt ta’ interess ta’ Clayton Bartolo. Huwa kellu jiddikjara dan l-interess tiegħu immedjatament fil-bidu tal-laqgħa u sussegwentement kellu jwarrab u ma jipparteċipax fid-diskussjoni u d-deċiżjoni dwar il-proġett propost minn dB f’Pembroke.

It-tieni kunflitt ta’ interess hu ferm iktar serju minn hekk. Jinvolvi lil Matthew Pace membru tal-Bord tal-Awtoritá tal-Ippjanar u l-ishma li għandu fl-aġenzija tal-propjetá Remax. Dan l-interess ta’ Matthew Pace fin-negozju tal-propjetá huwa f’kunflitt dirett mad-doveri tiegħu ta’ membru tal-Bord tal-Awtoritá tal-Ippjanar. Bħala sid ta’ ishma f’Remax hu perfettament naturali li Matthew Pace jieħu interess attiv fil-permessi ta’ żvilupp li jistgħu jwasslu għal iktar negozju għall-aġenzija li fiha għandu sehem. Imma bħala membru tal-Bord tal-Awtoritá tal-Ippjanar m’għandu jkollu l-ebda interess ta’ din ix-xorta għax dan inevitabilment iċajpar il-ġudizzju tiegħu huwa u jikkonsidra u jiddeċiedi l-applikazzjonijiet li jkollu quddiemu. Hu ċar li qatt ma messu kien appuntat. Il-fatt li ġie appuntat juri l-importanza li jagħti l-Gvern preżenti lill-imġieba korretta ta’ dawk li jiġu maħtura.

Hu floku ukoll li niġbed l-attenzjoni li Matthew Pace hu direttur eżekuttiv tal-kumpanija MFSP Financial Management Limited li f’Ġunju li għadda kienet immultata €38,750 mill-FIAU (Financial Intelligence Analysis Unit) talli ma osservatx numru tal-liġijiet kontra l-ħasil tal-flus. Ir-rapporti fl-istampa f’Ġunju li għadda jindikaw li l-kontijiet inkwistjioni kienu ta’ Keith Schembri, Kap Amministrattiv tal-Uffiċju tal-Prim Ministru Joseph Muscat, u ta’ Adrian Hillman li kien Direttur Maniġerjali tal-Allied Newspapers.

Dan jgħinna mhux ftit biex nifhmu ħafna iktar dak li qiegħed jiġri. It-taħwid li għaddej fl-Awtoritá tal-Ippjanar għandu l-barka diretta minn Kastilja, u allura huwa l-Prim Ministru li jeħtieġ li jerfa’ r-responsabbiltá diretta għal dan kollu.

 

Ippubblikat fuq Illum : Il-Ħadd 30 ta’ Settembru 2018

Amoral idiots at the Planning Authority

The revelation that Jacqueline Gili, Director of Contracts at the Ministry of Finance and government appointee on the Planning Authority Board, was brought over for a meeting by a jet plane from Catania is shocking. It takes bad governance under this administration to a new level.

The declaration by PA Executive Chairman, Johann Buttigieg, that he would be an idiot to hire an executive jet next time in view of his not having any “political backing” for his decision to do so on this occasion identifies the real problem. Governance at the PA is dependent on political backing and not upon solid ethical behaviour. The authority has an amoral leadership and anything is permissible, as long as there is political backing.

The voting patterns of the Planning Authority Board members are clear enough. It is not rocket science to identify a priori which members of the Planning Authority Board are in favour and which are against controversial applications. They vary at times, but generally one can be 75 per cent spot-on in identifying who will vote “yes” and who will vote “no” on most applications.

This signifies that the jet plane decision was simply an exercise in ensuring that the potential yes votes were all on board. This in view of the large number of absences of Jacqueline Gili at Planning Board meetings in the recent past: she has not been present at  29 of the last 75.

I submit, however, that the jet plane issue almost pales into insignificance compared with the issue of conflict of interest at Planning Authority Board meetings. It has been said that two members of the Board had a conflict of interest in view of which they should not have participated in the meeting that considered and approved the dB Pembroke development proposal.

The two cases are however of a completely different nature.

The first conflict of interest is of Mellieħa Labour MP Clayton Bartolo. When prodded, after the decision was taken, the Hon Clayton Bartolo explained that his father and uncle are tenants of commercial premises owned by the dB Group: they are shareholders of a water sports company that operates from Silvio Debono’s Tunny Net Complex. The fact underlined by Hon Bartolo that the Bartolo relatives do not receive any payments from the dB Group is irrelevant. What is relevant is that, had Clayton Bartolo decided to vote against the dB Pembroke proposal, the existing commercial relationship between his immediate relatives and the dB Group would have been at considerable risk. This is what gives rise to Clayton Bartolo’s conflict of interest. He should have declared his interest before the PA Board meeting and not participated in the discussion and decision on the dB Pembroke project.

The second conflict of interest is much more serious. It involves PA Board member Matthew Pace and his shareholding in the Remax Estate Agency. Mr Pace’s interests in an estate agency is in direct conflict with his duties as a member of the Planning Authority Board. As a shareholder in Remax, it is natural for him to have an active interest in development permits as this would inevitably lead to more business for his agency. As a PA Board member, he should not have such an interest in any potential development permit as it would inevitably cloud his judgement in accessing and deciding on the applications for his consideration.

It is clear that Matthew Pace should have never been appointed in the first place and the fact that he was signifies the importance that the present government attaches to the ethical behaviour of its appointees.

It would be pertinent to also point out that Mr Pace is also Executive Director of MFSP Financial Management Ltd, an investment company which, last June, was fined €38,750 by the Financial Intelligence Analysis Unit for breaching a number of anti-money laundering laws. Reports in the press at the time indicated that the accounts in question belonged to Keith Schembri, Chief of Staff to Prime Minister Joseph Muscat, and Adrian Hillman former Managing Director of Allied Newspapers.

This makes matters substantially easier to decipher: the useful idiots at the Planning Authority are in the good books of the powers that be at Castille. The buck therefore stops on Joseph Muscat’s desk: it is he who has to shoulder political responsibility for this mess.

published in The Malta Independent on Sunday : 30 September 2018

Id-demm ġdid tal-PN

Kemm ilhom ħerġin l-allegazzjonijiet dwar Dottor Adrian Delia, wieħed mill-erba’ kandidati għall-Kap tal-PN, uħud qieshom waqgħu fil-muta.

Meta tqis li t-tip ta’ “provi” li qed jiġu ppubblikati huma tal-istess kwalità ta’ dawk li rajna fl-iskandlu tal-Panama, malajr tintebaħ għalfejn dan is-skiet.

Għax jekk dwar Konrad Mizzi, Keith Schembri u Joseph Muscat ġustament intqal li dawn kellhom jirriżenjaw dwar il-kumpaniji sigrieti, Dottor Adrian Delia jmissu jmur jistaħba malajr kemm jista’ jkun meta tqis il-gravità ta’ dak li qiegħed jingħad dwaru.
Imma, bħal dejjem, f’Malta, kollox ta’ taħt fuq, naddattaw ruħna skond min ikollna quddiemna. L-attitudni hi: “tagħna tajjeb, imma ta’ ħaddieħor ħażin. Għax jekk għal ħadieħor xejn m’hu xejn, aħna mhux anqas.”

Xi tfisser, allura, it-tolleranza żero għan-nuqqas ta’ serjetà?

L-aqwa li Dr Delia bħal Konrad Mizzi talab verifika (jiġifieri audit). Bħal dak li qallu li l-verifika fiċ-ċirkustanzi ser tħassar id-dubji u t-tħassib.

Issa l-eżistenza ta’ kont bankarju, kemm f’Malta kif ukoll barra, qatt ma kienet il-problema. Hu l-użu li jsir minn dan il-kont bankarju li jista’ jkun il-problema. Dan hu l-każ tal-kont bankarju f’Jersey li fid-dokument ippubblikat iġib l-isem ta’ Adrian Delia, probabbilment meqjus bħala kont bankarju għan-nom ta’ klijenti (għalkemm dan xejn mhux ċar mid-dokument ippubblikat fejn jidher li hu kont personali).

Ma hemm xejn ħażin li professjonist jamministra fondi tal-klijenti tiegħu. Dan isir il-ħin kollu.

L-allegazzjoni gravi dwar Adrian Delia mhiex dwar l-eżistenza ta’ kont bankarju amministrat minn professjonist biex jamministra fondi ta’ klijenti, imma li dan il-kont kien qiegħed jintuża għal ħasil ta’ flus li jidher li kienu ġejjin mill-prostituzzjoni. L-istampa kollha għad mhiex magħrufa. Bħas-soltu toħroġ bis-sulluzzu. Nittama biss li tkun l-istampa kollha li toħroġ u mhux biss il-parti li jkun jaqbel.

Din l-allegazzjoni ġiet miċħuda minn Adrian Delia. Imma anke Konrad Mizzi, Keith Schembri u Joseph Muscat ċaħdu l-allegazzjonijiet dwarhom fl-iskandlu tal-Panama, u kif tafu dawn ftit twemmnu. Anzi intalbet inkjesta maġisterjali għal waħda tnejn u iktar.

M’għandi l-ebda dubju li l-Partit Nazzjonalista mhux ser jitlob lill-Kummissarju tal-Pulizija biex jinvestiga u dan għax ma hemmx fiduċja fih kif diġa ġie dikjarat minn Simon Busuttil diversi drabi.

Forsi ma tafx kif fis-siegħat li ġejjin, Simon Busuttil jitlob lill-Maġistrat tal-Għassa biex jiftaħ investigazzjoni dwar l-allegazzjoni gravi li saret fil-konfront ta’ Adrian Delia. Forsi jkollna purċissjoni bil-boxfiles mimlija dokumenti biex ikunu ppreżentati għall-konsiderazzjoni tal-Maġistrat. Imma Simon Busuttil, s’issa, għadu ma qal xejn. Forsi għadu qed jaħsibha, jiġbor u jeżamina d-dokumenti.

Għax jekk hu ġustifikabbli li titlob inkjesta u r-riżenja ta’ dawk involuti fl-iskandlu tal-kumpaniji sigrieti fil-Panama, li bir-raġun kollu kien hemm is-suspett li twaqqfu għal skop mhux leċtu, kemm iktar għandha tittieħed azzjoni biex jiġu stabiliti l-fatti vera dwar il-flejjes li qed jintqal li inħaslu f’dan il-kont bankarju?

Għal Joseph, Keith u Konrad nafu li xejn m’hu xejn. Imma nafu li Simon Busuttil li soltu jipprietka l-qdusija, waqa’ fil-muta. (Huwa propju issa waqt li qed nikteb li tħabbar li l-Kunsill Amministrattiv tal-PN ser jiltaqa’ nhar it-Tnejn biex jiddiskuti l-kaz. L-inizjattiva għal dan imma, ma ittieħditx mit-tmexxija imma minn wiehed mill-kunsilliera lokali tal-PN.)

L-anqas il-Kamra tal-Avukati għadha ma qalet xejn. Soltu tkun pronta tgħidilna x’taħseb.

F’pajjiż demokratiku ieħor, wara r-rivelazzjonijiet dwaru, Adrian Delia kien jisparixxi u jirtira l-kandidatura tiegħu minn jeddu ta’ l-inqas biex jipproteġi r-reputazzjoni tal-partit politiku li jappartjeni għalih.

Imma f’Malta ma jsirx hekk: anzi jibqa’ jinsisti bil-konsegwenza li iktar ma tikber l-istorja iktar issir ħsara mhux biss lilu imma fuq kollox lil dawk ta’ madwaru li probabbilment m’għandhomx l-iċken idea la ta’ x’ġara u l-anqas ta’ x’jista’ jkun żvelat iktar il-quddiem dwar il-kaz.

Hu ovvju li l-informazzjoni ppubblikata ħarġet għax hemm min għandu interess li toħroġ f’dan il-mument partikolari. Dan ma jnaqqasx mill-gravità tal-informazzjoni ppubblikata. Probabbilment li hemm ukoll stejjer oħra dwar it-tlett kandidati l-oħra li f’dan il-mument partikolari m’hemm l-ebda interess fihom.

Imma meta tqis kollox hu ċar li dan hu eżempju ieħor għal min irid jifhem li m’hemmx x’tagħżel bejn il-PN u l-PL. It-tnejn iħaddnu politika ta’ xejn m’hu xejn. Politika li tipprova tiġġustifika kważi kollox.

Jekk dan hu d-demm ġdid tal-PN, il-problemi ser jimmultiplikaw. Bla dubju pajjiżna jixraqlu aħjar.

Pilatu fid-dawl tax-xemx

L-istorja dwar Egrant Inc. ilha sena fl-aħbarijiet. Ilha tinħema 4 snin minn ftit wara l-elezzjoni ġenerali tal-2013 meta twaqqfet flimkien ma kumpaniji oħra.

L-ewwel kellna lil Konrad Mizzi bil-kumpanija tiegħu Hearnville Inc.. Ftit wara Keith Schembri bil-Kumpanija tiegħu Tillgate Inc.. Ħin minnhom daħal fl-istorja Adrian Hillmann tat-Times of Malta ma kumpaniji oħra fil-Panama u fpostijiet oħra. Hillmann kien l-uniku wieħed sissa li irriżenja (jew ġie mġiegħel jirriżenja).

L-istorja, kif bla dubju tiftakru, saret waħda pubblika wara li nkixfu l-Panama Papers. Miljuni ta dokumenti sigrieti dwar diversi kumpaniji imwaqqfa minn persuni pubbliċi u privati madwar id-dinja kollha ma baqawx iktar sigrieti. Inkixfu u tperrċu mal-erbat irjieħ tad-dinja.

Il-qalba tal-problema mhiex il-ħolqien tal-kumpaniji imma l-iskop li għalih dawn jitwaqqfu. Kumpaniji sigrieti, kif għidt fartiklu ieħor ma jinħolqux biex fihom jitfaddlu d-domni jew is-santi. Dawn il-kumpaniji jitwaqqfu biex fihom jinħbew flejjes u assi oħra min għajnejn l-awtoritajiet. Dan il-ħabi jsir għal żewġ raġunijiet : biex ikun evitat il-ħlas tat-taxxi, u/jew biex jinħeba l-frott tal-korruzzjoni.

Iddur kif iddur, il-politiku u dawk ta madwaru qatt ma jistgħu jiġġustifikaw il-ħolqien ta dawn il-kumpaniji. Għax dawn ġeneralment  ifissru involviment fil-korruzzjoni inkella fl-evażjoni tat-taxxa. Għalhekk il-polemika.

Tnejn mill-kumpaniji ilna nafu ta min huma. Ta Konrad Mizzi u ta Keith Schembri. Inkixfu kmieni u kien għadu ma sar l-ebda użu minnhom, skond kif kien intqal dakinnhar. Kienet inkixfet korrispondenza dwar il-possibilitá ta ftuħ ta kontijiet ma diversi banek. Kien hemm diversi tweġibiet kompromettenti li, iżda, Konrad Mizzi u Keith Schembri dejjem ċaħdu li kellhom xjaqsmu magħhom jew inkella li kienu inħarġu fuq struzzjoniiet tagħhom. Ftit kienu twemmnu.

Il-polemika baqgħet għaddejja u l-attenzjoni ċċaqalqet lejn it-tielet kumpanija : Egrant Inc. Ta min kienet din?

Niftakru li imkien fil-Panama Papers ma kien hemm l-iċken informazzjoni dwar is-sid jew is-sidien ta Egrant Inc, għax kien intqal li din l-informazzjoni kienet ser tgħaddi bil-fomm fuq Skype. Il-messaġġ kien ċar, mill-ewwel, li l-probabbiltá kbira kienet li kien hemm xi persuna jew persuni importanti ħafna involuti. Importanti iktar minn Konrad Mizzi u Keith Schembri, jiġifieri.  Ma kienx hemm lok għall-immaġinazzjoni. L-ismijiet possibli kienu limitati ħafna u l-ismijiet probabbli kienu fuq fomm kulħadd!  In-nies ilhom jitkellmu dwarhom!

Nhar il-Ħamis infetaħ kapitlu ieħor. Fuq il-blog tagħha Daphne Caruana Galizia irreferiet għall- dokumenti li skonta qegħdin fis-safe tal-Pilatus Bank u li minnhom jirriżulta li l-kumpanija Egrant Inc hi ta Michelle Muscat u li din il-kumpanija irċeviet diversi flejjes mill-Azerbajġan, l-ikbar waħda minnhom somma ta $1.017 miljun li waslet mingħand bint Aliyev. Mil-livell ta dettall ippubblikat hu ċar li d-dokumenti interni tal-bank huma s-sors tal-istorja. Il-Ġimgħa fil-għaxija ġiet ippubblikata informazzjoni dwar ċertifikat taisħma fliema ċertifikat qed jingħad li l-kumpaniji Dubro Limited S.A. u Aliator S.A. għandhom fidejhom ishma tal-kumpanija Egrant u dan fisem is-Sinjura Michelle Muscat. Imma d-dokumenti infushom li minnhom qed ikun ikkwotat sissa għadhom mhumiex ippubblikati. Ma nafx għaliex.  Hemm bżonn li jinħarġu għad-dawl tax-xemx id-dokumenti kollha li fuqhom hi ibbażata l-istorja. Dan hu neċessarju għax dak li qed jingħad hu ikkontestat.

Għalkemm din l-istorja ilha tinħass ġejja, xorta meta ġiet tinħass iebsa ħafna. Hi ta gravitá kbira u tista tkun dak li  jispjega l-għaliex Konrad Mizzi u Keith Schembri ma tkeċċewx is-sena l-oħra meta ħarġet l-aħbar li kellkom il-kumpaniji sigrieti.

TaPilatus caħdu kollox, bħalma għamlu tan-Nexia BT u ovvjament Joseph u Michelle Muscat.

Bosta huma konvinti mill-veraċitá tal-istorja. Imma li tkun moralment konvint li l-istorja hi korretta mhux biżżejjed. Din l-istorja teħtieġ il-konferma li tiġi mill-provi tad-dokumenti u mhux mid-dimostrazzjonijiet. Għax fuq id-dokumenti hi mibnija. Allura hemm obbligu li dawn id-dokumenti tant bażiċi jaraw id-dawl tax-xemx.

Ippubblikat fuq Illum : 23 t’April 2017

 

 

 

Spotlight on Pilatus Bank

 

The Egrant Inc. story has been in the news for the past year: it has been developing for over the four years since the 2013 general elections, when it was set up together with other companies.

First we had Konrad Mizzi with his company Hearnville Inc. Then we had Keith Schembri with his company, Tillgate Inc. The matter became public when the Panama Papers were disclosed. Millions of hitherto secret documents about companies set up by public and private individuals all around the globe were made public. 

The core of the issue is not the setting up of the companies but the objectives for which they were set up. Secret companies are normally set up for the concealment of financial and other assets in order to avoid the taxman or to conceal the fruits of corruption.

The owners of two of the companies are already known. One of them is Minister Konrad Mizzi while the other is the Prime Ministers Chief of Staff Keith Schembri. Their identity was disclosed over 12 months ago, when it was declared that their Panama companies had not yet been put to use. When the Panama Papers were published it became known that correspondence with several banks had been exchanged relative to the opening of bank accounts for the said companies. Requests and commitments were spotlighted but Konrad Mizzi and Keith Schembri disclaimed any association with this correspondence and commitments identified.  No one believed them then.

The polemic went on and the focus shifted towards the third company: Egrant Inc. Who was its ultimate beneficial owner?

We should remember that the Panama Papers did not shed any light on the identity of the owner or owners of Egrant Inc. because this information was never communicated in a written manner: it was communicated over Skype. The message conveyed was immediately clear that in all probability some big-head was involved and that he or she was more important than Konrad Mizzi or Keith Schembri.  There was no room for imagination as the possible names were limited in number with the actual names being on the tip of everyones tongue.

On Thursday, a new chapter was opened. Daphne Caruana Galizia, on her blog, referred to documents that she said were in the safe of Pilatus Bank. These documents identified Michelle Muscat as the ultimate beneficial owner of the company Egrant Inc. It was also stated that this company received money transfers from Azerbaijan, including the sum of $1.017 million on the instructions of the daughter of Azerbaijan’s President Ilham Aliyev.  

The level of detail described by Daphne Caruana Galizias blogpost indicates very clearly that this was based on the contents of bank documents. On Friday evening, additional information relating to a certificate of trust was published. This information, the validity of which was contested by Joseph Muscat, states that the company Dubro Limited S.A. and Aliator S.A.  hold shares in the company Egrant Inc. on behalf of Mrs Michelle Muscat.  But the documents from which this information is being extracted are still unpublished.  I do not know why this is so. It is necessary that these documents, fundamental to the issue under consideration, see the light of day. This is essential because the information published is being contested.  

The information published is serious stuff. It may be the reason why Konrad Mizzi and Keith Schembri were not dismissed from office last year when the Panama Papers were published.

Pilatus Bank, Nexia BT, Joseph and Michelle Muscat have denied the published information.  Many are  convinced on the veracity of the story, but being morally convinced is not sufficient. Proof only results from authentic documentation but certainly not from demonstrations. It is for this reason that the full disclosure of all the documentation on which the published information is based is an essential  prerequisite.

published in The Malta Independent on Sunday – 23 April 2017