Il-mozzjoni ta’ Simon ……………. ħela ta’ ħin?

Simon Busuttil 11

 

Hekk naħseb. Il-mozzjoni tal-bieraħ kienet ħin moħli. Għax minħabba l-aritmetika parlamentari, l-mozzjoni tal-Kap tal-Opposizzjoni qatt ma setgħet tilħaq l-iskop tagħha, jiġifieri li ġġiegħel lil Joseph Muscat jaġixxi.

F’dawn iċ-ċirkustanzi Joseph Muscat jaġixxi biss meta jkun politikament dahru mal-ħajt. Dejjem hekk għamel.

It-terminu responsabbiltà politika ma jeżistix fil-vokabolarju ta’ Joseph Muscat .

Fil-fatt ir-rapport tal-inkjesta li wassal għat-tkeċċija ta’ Manwel Mallia kien għamel dan il-kumment:

“In konnessjoni ma dan il-każ issemma l-konċett tar-responsabbilta’ Ministerjali …………………………………… Wieħed jinnota li dan il-konċett ta’ sikwit jiġi invokat mill-politiċi li jkunu fl-Opposizzjoni, iżda dawn malajr jinsewh appena  huma jkunu fil-Gvern.”

(paġna 11 tar-rapport tal-inkjesta dwar ix-xufier ta’ Manwel Mallia)

Bil-mozzjoni ta’ sfiduċja ma tistax tasal, ġaladarba l-matematika parlamentari hi dik li hi.

Tista’ tasal biss billi tkompli tissensibilizza l-opinjoni pubblika. Huwa riżultat ta’ dan biss li kellna diversi esponenti Laburisti li tkellmu favur ir-riżenja ta’ Konrad Mizzi [Alfred Sant, Evarist Bartolo, Godfrey Farrugia]. Huwa ukoll minħabba f’hekk li kien hemm diskussjoni imqanqla fil-grupp parlamentari laburista li għalkemm ma wasslitx għar-riżenja tat avviż ċar li hemm grupp li jinkludi numru ta’ Ministri anzjani li lesti li jitkellmu. S’issa illimitaw ruħhom għad-dibattitu intern.

Li kien hemm pożittiv fid-diskussjoni tal-bieraħ fil-Parlament hu li ħadd ma kellu l-kuraġġ li jiddefendi lil Konrad   …………. l-anqas Joseph Muscat. Għax il-messaġġ qiegħed jasal.

Michael Falzon vittma?

Michael Falzon 5

Qed jingħad li Michael Falzon hu vittma, għax kellu jirriżenja minkejja li ma għamel xejn ħażin. Huwa stess emfasizza li fl-ebda ħin ma ndaħal, la biex saru l-istimi u fl-ebda materja oħra konnessa mal-esproprijazzjoni.

Kull persuna politika f’kariga eżekuttiva trid iġġorr ir-responsabbiltà politika għall-ħidma tad-dipartimenti li jkunu responsabbli għalihom. Spiss insegwu politiċi jiftaħru bil-ħidma tad-dipartimenti differenti. Konferenzi stampa ma jispiċċaw qatt, artikli fl-ewwel paġna tal-gazzetti u xandir ta’ aħbarijiet fuq ir-radju u it-TV. Anke meta l-politiku ma jkun għamel xejn, jippretendi li jieħu l-mertu.

Bl-istess mod li l-politiku jieħu l-mertu meta l-ħidma tagħti riżultati tajbin irid jieħu t-tort meta l-effetti jkunu negattivi.

Il-politiku f’kariga eżekuttiva jkollu l-għajnuna fil-ħidma tiegħu. Din hi l-funzjoni tas-segretarjat privat tal-Ministri u s-Segretarji Parlamentari. Smajna tul il-ġimgħat li għaddew kif il-Ministri u s-Segretarji Parlamentari għandhom id-dritt li dawk ta’ madwarhom ikunu persuni li huma jkollhom fiduċja fihom. Il-ħatriet ta’ dawn il-persuni qrib il-politiċi spiss jirreferu għalihom bħala trusted persons li jokkupaw positions of trust. Il-Ministri u s-Segretarji Parlamentari għandhom bżonn madwarhom lil dawn il-persuni li fihom ikollhom fiduċja, biex ikollhom min jassistihom fit-twettiq tal-missjoni politika tagħhom. Dan jagħmluh billi jgħinu lill-Ministri u lis-Segretarji Parlamentari fit-twettiq tal-politika tal-Gvern, iżommuhom infurmati dwar x’ikun qed jiġri fid-Dipartimenti u Awtoritiajiet differenti u jagħtuhom il-pariri meħtieġa dwar dak li jinqala’ minn żmien għal żmien.

Allura l-mistoqsija li teħtieġ tweġiba mhiex jekk Michael Falzon kienx vittma, imma ta’ min kien vittma.

X’għamlu l-persuni ta’ fiduċja madwar Michael Falzon biex jassiguraw ruħhom li kien infurmat sewwa dwar id-deċiżjonijiet li kien mitlub jieħu dwar l-esproprijazzjoni ta’ 36 Triq iz-Zekka l-Qadima l-Belt Valletta? It-tweġiba issibuha fir-rapport tal-Awditur Ġenerali.

Insibu, per eżempju, fir-rapport tal-Awditur Ġenerali, li wieħed mill-impjegati fis-segretarjat privat ta’ Michael Falzon [li minn sorsi oħra jidher li kien magħruf bħala l-King tal-Lands, żagħżugħ ta’ 23 sena] akkumpanja lil Marco Gaffarena f’laqgħat fid-Dipartiment ma’ Direttur Ġenerali u Direttur li issa irriżenjaw. Imkien ma jidher li nżammu minuti ta’ dawn il-laqgħat. Għalhekk mhux magħruf x’intqal u x’ġie diskuss f’dawn il-laqgħat.

Il-persuni ta’ madwarek jistgħu jagħmlulek ġid kbir. Imma jistgħu ukoll ifarrkuk. Skond kemm ikunu kapaċi.

Ikun tajjeb kieku l-Ministri u s-Segretarji Parlamentari jifhmu li filwaqt li huwa sewwa li jkollhom il-persuni tal-fiduċja tagħhom madwarhom dawn għandhom ikunu kapaċi għal xogħolhom. Għax fl-aħħar dak li tiżra’ taħsad.

Imbagħad inutli toqgħod teqred li inti vittma.

Min imiss jirriżenja?

responsibility

 

Meta l-Kodiċi tal-Etika dwar il-persuni fil-ħajja pubblika f’Malta jitkellem dwar ir-rigali li dawn jirċievu, dan jagħmlu bl-iskop li jnaqqas il-possibilità li tinħoloq obbligazzjoni bejn il-politiku u min jagħtih ir-rigal. Hemm miżuri differenti fil-Kodiċi tal-Etika dwar il-Membri Parlamentari u f’dak dwar il-Ministri.

Il-Ministri, jgħidilna l-Kodiċi tal-Etika tal-Kabinett ma jistgħux jaċċettaw rigali jew servizzi li l-entità tagħhom jistgħu jpoġġuhom f’obbligazzjoni, kemm jekk din tkun reali kif ukoll jekk tidher li tista’ tkun (regolament 58). Jiġifieri l-obbligu tal-Ministru m’huwiex li jiddikjara x’rigali irċieva, iżda li ma jaċċettahomx.

Il-każ tal-ex-Ministru Joe Cassar hu dwar tlett rigali. L-ewwel rigal kien karozza li min bigħielu ma riedx flus tagħha. Qallu biex flok ma jħallas lilu, jagħti donazzjoni lill-PN.  Iż-żewġ rigali l-oħra huma  sistema tas-sigurtà  u xogħolijiet f’razzett f’Ħad-Dingli: xogħol li sar fi ħwejġu u ħallas għalih ħaddieħor skond irċevuti ppubblikati.  Cassar ikkontesta dak li ntqal dwaru, inkluż b’diskors fil-Parlament. Fl-aħħar, għalkemm baqa’ jinnega li qatt ta’ xi forma ta’ awtorizzazzjoni biex jitħallsu kontijiet f’ismu, Cassar aċċetta li seta ġieb ruħu aħjar u li għamel żball ta’ ġudizzju (error of judgement). L-ewwel skuża ruħu u irriżenja minn kelliemi tal-grupp parlamentari tal-PN għall-Kultura u sussegwentement irriżenja ukoll minn Membru Parlamentari.

Sa ftit siegħat qabel mat-Tabib Joe Cassar irriżenja minn Membru Parlamentari, il-Kap tal-Opposizzjoni Simon Busuttil kien qed jgħid li ma’ hemm l-ebda raġuni għaliex għandu jirriżenja, u dan minħabba li ma kienx hemm fondi pubbliċi involuti. Il-Partit Laburista min-naħa l-oħra kien qed jinsisti għar-riżenja.

Ir-riżenja ta’ Joe Cassar ma kienet mistennija minn ħadd. Il-Partit Nazzjonalista  esprima ruħu ċar: li l-iżball ta’ Cassar ma kienx jiġġustifika la tkeċċija (jew riżenja) mill-Partit u l-anqas riżenja minn Membru Parlamentari.

L-anqas il-Partit Laburista ma emmen li Cassar kien ser jirriżenja.  Minkejja li insista fuq ir-riżenja, ma naħsibx li l-Partit Laburista qatt ried lil Joe Cassar jirriżenja. Għax issa li Cassar irriżenja, l-PL ħoloq problema kbira għalih innifsu. Għax ir-riżenja ta’ Cassar hi issa l-kejl  li jrid iqies Joseph Muscat kull meta jkollu Ministru jew Segretarju Parlamentari fil-Kabinett tiegħu li jiżbalja inkella li jkollu jġorr responsabbiltà politika għal żbalji goffi fid-dikasteru tiegħu.

Joseph Muscat diġà keċċa lil Manwel Mallia mill-Kabinett, meta dan ma kellux il-kuraġġ morali li jerfa’r-responsabbiltà politika tiegħu w jirriżenja fid-dawl tar-rapport tal-inkjesta dwar l-inċident tal-isparatura li fiha kien involut ix-xufier tiegħu. Dan iżda kien kostrett li jagħmlu wara għoxrin ġurnata ta’ tkaxkir tas-saqajn, għax ippressat mill-medja u l-opinjoni pubblika.

Ir-riżenja, meta tkun deċiżjoni politika ġenwina, għandha tkun waħda immedjata u mhux bħala riżultat ta’ pressjoni tal-medja jew tal-opinjoni pubblika. Hekk għamlu l-politiċi ta’ stoffa f’kull parti tad-dinja demokratika. Il-politiku ġenwin m’għandux bżonn suġġerituri biex jirrealizza meta l-iżball hu gravi biżżejjed li jiġġustifika r-riżenja.

Dan il-punt ser jerġa’ jqum fid-dawl tal-investigazzjoni li qed jagħmel l-Awditur Ġenerali dwar l-esproprijazzjoni tal-binja fi Triq iz-Zekka l-Belt. Diġa ġiet konkluża investigazzjoni interna fis-servizz pubbliku u dan ir-rapport ilu f’idejn il-Prim Ministru sa minn Lulju li għadda.

Il-Prim Ministru qiegħed ikaxkar saqajh biex jieħu deċiżjoni dwar il-konklużjonijiet fir-rapport li għandu f’idejh: bl-iskuża li qed jistenna lill-Awditur Ġenerali jippreżenta r-rapport tiegħu.

Waqt li l-Prim Ministru b’solennità jiddikjara li qiegħed jistenna lill-Awditur Ġenerali, dawk ta’ madwaru (bla dubju bil-kunsens tiegħu) għalfu lil sezzjoni tal-istampa b’biċċiet mir-rapport intern li s’issa għadu kunfidenzjali. Kien ikun ħafna iktar għaqli kieku l-Prim Ministru jippubblika immedjatament ir-rapport kollu (u mhux biċċiet minnu kif jaqbel) u jieħu passi immedjati dwar dak li jirriżulta mir-rapport.  Hi ipokrezija politika li l-ewwel tiddikjara li mhux ser tippubblika r-rapport biex ma tinfluwenzax lill-Awditur Ġenerali, u mbagħad tippermetti l-pubblikazzjoni ta’ partijiet minnu.

Ftit ġranet wara li dan ir-rapport kien ippreżentat lill-Gvern, lejn tmiem Lulju 2015 kumbinazzjoni, irriżenja d-Direttur Ġenerali tad-Diviżjoni tal-Propjetà tal-Gvern. Dakinnhar intqal li din ir-riżenja kienet għal raġunijiet personali. Ovvjament, emmen jekk trid. Bosta, jiena nkluż, ma tantx huma konvinti minn dawn il-kumbinazzjonijiet.

Bosta jemmnu li d-Direttur Ġenerali, li ntqal li irriżenja għal raġunijiet personali, kien il-ħaruf tas-sagrifċċju li ġarr fuq spallejh il-piż kollu. Jekk dan hu hekk, hu żbaljat li jġorr il-piż waħdu. Huwa għalhekk ukoll li qed tikber il-pressjoni pubblika biex is-Segretarju Parlamentari Michael Falzon jerfa’ r-responsabbiltà politika għall-amministrazzjoni ħażina tat-taqsima tal-Propjetà tal-Gvern u jirriżenja.  Ir-reżistenza biex dan isir la tagħmel ġid lil Falzon u l-anqas lill-Gvern.  Lil Falzon nafu bħala bniedem raġjonevoli li bla dubju jifhem id-differenza bejn responsabbiltà personali u responsabbiltà politika. Nifhem li ftit għandu eżempji tajbin fuq xiex jimxi, peró tajjeb li jifhem li dik hi l-unika triq onorevoli.

Fil-każ ta’ Manwel Mallia damu jaħsbuha għoxrin ġurnata biex jiġi mwarrab. Joe Cassar dam jaħsibha ftit ġranet biex irriżenja. Michael Falzon għandu jrabbi ftit tal-kuraġġ biex hu ukoll jerfa’ r-responsabbiltajiet politiċi tiegħu. Huwa responsabbli għal mod kif iġibu ruħhom ta’ taħtu.

Ir-riżenja ta’ Joe Cassar ma naħsibx li tħallilu wisq alternattivi. Billi jkaxkar saqajh m’hu ser isolvi xejn.

 

pubblikat f’ILLUM : il-Ħadd 8 ta’ Novembru 2015

It-tkeċċija ta’ Manwel Mallia minn Ministru

Manwel Mallia 11

 

M’hiex xi ħaġa li tiġri spiss f’Malta li l-Prim Ministru jkeċċi wieħed mill-Ministri tiegħu.  L-anqas ma hi xi  ħaġa li għadna nieħdu ġost biha. Imma la ġrat irrid ngħid li Joseph Muscat għamel sewwa. Dam jaħsibha dsatax-il ġurnata. Il-kritika li nista’ nagħmillu hi dwar id-demwien, mill-bqija fil-fehma tiegħi mexa sewwa.

Imissu għamel  l-istess Lawrence Gonzi ma Tonio Fenech u ma Austin Gatt. Imma ma kellux il-kuraġġ. Forsi Joseph Muscat għamel il-kuraġġ bil-posizzjoni li ħadet il-media u l-opinjoni pubblika li instemgħet sewwa.

Avolja hi deċiżjoni li damet tinħema, id-deċiżjoni dwar it-tkeċċija ta’ Manwel Mallia minn Ministru taf tkun bidu ġdid għall-politika f’Malta.

Fir-rapport tagħhom it-tlett imħallfin irtirati jemfasizzaw il-ħtieġa li tintrefa r-responsabbilta’ politika u jikkummentaw kif ġej :

“In konnessjoni ma dan il-każ issemma l-konċett tar-responsabbilta’ Ministerjali għall-operat ta’ persuni li Ministru jkun għażel  u ħatar biex jaqdu funzjonijiet pubbliċi. Wieħed jinnota li dan il-konċett ta’ sikwit jiġi invokat mill-politiċi li jkunu fl-Opposizzjoni, iżda dawn malajr jinsewh appena  huma jkunu fil-Gvern.

Intqal li l-kultura tar-risenja, sfortunatament ftit li xejn qabdet għeruq f’pajjiżna. Wieħed isaqsi jekk waħda mir-raġunijiet għal dan toħrogx mill-fatt li ċerti għażliet u nomini – minn xufier ta’ Ministru sal-għola karigi fil-pajjiż – mhux dejjem isiru skond il-mertu, ħila u kwalitajiet intrinsiċi ta’ dak li jkun, iżda inveċe sikwit isiru fuq il-bażi ta’ kulur politiku, nepotiżmu, ħbiberija u konsiderazzjonijiet oħra mhux xierqa bħal dawn. Meta jiġri hekk, huwa ferm faċli, li persuni hekk magħżula, li ma jkollomx il-kwalitajiet kollha neċessarji biex jaqdu d-dmirijiet tagħhom, jiżolqu fin-niexef. Ta’ spiss żelqiet bħal dawn ma jinkixfux, u kollox jibqa’ għaddej daqs li kieku ma sar xejn, iżda s’intendi bi ħsara lill-pajjiż u l-governanza tiegħu. Jekk inveċe n-nuqqas li jkun isir magħruf, il-Ministru li jkun għażel u innomina l-persuna li ikkommettiet in-nuqqas, x’aktarx ma jkunx raġel biżżejjed biex jgħid pubblikament mea culpa u għall-bżonn jixħet ir-riżenja tiegħu talli jkun għażel persuna li ma kelliex il-kwalitajiet neċessarji biex taqdi d-dmirijiet li jkun assenjalha. Minflok dan il-Ministru malajr ixandar mal-erba t’irjieħ li hu ma kien jaf b’xejn dwar dak li ġara u jekk si tratta ta’ rejat kriminali, minnufih jagħmel rapport lill-Pulizija biex dawn jinvestigaw u jieħdu l-passi skond il-liġi. B’hekk isalva ġildu.” (paġna 11 tar-rapport tal-inkjesta)

Ir-responsabbilta’ politika m’hiex hemm għall-prietki. Hi x-xiber li bih għandu jkejjel il-Prim Ministru. Bid-deċiżjoni dwar Manwel Mallia jidher li fi ħsiebu jibda jagħmel użu minn dan il-kejl. Jagħmlu tajjeb il-Ministri u s-Segretarji Parlamentari li għadhom hemm li jieħdu l-każ ta’ Manwel Mallia bħala twissija.

Id-deċiżjoni dwar Manwel Mallia damet 20 ġurnata biex issir. Nittama li jekk ikun hemm każ ieħor ma jdumx daqshekk. Għax suppost li issa bdejna nitgħallmu.

 

ippubblikat fuq iNews it-Tlieta 16 ta’ Diċembru 2014

Żveljarin

alarm clock

Meta ġie ippubblikat ir-rapport tal-inkjesta dwar l-isparatura tax-xufier ta’ Manwel Mallia ħarġet ukoll l-aħbar li l-Prim Ministru kien talab ir-riżenja ta’ Manwel Mallia.  Muscat tah iċ-ċans biex wara li jikkunsidra l-kontenut tar-rapport tal-inkjesta jiddeċiedi l-posiżżjoni tiegħu.  X’talab eżatt Muscat, għall-ewwel ma kienx ċar tant li kien hemm min qal li kien Manwel Mallia li kien ser jiddeċiedi jekk kellux jirriżenja jew le.

Minn dak li sirna nafu iktar tard kien ċar li l-għażla li kellu Mallia ma kienitx jekk jirriżenjax jew le, iżda bejn li jirriżenja jew jitkeċċa. Mallia għażel li ma jirriżenjax u Muscat ipproċeda biex ikeċċieh.

Fl-ittra li iktar tard Manwel Mallia bagħat lil Joseph Muscat, Manwel Mallia jispjega li ma irriżenjax għax m’għamel xejn ħażin (fl-opinjoni tiegħu).

Toħroġ waħedha l-mistoqsija: x’għamel ħażin Manwel Mallia biex Joseph Muscat keċċieħ minn Ministru?

It-tweġiba hi waħda sempliċi ħafna: x’inhu tajjeb u aċċettabbli u x’inhu ħażin u mhux aċċettabbli ma jiddeċiediħx Manwel Mallia. Jiddeċieduħ in-nies wara li jkunu infurmati eżattament x’ġara. (Għalhekk kien importanti ħafna ir-rwol tal-media f’dan il-każ għax ipprovdiet l-informazzjoni.)

Il-politiku għandu responsabbilta’ għan-nies ta’madwaru, kemm dawk li jagħżel hu biex ikunu madwaru, kif ukoll dawk li jagħżillu ħaddieħor u huwa jaċċetthom mingħajr ma jagħmel verifiki dwarhom.

It-tlett imħallfin (irtirati) li mexxew l-inkjesta m’humiex perfetti. Imma għamlu biċċa xogħol tajba. Għalija u għal Alternattiva Demokratika l-iktar parti importanti mir-rapport tal-inkjesta hi dik il-parti fejn b’mod ċar iżda fil-qosor hemm numru ta’ kummenti fuq ir-responabbilta’ politika. Huma ċari l-Imħallfin (irtirati) f’dak li jgħidu:

“In konnessjoni ma dan il-każ issemma l-konċett tar-responsabbilta’ Ministerjali għall-operat ta’ persuni li Ministru jkun għażel  u ħatar biex jaqdu funzjonijiet pubbliċi. Wieħed jinnota li dan il-konċett ta’ sikwit jiġi invokat mill-politiċi li jkunu fl-Opposizzjoni, iżda dawn malajr jinsewh appena  huma jkunu fil-Gvern.

Intqal li l-kultura tar-risenja, sfortunatament ftit li xejn qabdet għeruq f’pajjiżna. Wieħed isaqsi jekk waħda mir-raġunijiet għal dan toħrogx mill-fatt li ċerti għażliet u nomini – minn xufier ta’ Ministru sal-għola karigi fil-pajjiż – mhux dejjem isiru skond il-mertu, ħila u kwalitajiet intrinsiċi ta’ dak li jkun, iżda inveċe sikwit isiru fuq il-bażi ta’ kulur politiku, nepotiżmu, ħbiberija u konsiderazzjonijiet oħra mhux xierqa bħal dawn. Meta jiġri hekk, huwa ferm faċli, li persuni hekk magħżula, li ma jkollomx il-kwalitajiet kollha neċessarji biex jaqdu d-dmirijiet tagħhom, jiżolqu fin-niexef. Ta’ spiss żelqiet bħal dawn ma jinkixfux, u kollox jibqa’ għaddej daqs li kieku ma sar xejn, iżda s’intendi bi ħsara lill-pajjiż u l-governanza tiegħu. Jekk inveċe n-nuqqas li jkun isir magħruf, il-Ministru li jkun għażel u innomina l-persuna li ikkommettiet in-nuqqas, x’aktarx ma jkunx raġel biżżejjed biex jgħid pubblikament mea culpa u għall-bżonn jixħet ir-riżenja tiegħu talli jkun għażel persuna li ma kelliex il-kwalitajiet neċessarji biex taqdi d-dmirijiet li jkun assenjalha. Minflok dan il-Ministru malajr ixandar mal-erba t’irjieħ li hu ma kien jaf b’xejn dwar dak li ġara u jekk si tratta ta’ rejat kriminali, minnufih jagħmel rapport lill-Pulizija biex dawn jinvestigaw u jieħdu l-passi skond il-liġi. B’hekk isalva ġildu.”

Kif diġa kelli l-opportunita li ngħid diversi drabi, d-deċiżjoni li l-Ministru Mallia jwarrab jew jitwarrab kienet waħda tajba. Imma damet ħafna ma ittieħdet.  Kellu jwarrab jew jitwarrab mill-ewwel. Li l-Ministru Mallia ma irrealizzax li kellu jwarrab la kmieni u l-anqas iktar tard meta ħareġ  ir-rapport hu tal-mistħija.

Huwa għalhekk li d-deċiżjoni ta’ Joseph Muscat li ħabbar, kif ħareġ ir-rapport, illi talab ir-riżenja ta’ Mallia kien pass il-quddiem. Avolja tard. Għax donnu xi ħadd induna (anke wara li l-media u l-opinjoni pubblika tambru kontinwament għal ġranet sħaħ) li l-Gvern kellu responsabbilta illi jagħti l-eżempju.

It-tneħħija ta’ Manwel Mallia minn Ministru inqisha bħala żveljarin li bih (forsi) il-politiċi f’dan il-pajjiż jifhmu sewwa iċ-ċanfira tat-tlett Imħallfin (irtirati). Ir-responsabbilta politika mhix biss suġġett tajjeb għall-prietki mill-Opposizzjoni. Hija ukoll programm ta’ ħidma għal kull Gvern.

Toni Abela f’Xarabank

Toni Abela

Waqt Xarabank tal-bieraħ il-Ġimgħa suppost li ġie diskuss il-każ Manwel Mallia.

Għal diversi drabi waqt il-programm Toni Abela Deputat Mexxej tal-Partit Laburista għoġbu jsemmi dak li ktibt jiena dwar il-każ. Għandu kull dritt li jagħmel dan, għax dak li nikteb jiena fuq dan il-blog huwa pubbliku u kulħadd għandu dritt jikkummenta u jikkritika dak li nikteb dwaru.

Minn dak li qal Toni Abela kien ovvju li qed jirreferi għall post intitolat Lil hinn minn Manwel Mallia.

Toni Abela ikkwota ftit b’mod żbaljat mill-post tiegħi tant li min semgħu seta fehem li jiena għidt affarijiet ħafna differenti minn dak li fil-fatt għidt.

Naħseb li tajjeb illi nfakkar illi dwar il-każ ktibt mat-13-il post fuq dan il-blog. Repetutament argumentajt li kien ikun għaqli għal Manwel Mallia kieku irreżenja mill-ewwel ma sbieħ l-20 ta’ Novembru 2014, mhux għax għamel xi ħaġa ħażina imma biex jerfa’ ir-responsabbilta’ politika għall-persuni ta’ fiduċja (persons of trust) li kellu madwaru. Hekk jagħmlu l-politiċi serji.

Il-Partit Laburista permezz tal-mexxej tiegħu żbalja meta dam biex iddeċieda x’għandu jagħmel. Għax il-konklużjoni tal-inkjesta mit-tlett imħallfin ma iddeterminatx ir-responsabbilta politika. Fiċ-ċirkustanzi imma l-inkjesta ħasset il-ħtieġa li tfakkar kemm lill-PN kif ukoll lill-PL li għandhom ħabta kif meta jkunu fl-Opposizzjoni jitkellmu favur il-ħtieġa li jqegħdu fil-prattika kultura ta’ responsabbilta politika imma hekk kif ikunu fil-Gvern jinsew kollox. Dwar dan Toni Abela ġustament qal waqt Xarabank li l-inkjesta ġibdet widnejn iż-żewġ partiti.

Fil-waqt li l-Gvern dam ħafna biex iddeċieda, huwa tajjeb li nirrikonoxxu illi d-deċiżjoni li Manwel Mallia jispiċċa minn Ministru kienet deċiżjoni tajba. Imma l-fatt li damet ħafna ma ittieħdet kien żball li kompla għamel il-ħsara lill-politika f’Malta.

M’għandix dubju li Toni Abela jaqbel ma dan ukoll. Imma dan x’naħseb jien!

Lil hinn minn Manwel Mallia

Manwel Mallia 11

Id-dibattitu tal-bieraħ fil-Parlament kien, fil-fehma tiegħi, wieħed fqir. Kif kien mistenni l-linja ġenerali tal-Gvern kienet waħda difensiva: għax ma tarawx x’għamiltu intom? Fiċ-ċirkustanzi, għal darba, hemm ftit validita’ f’din il-linja ta’ argumentazzjoni.  Għax jekk irridu inkunu onesti, l-Opposizzjoni Nazzjonalista hi l-inqas fil-pajjiż li tista’ titkellem fuq l-applikazzjoni tal-prinċipju tar-responsabbilta’ politika.

Il-ħtija unika tal-Gvern hi li mexa bil-mod u li dam biex iddeċieda. Imma min-naħa pożittiva hu fatt li Ministru tneħħa bħala riżultat ta’ dak li ġara. Dan qatt ma ġara sal-lum u l-fatt li fl-aħħar ġara huwa importanti ħafna għall-politika Maltija.

Joseph Muscat kaxkar saqajh biex ħa din id-deċiżjoni. Nifhmu. Għax fehem li l-konsegwenzi  tad-deċiżjoni imorru lil hinn minn l-ex Ministru Manwel Mallia u dak li kien Aġent Kummissarju tal-Pulizija Raymond Zammit.

Il-konsegwenzi huma fit-tul. Huma konsegwenzi fuq is-sistema politika ta’ żmien il-ħaġar li għandna f’pajjiżna.

Mill-kummenti hu ċar li bosta għad ma fehmux eżattament x’ġara. Biż-żmien jifhmu ukoll.

Li l- politiku jkun kapaċi jerfa’ r-responsabbilta politika tiegħu, anke’ permezz ta’ riżenja (jekk meħtieġ) mhux sinjal ta’ djufija. Uħud mill-aħjar politiċi fl-Ewropa kellhom jirriżenjaw propju għalhekk. Ħarsu ftit lejn Willy Brandt, Kanċellier Soċjal Demokratiku tal-Ġermanja (tal-Punent) jew lejn Francesco Cossiga, Ministru tal-Intern tal-Italja, it-tnejn fis-snin 70.

Minkejja l-bosta kummenti  negattivi li ntqalu matul dawn l-aħħar ġimgħat, fl-aħħar għandna lkoll nirrikonoxxu li d-deċiżjoni ta’ Joseph Muscat li jneħħi lil Manwel Mallia minn Ministru kienet waħda tajba.  Kien ikun aħjar kieku irriżenja minn rajh, ħafna qabel. Imma għadna qegħdin nitgħallmu. Bil-mod u bl-iżbalji.

Anke’ jekk dam biex iddeċieda, Joseph Muscat għandu mertu li fl-aħħar kien kapaċi jieħu din id-deċiżjoni. L-ikbar mertu imma huwa tal-media Maltija u tal-opinjoni pubblika. Grazzi. Huwa b’dawn id-deċiżjonijiet li nimxu l-quddiem.

Dwar ir-responsabbilta’ politika, il-PN jipprietka biss

Muscat + Busuttil

 

Meta tisma’ lil Simon Busuttil u lil Joseph Muscat jitkellmu dwar ir-rapport tal-inkjesta ippubblikat tard it-Tnejn, faċli tasal għall-konklużjoni li t-tnejn li huma għadhom ma tgħallmu xejn minn din l-esperjenza.

Joseph Muscat meta kellem lill-istampa fi Press Briefing għoġbu jagħżel raġuni inkorretta bħala r-raġuni għaliex fil-fehma tiegħu Manwel Mallia kellu jirriżenja. Joseph Muscat, meta għamel hekk, injora l-iktar parti importanti tar-rapport tal-inkjesta (paġna 11) li titkellem dwar ir-responsabbilta’ politika.

Din id-dikjarazzjoni tal-Bord tal-Inkjesta hi waħda qawwija ħafna.

Id-dikjarazzjoni tibda b’battuta li l-politiċi Maltin wara li jipprietkaw mill-Opposizzjoni, hekk kif jitilgħu fil-Gvern malajr jinsew kollox. Ir-rapport imbagħad jgħaddi biex jispjega għaliex (fil-fehma tal-awturi) dan qiegħed iseħħ. Il-ħatriet fil-pajiż (mill-iċken sal-għola) jsiru “fuq bażi ta’ kulur politiku, nepotiżmu, ħbibierija u konsiderazzjonijiet mhux xierqa bħal dawn”.  Dan, ikompli r-rapport, iwassal għal ħsara fit-tmexxija tal-pajjiż.

Din il-ħsara mhux dejjem issir magħrufa. Iżda meta dan iseħħ (jiġifieri li tkun magħrufa) “il-Ministru li jkun għażel u innomina l-persuna li ikkommettiet in-nuqqas, x’aktarx ma jkunx raġel biżżejjed biex jgħid pubblikament mea culpa u għall-bżonn jixħet ir-riżenja tiegħu talli jkun għażel persuna li ma kelliex il-kwalitajiet neċessarji biex taqdi d-dmirijiet li jkun assenjalha.”

Minflok, ikompli jgħid ir-rapport, “dan il-Ministru malajr ixandar mal-erba t’irjieħ li hu ma kien jaf b’xejn dwar dak li ġara”. Jekk imbagħad ikun seħħ reat kriminali l-politiku “jagħmel rapport lill-Pulizija biex dawn jinvestigaw u jieħdu l-passi skond il-liġi. B’hekk isalva ġildu.”

Filwaqt li fil-prinċipju naħseb li lkoll naqblu ma dan, il-problema hi li waqt li l-Partit Nazzjonalista fl-Opposizzjoni dan jipprietkah, fil-Gvern ma ipprattikaħx. Irid ikun rikonoxxut li din hi ir-raġuni ewlenija għar-reżistenza biex Manwel Mallia jirreżenja. L-eżempji ma jispiċċaw qatt, imma nistgħu nsemmu s-segwenti żewġ eżempji:

Tonio Fenech ma irreżenjax minn Ministru tal-Finanżi meta s-Segretarju Privat tiegħu ammetta fil-Qorti li kien irċieva flus ta’ korruzzjoni.

Austin Gatt ma irriżenjax minn Ministru meta sar magħruf li l-każ ta’ korrużżjoni dwar ix-xiri taż-żejt seħħ taħt Chairman tal-Enemalta li appunta hu.

 

Il-kritika fil-konfront ta’ Joseph Muscat hi li dam ħafna biex iċċaqlaq. U allura meta iċċaqlaq li messaġġ li ngħata kien li għamel dan mhux b’xi konvinzjoni li kellu jaġixxi b’dan il-mod imma minħabba l-pressjoni tal-opinjoni pubblika li saret iktar qawwija iktar ma għadda żmien.

B’hekk il-valur tal-pass il-quddiem li Ministru tneħħa f’dawn iċ-ċirkustanzi intilef minħabba d-dewmien li kien hemm.

Fi ftit kliem, dwar ir-responsabbilta’ politika, il-PN jipprietka biss, u meta kellu l-opportunita’ li jaġixxi m’għamel xejn. Imma fil-kaz ta’ Manwel Mallia il-Labour dam wisq biex iċċaqlaq.

L-inkjesta tikkundanna lill-politiċi Maltin

letter of resignation

 

Ngħid għalija kont sorpriż meta fir-rapport tal-inkjesta tat-tlett imħallfin sibt kundanna ċara tal-politiċi Maltin li jipprietkaw ir-responsabbilta’ politika meta jkunu fl-Opposizzjoni u jinsew kollox meta jkunu fil-Gvern.

Fil-fatt fil-paġna 11 tar-rapport tal-inkjesta jingħad hekk:

“In konnessjoni ma dan il-każ issemma l-konċett tar-responsabbilta’ Ministerjali għall-operat ta’ persuni li Ministru jkun għażel  u ħatar biex jaqdu funzjonijiet pubbliċi. Wieħed jinnota li dan il-konċett ta’ sikwit jiġi invokat mill-politiċi li jkunu fl-Opposizzjoni, iżda dawn malajr jinsewh appena  huma jkunu fil-Gvern.

Intqal li l-kultura tar-risenja, sfortunatament ftit li xejn qabdet għeruq f’pajjiżna. Wieħed isaqsi jekk waħda mir-raġunijiet għal dan toħrogx mill-fatt li ċerti għażliet u nomini – minn xufier ta’ Ministru sal-għola karigi fil-pajjiż – mhux dejjem isiru skond il-mertu, ħila u kwalitajiet intrinsiċi ta’ dak li jkun, iżda inveċe sikwit isiru fuq il-bażi ta’ kulur politiku, nepotiżmu, ħbiberija u konsiderazzjonijiet oħra mhux xierqa bħal dawn. Meta jiġri hekk, huwa ferm faċli, li persuni hekk magħżula, li ma jkollomx il-kwalitajiet kollha neċessarji biex jaqdu d-dmirijiet tagħhom, jiżolqu fin-niexef. Ta’ spiss żelqiet bħal dawn ma jinkixfux, u kollox jibqa’ għaddej daqs li kieku ma sar xejn, iżda s’intendi bi ħsara lill-pajjiż u l-governanza tiegħu. Jekk inveċe n-nuqqas li jkun isir magħruf, il-Ministru li jkun għażel u innomina l-persuna li ikkommettiet in-nuqqas, x’aktarx ma jkunx raġel biżżejjed biex jgħid pubblikament mea culpa u għall-bżonn jixħet ir-riżenja tiegħu talli jkun għażel persuna li ma kelliex il-kwalitajiet neċessarji biex taqdi d-dmirijiet li jkun assenjalha. Minflok dan il-Ministru malajr ixandar mal-erba t’irjieħ li hu ma kien jaf b’xejn dwar dak li ġara u jekk si tratta ta’ rejat kriminali, minnufijh jagħmel rapport lill-Pulizija biex dawn jinvestigaw u jieħdu l-passi skond il-liġi. B’hekk isalva ġildu.”

 

Għalija din hi l-konklużjoni ewlenija tar-rapport tal-inkjesta. Kundanna lis-sistema politika Maltija li kontinwament taħrab milli terfa’ r-responsabbilta’ politika. Hi konferma tal-posizzjoni li ħadet Alternattiva Demokratika li kien l-unika partit li insista li għandna inmorru lil hinn mill-cover-up li allegat l-Opposizzjoni.

Ir-rapport tal-inkjesta qed titlob lill-poltiċi Maltin biex jifhmu li kull wieħed minnhom għandu jġorr ir-responsabbiltajiet politiċi għad-deiżjonijiet tiegħu.  Kemm il-Partit Nazzjonalista kif ukoll il-Partit Laburista naqas milli jagħmel dan tul is-snin.

Dan kollu tikkonkludi l-inkjesta, sar u qiegħed isir “bi ħsara lill-pajjiż u l-governanza tiegħu”.

Tajjeb li Joseph Muscat u Simon Busuttil jibdew it-tindifa meħtieġa.

 

Ir-rapport sħih tal-inkjesta tista’ taqraħ hawn.

 

 

L-isparatura fi Triq il-Wied tal-Kappara: lil hinn mill-cover-up

cock fighting

 

L-isparatura tax-xufier ta’ Manwel Mallia nhar l-Erbgħa 19 ta’ Novembru 2014 fil-għaxija fi Triq il-Wied tal-Kappara l-Gżira issa ilha sbatax-il ġurnata li seħħet. Kull jum li jgħaddi joħorġu ftit iktar dettalji dwar dak li ġara u min għamlu.

L-aħħar biċċa aħbar hi dwar it-telefonati : min tkellem, ma min u meta. S’issa li qed nikteb it-telefonati għadna ma smajnihomx, ħlief waħda ippubblikata dal-għodu. Nafu biss dak li qalulna tan-NET TV dwar dak li suppost fihom. Ħadd s’issa (ħlief forsi Joe Mikallef tan-NET TV) għadu ma jaf jekk dan hux kollox.  Jew jekk hemmx iktar.

Dawn huma kollha dettalji importanti. Imma jibqgħu dettalji. Id-dettalji li qed jiffukaw fuqhom il-Partit Nazzjonalista u l-Partit Laburista.

Kemm il-Partit Nazzjonalista kif ukoll il-Partit Laburista, it-tnejn li huma, ħadu l-posizzjoni politika li l-politiku li qed jokkupa uffiċċju politiku (holder of political office) għandu jerfa’ r-responsabbilita politika tiegħu billi jirreżenja jekk għamel xi ħaġa li m’għandux jagħmel,  inkella jekk naqas milli jagħmel dak li kellu jagħmel. Għalhekk il-PN ilu mill-bidu nett jemfasizza li f’dan il-każ sar cover-up. Għalhekk ukoll il-Partit Laburista fil-Gvern qed jiġġieled kontra dan l-argument u fetah inkjesta biex jiġi stabilit eżattament x’ġara. Bħal dak li qallu li mhux kulħadd jaf ! Kulħadd, jiġifieri, minbarra l-Prim Ministru u l-Ministru tal-Pulizija.

Il-Partit Nazzjonalista jidhirlu li l-cover-up hu ovvju. Il-Gvern qed jittama li bit-tidwir tal-legaliżmi tal-inkjesta dak li hu ċar jiġi mċajpar.

Huwa interessanti li la l-Partit Nazzjonalista u l-anqas il-Partit Laburista fil-Gvern ma tkellmu dwar ir-responabbilta’ politika li għandu l-politiku f’ħatra politiku għal dawk ta’ madwaru: dawk ta’ fiduċja (f’position of trust) kif ukoll dawk fid-Dipartimenti/Awtoritajiet li għalihom ikun responsabbli.

Huwa ovvju għalfejn kemm il-Partit Nazzjonalista kif ukoll il-Partit Laburista qagħdu lura minn dan. Li ma qagħdux lura kieku ilna 17-il ġurnata b’Ministru tal-Intern ġdid. Li ma qagħdux lura l-Partit Nazzjonalista kien jeħtieġlu jispjega għalfejn ma kellniex riżenji fis-snin li għaddew.

Dan kollu huwa l-konsegwenza diretta ta’ sistema politika dominata minn żewġ partiti. Fejn l-interessi tagħhom jiġu qabel l-interessi tat-tmexxija tajba tal-pajjiż.