Strateġija nejja

 l-orizzontippubblikat it-Tlieta 14 t’April 2009

minn Carmel Cacopardo

___________________________________________________________________ 

 

 
Id-dokument li ppubblika l-Gvern li permezz tiegħu jipproponi li jaġġorna l-istrateġija dwar l-iskart jippre­żenta proposta nejja. Hi nejja għax filwaqt li fiha ingredjenti tajbin ma tasalx biex tfassal triq addattata biex l-iskart li niġġe­neraw fid-djar tagħna jonqos.

Il-proposta tqiegħed l-inċi­nerazzjoni fiċ-ċentru tal-ħidma biex ikun immaniġġjat l-iskart. Dan fil-fehma tiegħi hu żbaljat. Żbaljat mhux għax l-inċineraz­zjoni għandha tkun imwarrba. Xejn minn dan. Imma żbaljat għax biex l-inċinerazzjoni tkun għodda addattata trid tinkwadra ruħha fi strateġija li tagħti pri­jorità lil dik l-għodda ambjentali u fiskali li jħajru n-nies inaqqsu l-iskart li jipproduċu.

Kompożizzjoni

L-ewwel pass f’din it-triq kellu jkun li jkun eżaminat bir-reqqa minn x’hiex huwa magħmul l-iskart iġġenerat fid-djar. Id-dokument ippubblikat mill-Gvern ma jagħmel l-ebda referenza għal dan. Fil-fatt fir-rapport imħejji mill-Awstrijaċi dwar l-inċinerazzjoni, intitolat “Waste to Energy in Malta – Sce²nar²i²os for Implementation”, jirreferu għal stħarriġ li sar fl-1989 minn Vince Gauci, u studju ieħor tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika ta’ Mal²ta fl-2003. Ma jidher li hemm l-ebda informaz­zjoni iktar riċenti.

It-tip ta’ skart li niġġeneraw jinbidel biż-żmien skond l-użanzi li naddottaw u l-mod kif ngħixu. Pereżempju l-ammont ta’ plastik iġġenerat fl-iskart jidher li qiegħed jikber kontin­wament u wieħed mill-kontri­buturi għal dan hi d-dipendenza tagħna dejjem tiżdied fuq ikel ippakkjat fil-plastik. Dan huwa riżultat mhux biss tal-ħajja dej­jem iktar mgħaġġla imma ukoll tar-rwol dejjem jikber tas-supermarkets il-kbar fil-kummerċ ta’ oġġetti tal-ikel.

Ir-riċerka biex issostni l-aġġornament tal-politika dwar l-iskart f’Malta hi neċessarja, iżda hi nieqsa. Kif tista’ tfassal politika li twieġeb għall-ħtiġijiet tal-lum jekk il-qagħda attwali m’hix imkejla b’mod adekwat u frekwenti? F’pajjiżi oħra dan isir b’mod regolari u jindunaw b’dan il-mod b’affarijiet li jkunu qed jinbidlu minn kmieni b’mod li jkunu jistgħu jilqgħu għalihom.

Fir-Renju Unit kmieni fix-xahar ta’ Frar 2009, ġie ppub­blikat rapport mill-Local Government Association Ingliża, intitolat “War on Waste: Food Packaging Study Wave 3”. F’dan ir-rapport żie eżaminat is-sehem tas-Supermarket Chains kollha fl-Ingilterra għall-ġenerazzjoni tal-iskart. Wieħed mis-suġġe­rimenti li joħroġ minn riflessjoni dwar dan l-istudju huwa jekk l-ippakkjar tal-ikel, tant meħtieġ minħabba l-iġjene, ikunx iktar għaqli li jsir fi plastik biode­gradabbli. Plastik ta’ dan it-tip imbagħad ma jkollux bżonn ta’ inċineratur iżda jkun jista’ jiġi pproċessat flimkien mal-iskart organiku l-ieħor.

Jidher li l-Gvern f’Malta għad ma eżaminax din il-materja. Il-grupp ta’ strateġija dwar l-iskart lanqas biss jidher li xamm ir-relevanza tagħha għall-aġġorna­ment tal-istrateġija!

Il-miri

Tajjeb li nistaqsu fejn irridu naslu? Hemm diversi miri li rridu nilħqu. Fuq quddiem nett għandna nimmiraw biex l-iskart jonqos. Qed issir ħafna ħidma biex l-iskart li jintrema jonqos, u l-frott dwar din il-ħidma qed jinkiseb bil-mod bl-għarfien dejjem iktar tan-nies tal-ħtieġa li nirriċiklaw. Imma li nirriċiklaw għalkemm huwa tajjeb mhuwiex biżżejjed.

Meta s-supermarkets joffru prezzijiet irħas dan jagħmluh għal diversi raġunijiet. Jixtru bil-kwantità u jagħfsu lill-pro­dutturi għall-prezzijiet orħos, kif ukoll inaqqsu kemm jifilħu x-xogħol bl-idejn. Meta jsir dan jonqsu konsiderevolment l-ispejjeż tagħhom. Huwa komdu ħafna li tieħu pakkett minn fuq l-ixkaffa jew mill-freezer tas-su²per²mar²ket u dritt għal ġot-‘trol²ley’ mingħajr ħtieġa ta’ kju biex jintiżen il-ġobon jew il-perżut! Parti mill-ispejjeż li s-supermarket jiffranka tispiċċa ġġorrhom is-sistema tal-immaniġġjar tal-iskart għax jiġi iġġenerat iktar skart tal-plastik. Dan nistgħu nevitawh b’żewġ modi. Fejn dan hu possibli nistgħu nużaw inqas plastik li jiġġenera l-ikel ippak­kjat billi nixtru iktar ikel frisk. Apparti li huwa iktar sustanzjuż jikkontribwixxi ukoll kemm għall-ġenerazzjoni ta’ inqas skart, kif ukoll biex tissaħħaħ l-industrija agrikola f’Malta.

Il-Gvern iżda jista’ jinsisti li l-ippakkjar jibda jsir fi plastik biodegradabbli. Hemm diversi miżuri li jista’ jieħu biex dan isir. Għax mhux sewwa li biex tas-supermarkets ikunu kompe­tittivi jitfgħu l-piż fuq is-servizzi pubbliċi li jridu jerfgħu piż addizzjonali ta’ skart iġġenerat li qiegħed dejjem jikber.

L-istrateġija aġġornata dan kollu ma tikkunsidrahx.

Skart elettriku u elettroniku

L-aġġornament tal-istrateġija tipposponi li tħares lejn l-iskart elettriku u elettroniku. Din hi materja li bħala pajjiż għandna obbligi x’nimplimentaw kif jirriżulta mid-Direttiva tal-Unjoni Ewropeja WEEE (Waste from Electric and Electronic Equipment). Id-Direttiva WEEE titfa’ l-obbligu biex apparat elettriku jew elettroniku li spiċċa l-użu tiegħu jinġabar minn min jipproduċih jew l-aġenti tiegħu. Għalkemm l-avviż legali dwar dan ġie ppubblikat żmien ilu għad hawn ħafna tkaxkir tas-saqajn biex din id-direttiva tkun implimentata. Ir-raġuni għal dan hi ċara. Fil-waqt li l-Unjoni Ew­ropeja a bażi tal-prinċipju ta’ ‘pro­ducer responsibility’ tinsisti li min jipproduċi dan l-apparat għandu jerfa’ r-responsabbiltà kollha għall-iskart li jiġġenera, fl-istess ħin permezz tal-Liġi dwar l-Eko-Kontribuzzjoni, il-Gvern assuma din il-funzjoni huwa minflok is-settur privat. Għal dan l-iskop qed jiġbor l-eko-kontribuzzjoni biex jagħmel tajjeb għall-ispejjeż. Fil-mument li d-Direttiva WEEE tkun implimentata parti mill-Liġi tal-Eko-Kontribuzzjoni jkollha tispiċċa jew tkun riveduta minħabba li min ibiegħ inkella jkun suġġett għal spiża doppja – l-eko-kontribuzzjoni u l-ispiża biex jiġbor u jipproċessa l-iskart elettriku u elettroniku. Jidher li l-Gvern s’issa ma sabx soluz­zjo­ni. Allura jipposponi.

Sadanittant dan l-iskart m’hu­wiex se joqgħod jistenna li l-Gvern jiddeċiedi x’se jagħmel. Min irid jibdel friġġ jew televixin xorta “jeħles” mill-friġġ jew mit-televixin il-qadim. Uħud mill-friġġijiet il-qodma qed jinġabru bis-sistema tal-iskart goff im­ħaddma mill-kunsilli lokali. Oħrajn qed jinġabru minn tal-ħanut li jbiegħu friġġ ġdida. Imma bosta oħra qed isibu ruħhom fl-iscrapyards imxerrda mad-diversi partijiet ta’ Malta. Dawn l-iscrapyards li jekk organizzati sewwa jistgħu jkunu ta’ ġid u kontribut fl-istrateġija dwar l-iskart ma jissemmew imkien fid-dokument li l-Gvern ippubblika għad-diskussjoni!

Il-prijorità

L-istrateġija tiffoka fuq il-ġenerazzjoni tal-elettriku mill-iskart. Dan fih innifsu hu tajjeb. Imma kif tfassal l-aġġornament tal-istrateġija ma jagħti l-ebda importanza lill-istampa kollha. Qed tingħata l-impressjoni li billi jinħaraq parti mill-iskart se nsolvu ħafna problemi. Veru li se nnaqqsu r-rata li biha timtela l-miżbla. Veru ukoll li se niġġe­neraw madwar 3% tal-elettriku minn sorsi li kieku kienu jintre­mew. Dan hu tajjeb. Imma meta tiffoka b’daqstant qawwa fuq l-inċinerazzjoni bħala soluz­zjoni qiegħed jingħata l-messaġġ żbaljat li m’għadux iktar impor­tanti li nindirizzaw iżjed ħeġġa u inizjattivi biex jonqos il-ġene­razzjoni tal-iskart. Dan hu l-mes­saġġ li joħroġ meta d-dokument ippubblikat jonqos milli jittratta u jaġġorna l-mod kif nistgħu nnaq­qsu l-ġenerazzjoni tal-iskart.

Il-messaġġ joħroġ iktar ċar meta jissemmew pajjiżi oħra bħala prova li l-inċinerazzjoni tista’ ssir b’suċċess. Ma jingħadx imma li uħud minn dawn il-pajjiżi għandhom suċċessi kbar fil-mod kif jindirizzaw l-iskart: kemm jipprovaw inaqqsu l-ammont iġġenerat kif ukoll jir­nexxilhom jirriċiklaw ħafna iktar skart milli wasalna għalih aħna bħala pajjiż. Xhieda ta’ dan hi l-istatistika komparattiva dwar l-iskart fl-Unjoni Ewropeja ippub­blikata riċentement.

L-istrateġija għandha tinħema iktar. Irid ikun ċar li l-prijorità tal-ħidma għandha tkun li l-iskart iġġenerat jonqos. Imma dan għandu jirrifletti ruħu f’inizjattivi li jwasslu biex din il-prijorità titwettaq.

Għalhekk il-proposta hi nejja għax teħtieġ ħafna iktar ħsieb. Jekk min ħa ħsieb ifassal l-aġ­ġornament tal-istrateġija dwar l-iskart ikun irid, m’għandi l-ebda dubju li bosta huma dawk li lesti jagħtu kontribut. Għax fuq l-iskop qed naqblu. Li jonqos hu li flimkien infasslu t-triq li biha nistgħu naslu.

Advertisements

AD ON DISTINCTION BETWEEN PLASTIC BAGS AND BIODEGRADABLE BAGS

plastic_bags_trees2_web

Alternattiva Demokratika- The Green Party disagrees with Government in treating biodegradable bags at par with non-biodegradable ones.

Arnold Cassola, Alternattiva Demokratika Chairperson, stated: “Whilst we agree that plastic bags are charged an ecotax, the proceeds of which should be used for the betterment of the environment in Malta, we disagree that the said tax should also be charged on biodegradable bags, since these bags are of no harm to the environment, being produced from harmless and naturally biodegradable vegetable sources”.

Carmel Cacopardo, Alternattiva Demokratika Spokesperson on Sustainable
Development and Local Government , added: “Not only should biodegradable bags not be taxed, but their re-use as carrier bags for household waste should be strongly encouraged”. Cacopardo added: “We are noting a considerable increase in plastics in the waste stream which is originating from supermarket packaging. Instead of taxing biodegradable bags government should address this packaging  problem through the eco-contribution mechanism, thereby reducing a substantial amount of non-biodegradable plastics which according to government’s plans will now end in the Delimara incinerator.”

Ralph Cassar
PRO