Paga minima diċenti

Nhar it-Tnejn, waqt id-diskors tal-buġit konna infurmati biż-żieda statutorja annwali fil-paga minima. Kif nafu ser tkun żieda ta’ €1.75. Bosta ikkummentaw li dan mhux biżżejjed. Hi r-reazzjoni naturali li nisimgħu kważi kull sena.

Meta żieda fil-paga minima, li nirreferu għaliha bħala żieda għall-għoli tal-ħajja, ma tikkorrispondix ma kemm fil-fatt il-ħajja tkun qed togħla jinħolqu bosta problemi għall-persuni u gruppi vulnerabbli.  Meta żieda għall-għoli tal-ħajja ma tkunx adegwata, din tiekol ukoll mill-valur tal-pagi li jkunu għola mill-paga minima. Dan iseħħ minħabba li l-baskett ta’ oġġetti u servizzi li jintużaw biex permezz tagħhom titkejjel żieda fl-għoli tal-ħajja ma jkunx għadu jirrifletti r-realtà dwar il-ħtiġijiet bażiċi tan-nies.

Aħna, bħala partit ilna żmien nitkellmu dwar il-ħtieġa li jkun aġġornat il-kontenut tal-baskett ta’ oġġetti u servizzi li bih titkejjel l-għoli tal-ħajja u tkun determinata l-paga minima. Dan irid ikun aġġornat għaż-żminijiet.  

Il-Caritas f’Malta għamlet diversi studji dwar dan. L-aħħar wieħed li kien ippubblikat f’Diċembru 2020 kien jiffoka fuq tlett kategoriji vulnerabbli bi dħul baxx. Ir-rapport kien intitolat : A Minimum Essential Budget for a Decent Living. Jiena diġa ktibt dwar dan f’dawn il-paġni fi Frar li għadda.  Dwar familja li tikkonsisti f’żewġ adulti u żewġt itfal l-istudju tal-Caritas kien ikkonkluda li bil-prezzijiet tal-2020, bħala minimu, kienu meħtieġa  €14,000 f’sena għal għixien diċenti. Bejn wieħed u ieħor dak hu madwar  €4,000 iktar mill-paga minima attwali. Il-paga minima mhiex paga li tista’ tgħix biha. Min hu bil-paga minima qed jgħix fil-faqar minkejja li jaħdem.  

Qabel ma tħabbar il-buġit iktar kmieni din il-ġimgħa mill-Ministru tal-Finanzi Clyde Caruana, hu parla ħafna dwar proposta li qal li kien qed iħejji biex ikunu ndirizzati l-ħtiġijiet tal-persuni vulnerabbli lil hinn minn dak li tipprovdi l-COLA (Il-mekkaniżmu ta’ aġġustament fil-pagi għall-għoli tal-ħajja).  Imma meta qara l-buġit, minkejja li dam jaqra mhux ħażin, ma qal xejn minn dan. Irid jistudja iktar mal-imsieħba soċjali, qal!

Il-proċess konsultattiv dwar proposta għal direttiva tal-EU dwar paga minima diċenti ilu ftit għaddej. Il-proposta tfittex biex toħloq għodda aċċettabli ħalli bihom tkun tista’ tiġi mkejla kemm għandha tkun il-paga minima f’kull pajjiż individwali tal-EU. Fl-istudju dwar l-impatti ta’ din il-direttiva kien emfasizzat li l-paga minima tkun waħda adegwata meta tkun ġusta fil-konfront tal-pagi ta’ ħaddiema oħrajn u meta tipprovdi għal għixien diċenti.Dan fil-kuntest tal-kundizzjonijiet ekonomiċi tal-pajjiżi individwali.  Il-proposta tal-EU tfisser kif dan jista’ jsir b’għodda statistika.

Malta hi wieħed minn disa’ pajjiżi Ewropej fejn il-paga minima li titħallas skond il-liġi mhiex garanzija kontra r-riskju tal-faqar. Minkejja dan Malta hi wieħed mill-pajjiżi li qed jopponu l-introduzzjoni ta’ direttiva li tindirizza bis-serjetà l-adegwatezza tal-paga minima.

L-istudju tal-Caritas diġa żvela li l-paga minima jonqosha €4,000 fis-sena biex toqrob lejn paga diċenti. Iktar ma ddum ma tittieħed azzjoni din id-differenza iktar ser tikber. Huwa ferm aħjar li tiżdied il-paga kemm hemm bżonn milli jkunu ntrodotti servizzi soċjali addizzjonali biex jagħmlu tajjeb għan-nuqqas.  

Min jaħdem għandu dritt għal paga ġusta: il-paga minima mhiex waħda ġusta. Il-paga minima trid tkun paga li tista’ tgħix biha għax tkun tkopri l-ħtiġijiet bażiċi tal-familja. Għandna bżonn ekonomija sensittiva għall-ħtiġijiet umani.

M’għandniex noqgħodu nistennew soluzzjoni Ewropeja. L-istudju tal-Caritas ilu li wera lil kulħadd ir-realità. Imma  l-Parlament jibqa’ jinjora dan kollu.   Huma biss Membri Parlamentari eletti minn fost dawk ippreżentati minn ADPD li jistgħu jibdew it-triq għal deċizjoni li torbot ħalli l-paga minima tkun waħda li tista’ tgħix biha.

Ippubblikat fuq Illum: il-Ħadd 17 t’ Ottubru 2021

Minimum wage should be a living wage

During the budget speech on Monday, we were informed of the statutory (annual) increase to the minimum wage as of next January. It is a €1.75 increase, as we well know. Many have commented that it is not enough. It is a natural reaction which we hear about almost year in year out.

When an increase in the minimum wage, also referred to as a cost-of-living increase, does not correspond to the actual increase in the cost of living, it creates a lot of problems for vulnerable persons and groups. It also erodes the value of wages currently above the minimum. This occurs because the basket of goods and services used to gauge the cost-of-living increase is out of tune and does not correspond to what is actually occurring on the ground.

Greens have repeatedly insisted on the need to replace the current basket of goods and services used to determine the minimum wage. The contents of such a basket cannot be static as our needs change with time continuously.

Caritas in Malta has carried out various studies in this respect. The latest was carried out and published in December 2020 and focused on three low-income household categories. It is entitled: A Minimum Essential Budget for a Decent Living. I have already written on the matter in these pages (A minimum income for a decent living: 7 February 2021). In respect of a family composed of 2 adults and 2 children, it was concluded, in the Caritas study, that the minimum budget required at 2020 prices was slightly under €14,000. That is approximately €4,000 over and above the actual minimum wage. Those earning a minimum wage are clearly the working poor. The minimum wage is not a living wage

Prior to the budget announced earlier this week Finance Minister Clyde Caruana made many noises on a proposal that, he said, he was planning for the budget speech. The proposal he had in mind would address the needs of vulnerable persons which needs, the COLA (Cost of Living Adjustment) does not address. However, when push came to shove no such proposal materialised: the Minister declared that together with MCESD he will only study the matter further!

A consultation process on a proposal for an EU Directive on adequate minimum wages within the EU has been under way for some time. The proposal seeks to determine the manner in which an adequate minimum wage is to be determined. The impact assessment carried out relative to the EU proposals emphasises that “Minimum wages can be considered adequate when they are fair vis-à-vis the wages of other workers and when they provide a decent standard of living, taking into account general economic conditions in the country.” The EU proposal proposes the creation of a “double decency threshold” which would ensure decent minimum wages. This threshold is expressed in terms of the median and average wages in the different member states.

Malta is one of nine European countries where the statutory minimum wage does not protect minimum wage earners against the risk of poverty. Yet Malta is one of the countries which is opposing a mandatory EU Directive addressing the adequacy of the minimum wage!

The Caritas study has already revealed that the gap between the minimum wage and the required level of decency is to the tune of €4,000 per annum. The longer it takes for action to materialise the wider the gap will become.  It is the minimum wage which must increase, not government handouts.

Making work pay? The minimum wage should be a living wage: it should be sufficient for the basic needs of a family, but unfortunately it is not. We need an economy which cares.

We should not wait for an EU solution to our minimum wage problem. The Caritas study has indicated the way forward many moons ago. Yet Parliament keeps ignoring it!  Only Green Members of Parliament can ensure that Parliament addresses this decency gap thereby ensuring that the minimum wage is also living wage.

published in the Malta Independent on Sunday : 17 October 2021

Technocrats in Cabinet

It is being argued by some that the Prime Minister should have the possibility to appoint technocrats as members of Cabinet.

As things currently stand, there are several posts servicing government departments which should be filled by technocrats but are instead seeing appointment of persons of trust, that is persons who are in the good books of politicians.

How about ensuring that technocrats are appointed where it matters before dreaming of having technocrats in government?

On a final note, we have had three technocrats appointed to Cabinet recently. The first two were responsible for many a mess! I am referring to Edward Scicluna and Konrad Mizzi. The third one, Clyde Caruana is still works in progress!

Il-bejgħ tal-passaporti

Il-Gvern Malti qed jinsisti li hu biss għandu dritt li jiddeċiedi dwar iċ-ċittadinanza. Kull pajjiż għandu dan id-dritt. Dritt li hu rinfurzat bil-prinċipju tas-sussidjarjetà fit-trattati Ewropej. Prinċipju li fi kliem sempliċi jfisser li l-Unjoni Ewropeja m’għandha l-ebda jedd tindaħal u/jew tiddetta f’dawk l-oqsma li huma kompetenza tal-istati membri.

Dan hu kollu minnu. Imma ma jirriflettix l-istorja kollha.

It-trattati tal-Unjoni Ewropeja ma’ jagħtuniex biss drittijiet. Hemm ukoll dmirijiet.

Wieħed minn dawn id-dmirijiet huwa dak magħruf bħala l-prinċipju ta’ lealtà li t-trattati Ewopeja (Treaty of the EU article 4.3) jirreferu għalih bħala obbligu ta’ kooperazzjoni (principle of sincere cooperation). Ma’ jagħmilx sens li kulħadd jimxi għal rasu, b’mod partikolari f’dawk l-oqsma fejn deċiżjoni fi stat tista’ toħloq drittijiet fi stati oħra fl-Unjoni Ewropeja.

Il-ħruġ ta’ passaporti billi dawn jinxtraw kif qed jagħmel il-Gvern Malti jmur kontra dan il-prinċipju ta’ lealtà. Nafu li l-passaport Malti jagħti dritt ta’ moviment, dritt ta’ residenza u dritt ta’ xogħol f’kull rokna tal-Unjoni Ewropeja. Hemm impatt konsiderevoli fuq l-istati l-oħra membri tal-Unjoni Ewropeja. Għalhekk hemm l-obbligu tal-lealtà u l-kooperazzjoni.

Għalhekk il-Gvern Malti miexi ħażin. M’għandux jedd li jbiegħ il-passaporti, jgħid x’jgħid.

Dan mhux qed ngħidu illum. Ilni ngħidu 7 snin.

Tista’ jekk trid tara dan l-artiklu fuq dan il-blog:

Subsidiarity and loyalty : 25 ta’ Jannar 2014

Il-Ministru kien iħossu mwarrab : Silta (3) mill-Inkjesta

Il-konċentrazzjoni tal-poter u l-kitchen cabinet Dan l-istil ta’ gvern amministrat mill-Prim Ministru Muscat u dan il-modus operandi ġie konfermat b’mod inekwivoku mill-allura Ministru tal-Finanzi s-Sur Edward Scicluna illi minn rajh u mingħajr provokazzjoni da parti tal-Bord ikkonferma illi “bħal kull gvern u f’kull pajjiż ikun dak li ngħidulu ‘kitchen cabinet’ jiġifieri jkun hemm erba’ min-nies dejjem hemmhekk u jidħlu f’ċerti affarijiet”. Iddikjara li hu ma kienx parti minn dak il-“kitchen cabinet”. Il-Ministru kien iħossu mwarrab sal-punt li meta kien ikun id-dar “Kont ngħidilha – isma’ jien għandi esperjenza u dan kollu fin-negozjati, kif qatt ma jdaħħluni biex ninegozja? … fi kwalunkwe ħaġa …”. Mistoqsi biex jagħti l-ismijiet ta’ min kien jipparteċipa f’dan il-“kitchen cabinet” apparti l-Prim Ministru u Keith Scehmbri, l-Ministru Scicluna iddeklina li jagħmel hekk għaliex qal “Jien ma nistax insemmi ismijiet għal raġuni li din hija opinjoni tiegħi. Illi jiena ma kontx parti mill-‘inner core’; li tħossok li inti escluded minn ċerti affarijiet imma ma kellix dik l-intimitá mal-Prim Ministru …”.

Aktar tard elabora “kulħadd jaf bil-closeness ta’ Keith mal-Prim Ministru u li kienu almost one and the same fis-sens ta’ team. Fuq dawn il-proġetti li jissemmew tal-power plant u tal-isptarijiet kien hemm Konrad magħhom. Jiġifieri sa hemmhekk nista’ ngħid. Jiġifieri l-oħrajn ma nistax nikkonkludi li żgur kienu hemm jew le ma nistax ngħid”.

(pp. 128-9)

Żewġ livelli ta’ Gvern: Gvern ta’ fuq il-palk u Gvern ta’ wara l-kwinti: Silta (1) mill-inkjesta

Dan il-Bord akkumula muntanja ta’ provi kemm mix-xhieda li sema’ hu stess kif ukoll minn sorsi oħra bħar-rapporti tal-Awditur Ġenerali u xhieda li ngħataw f’diversi inkjesti, dwar irregolaritajiet gravi ta’ governanza ħażina, nuqqas ta’ osservanza ta’ regolamenti u proċeduri maħsuba biex jassiguraw trasparenza u kontabilitá li lkoll kienu jippuntaw lejn l-istess grupp ta’ nies, li lkoll kienu jgawdu l-fiduċja tal-Prim Ministru ta’ allura u li kienu fdati bit-twettieq tal-proġetti mfassla fil-programm elettorali.

Dawn il-provi kienu kostantement jippuntaw lejn realtá – fil-veritá ġeneralment rikonoxxuta – li dan iċ-ċirku ristrett, li kien jinkludi persuni li ma kienux kontabbli lejn l-elettorat, imma kienu jokkupaw karigi għolja f’entitajiet tal-iStat seta’ minħabba s-saħħa li kellu, jaġixxi taħt ir-radar u l-iskrutinju ta’ istituzzjonijiet regolatorji u tal-istess Kabinett tal-Ministri. Il-kweżit li jeħtieġlu jirrispondi għalih il-Bord hu jekk kienx minnu li allura kien hemm żewġ livelli ta’ gvern.


Ir-riposta għal din id-domanda ngħatat b’mod skjett u ċar mill-Onorevoli Evarist Bartolo li fiż-żmien rilevanti kien Ministru tal-Edukazzjoni u illum huwa Ministru għall-Affarijiet Barranin. Hu żvela l-eżistenza ta’ żewġ livelli ta’ gvern u dana f’dawn it-termini “Imma li għandna, għandna nies tal-flus li jużaw il-flus tagħhom biex jixtru l-influenza f’kull qasam tal-ħajja inkluż fil-politika u jiena wissejt li jista’ jkollok żewġ gvernijiet, jista’ jkollok gvern ta’fuq il-palk u jista’ jkollok gvern parallel ta’ wara l-kwinti”. U meta l-Bord staqsieh espressament jekk kienx hemm żewġ livelli ta’ gvern il-Ministru wieġeb fl-affermattiv “Iva għalhekk tkellimt fuq dawk in-networks. Għalhekk tkellimt b’dak il-mod u wissejt fuq il-ħsara li tista’ ssir fil-pajjiż kollu kemm hu”. Hu kompla jelabora “….anke jekk ħassejtni li f’pajjiżna faċilment ikollok żewġ kabinetti, kabinett uffiċjali li jiltaqa’ f’Kastilja u jkollok kabinetti oħra li jiltaqgħu fl-irziezet u fuq il-boats u jiltaqgħu f’postijiet oħra u jiġu deċiżi affarijiet li jibbajpassjaw l-istituzzjonijiet ta’ pajjiżna. Jiena nkwetat ħafna b’dan. Inkwetat ħafna u billi nkun inkwetat mhux biżżejjed …. jekk ma jkollokx istituzzjonijiet jekk tħalli l-poter li jista’ jiġi ikkonċentrat f’naħa waħda ser ikollok il-problemi”. (pp125-7)

Fil-lista l-griża: wara snin ma jsir xejn dwar il-ħasil tal-flus

Ċertament li mhux ġust mal-Maltin li l-FATF (Financial Action Task Force) poġġiet lil Malta fuq il-lista l-griża.

Li dħalna fil-lista l-griża hu bla l-iċken dubju ħtija tal-Gvern. L-Opposizzjoni ukoll għandha terfa’ parti mit-tort u dan minħabba li fl-2013 ħalliet warajha istituzzjonijiet dgħajfa. B’istituzzjonijiet dgħajfa l-ħmieġ hu iffaċilitat.

Ilkoll għandna nkunu mnikktin bid-deċiżjoni tal-FATF (Financial Action Task Force) li tpoġġi lill-Malta fuq il-lista l-griża, minkejja li din id-deċiżjoni kienet mistennija.

Il-kelliema tal-Gvern, matul il-ġimgħa, kienu qed jenfasizzaw li ttieħdu ħafna deċiżjonijiet biex jissaħħaħ il-qafa regolatorju. Li ma qalulniex hu li dan sar wara bosta snin ta’ infurzar żero. Li għal snin sħaħ l-awtoritajiet regolatorji bħall-FIAU kellhom fosthom kollaboraturi ta’ kriminali magħrufa, bħal Silvio Valletta, eks-Deputat Kummissarju tal-Pulizija.

Kellna lill-grupp Parlamentari Laburista li irrifjuta li jikkundanna lil Konrad Mizzi u lil Keith Schembri għall-involviment tagħhom fl-iskandlu tal-Panama Papers. Ilkoll kemm huma ikkontribwew biex Malta ġiet inkluża fuq il-lista l-griża.

Tiftakru lil Varist Bartolo fuq Hard Talk jispjega għaliex ivvota favur Mizzi u Schembri? Kienet strateġija biex jissopravivi qalilna (strategy for survival) bit-tama li jkun għadu hemm meta tasal il-battalja li jmiss. Jew forsi tiftakru lill-Leo Brincat jispjega meta kien taħt skrutinju fil-Parlament Ewropew in konnessjoni man-nomina tiegħu għall-Qorti tal-Awdituri? Dakinnhar kien qalilna li ma jridx li jispiċċa eroj għal ġurnata biex imbgħad wara jispiċċa fil-baħħ!

Kellna lill-Kummissarju tal-Pulizija ma jinvestigax każijiet ta’ ħasil ta’ flus għal snin sħaħ. Huwa biss reċentement li Kummissarju tal-Pulizija l-ġdid għamel l-investigazzjonijiet u prosekuzzjonijiet possibbli.

Sfortunatament, l-azzjoni kontra l-ħasil tal-flus waslet tard. Sadanittant saret ħsara konsiderevoli. Il-kompliċità kriminali tal-Gvern f’dan kollu għamlet ħsara serja lill-ekonomija u lis-soċjetà. Huma dawk fil-livelli ta’ dħul aktar baxx li se iħossu l-biċċa l-kbira ta’ l-impatti negattivi ta’ dan kollu. Dawn jeħtieġu l-empatija tagħna. Dawn għandhom bżonn l-iktar protezzjoni f’dan il-mument.

Il-Gvern, bl-appoġġ tal-Oppożizzjoni, matul is-snin żviluppa “kunsens nazzjonali” dwar is-settur finanzjarju inkluż li jagħmilha possibbli li Malta tintuża bħala ċentru internazzjonali tal-evażjoni tat-taxxa. Flimkien mal-iskema tal-bejgħ taċ-ċittadinanza dan ikkontribwixxa aktar għat-tkissir tar-reputazzjoni ta’ Malta bħala ġurisdizzjoni li tista’ tkun afdata.

Xi ħadd jiftakar iċ-ċirkustanzi li wasslu għar-riżenja ta’ Joseph Cuschieri, CEO tal-Awtorità tas-Serviżżi Finanzjarji (MFSA) wara li ż-żjara tiegħu f’Las Vegas ma Yorgen Fenech ġiet għall-attenzjoni pubblika? Il-vjaġġ kien iffinanzjat minn Yorgen Fenech meta Cuschieri kien għadu jmexxi l-Awtorità tal-Logħob li suppost kienet ir-regolatur tal-casino ta’ Yorgen Fenech.  B’regolaturi bħal dawn, kif jista’ jsir l-infurzar?

Dan l-isfreġju sħiħ fuq Malta kien immexxi direttament minn Joseph Muscat u Edward Scicluna, eks-Ministru tal-Finanzi li ġie ppremjat bil-ħatra tiegħu bħala Gvernatur tal-Bank Ċentrali. Muscat spiċċa. Scicluna għandu bżonn isegwih malajr. Huwa għandu jew jirriżenja jew jitkeċċa minnufih.

Huwa xieraq wkoll li nfakkru li dan it-taħwid kollu kien is-suġġett tal-ġurnaliżmu investigattiv ta’ Daphne Caruana Galizia li nqatlet għall-isforzi tagħha biex tinfurmana u tesponi l-elit kriminali. Intilfet il-ħajja ta’ mara, omm u ġurnalista.

Huwa essenzjali li tittieħed azzjoni immedjata biex tibda terġa’ tinbena r-reputazzjoni ta’ Malta. Dan għandu jinkludi r-revoka immedjata tal-iskema tal-bejgħ taċ-ċittadinanza u l-għeluq tal-lakuni legali li biddlu lil Malta f’bażi ta’ evazjoni tat-taxxa.

Ippubblikat fuq Illum : il-Ħadd 27 ta’ Ġunju 2021

Grey listing: after years of zero enforcement on money laundering

The grey listing announced earlier during the week as a result of a decision by the Financial Action Task Force (FATF) is definitely not fair on the Maltese people.

The grey list is government’s making. However, the opposition certainly has a finger in the pie too as it is ultimately responsible for the weak institutions which it left in place in 2013. These weak institutions facilitated the current mess.

We should all be saddened by the decision of the FATF (Financial Action Task Force) to have Malta on its grey list, even though this course of action was expected.  

Government spokespersons have been emphasising that a lot of regulatory sprucing and reinforcement has been taken in hand.  However, they did not tell us that this has been done after several years of zero enforcement. After years having regulatory authorities such as FIAU staffed by collaborators of known criminals, such as Silvio Valletta, former Deputy Commissioner of Police.

We have had all Labour MPs in Parliament refusing to condemn Konrad Mizzi and Keith Schembri when their Panama Papers involvement was made public. All of them have contributed to this grey listing. 

Do you remember Evarist Bartolo explaining on Hard Talk why he voted in favour of Mizzi and Schembri? He had a strategy for survival, hoping “to live and fight another day”. Or Leo Brincat’s explanation when being scrutinised by the EU Parliament Budgetary Control Committee prior to his appointment at the European Court of Auditors? Leo Brincat had than stated that he did not want to live as a hero for one day, to be subsequently condemned to the wilderness for the rest of his life!

We have had the Commissioner of Police not investigating money laundering cases for years on end. It is only recently that a new Police Commissioner has made investigations and prosecutions possible.

Unfortunately, the action against money laundering has been late in coming. Considerable damage has resulted in the meantime. Government criminal complicity in all this has seriously damaged the economy and society.  It is those in the lower income levels who will feel most of the impacts of all this. They need our empathy. It is they who need most protection at this point in time.

Government with the support of the opposition has over the years developed a “national consensus” on the financial sector including the setup which makes it possible for international tax evasion to make use of Malta as a base. Together with the sale of citizenship scheme this has further contributed to the erosion of Malta’s reputation as a trustworthy jurisdiction.

Anybody remembers the circumstances which led to the 2018 resignation of the MFSA (Malta Financial Services Authority) CEO Joseph Cuschieri following his Las Vegas trip with Yorgen Fenech becoming public knowledge? The trip had been financed by Fenech when Cuschieri was still the Gaming Authority Chief, supposedly regulating Yorgen Fenech’s casino!

All this mess was directed by Joseph Muscat and Edward Scicluna, former Finance Minister who has been rewarded for his endeavours by his appointment as Governor of the Central Bank. Muscat is gone. Scicluna, politically responsible for ensuring that money-laundering structures were functioning, needs to follow him at the earliest. He should either resign or be dismissed forthwith.

It is also pertinent to point out that all this was the subject of the investigative journalism of Daphne Caruana Galizia who was blown up for her efforts to inform us and expose the criminal elite. We have lost a life: a mother, a wife, a journalist.

Immediate action is essential to start rebuilding Malta’s reputation. This should include the immediate repeal of the sale of citizenship scheme and closing the legal loopholes which have transformed Malta into a tax haven.

published in The Malta Independent on Sunday: 27 June 2021

Il-lista l-griża: x’tistenna wara snin ta’ żero infurzar?

Fi stqarrija wara d-deċiżjoni tal-FATF (Financial Action Task Force) li tpoġġi lil Malta fuq il-lista l-griża tagħha, iċ-Chairperson ta’ ADPD Carmel Cacopardo qal:

“Ninsabu mnikktin bid-deċiżjoni, minkejja li din kienet mistennija.

Matul il-ġimgħa li għaddiet, il-kelliema tal-Gvern kienu qed jenfasizzaw li ttieħedu ħafna deċiżjonijiet biex jissaħħaħ il-qafa regolatorju. Li ma qalulniex hu li dan sar wara bosta snin ta’ infurzar żero. Li għal snin sħaħ l-awtoritajiet regolatorji bħall-FIAU kellhom fosthom kollaboraturi ta’ kriminali magħrufa bħal Silvio Valletta, eks-Deputat Kummissarju tal-Pulizija.

Kellna lill-grupp Parlamentari Laburista li irrifjuta li jikkundanna lil Konrad Mizzi u lil Keith Schembri għall-involviment tagħhom fl-iskandlu tal-Panama Papers.

Kellna lill-Kummissarju tal-Pulizija jirrifjuta li jinvestiga każijiet ta’ ħasil ta’ flus għal snin sħaħ. Huwa reċentement li Kummissarju tal-Pulizija ġdid għamel l-investigazzjonijiet u prosekuzzjonijiet possibbli.

Sfortunatament, l-azzjoni kontra l-ħasil tal-flus waslet tard. Saret ħsara konsiderevoli. Il-kompliċità kriminali tal-gvern f’dan kollu għamlet ħsara serja lill-ekonomija u lis-soċjetà. Huma dawk fil-livelli ta’ dħul aktar baxx li se jħossu l-biċċa l-kbira ta’ l-impatti negattivi ta’ dan kollu. Dawn jeħtieġu l-empatija tagħna. Dawn għandhom bżonn l-iktar protezzjoni f’dan il-mument.

Il-Gvern bl-appoġġ tal-Oppożizzjoni matul is-snin żviluppa kunsens nazzjonali dwar is-settur finanzjarju inkluż is-setup li jagħmilha possibbli għall-użu ta’ Malta bħala ċentru internazzjonali tal-evażjoni tat-taxxa. Flimkien mal-bejgħ tal-iskema taċ-ċittadinanza dan ikkontribwixxa aktar għall-erożjoni tar-reputazzjoni ta’ Malta bħala ġurisdizzjoni affidabbli.

Dan l-isfreġju sħiħ fuq Malta kien immexxi direttament minn Joseph Muscat u Edward Scicluna, eks-Ministru tal-Finanzi li ġie ppremjat bil-ħatra tiegħu bħala Gvernatur tal-Bank Ċentrali. Muscat spiċċa. Scicluna għandu bżonn isegwih malajr. Huwa għandu jew jirriżenja jew jitkeċċa minnufih.

Huwa pertinenti wkoll li nfakkru li dan it-taħwid kollu kien is-suġġett tal-ġurnaliżmu investigattiv ta’ Daphne Caruana Galizia li nqatlet għall-isforzi tagħha biex tinfurmana u tesponi l-elit kriminali. Tlifna ħajja ta’ mara, omm u ġurnalista.

Huwa essenzjali li tittieħed azzjoni immedjata biex tibda terġa’ tinbena r-reputazzjoni ta’ Malta. Dan għandu jinkludi r-revoka immedjata tal-iskema tal-bejgħ taċ-ċittadinanza u l-għeluq tal-lakuni legali li biddlu lil Malta f’bażi ta’ evazjoni tat-taxxa.”

Taħt il-lenti

Irridu u ma rridux, Malta hi kontinwament taħt il-lenti  internazzjonali. L-imġieba tagħna bħala pajjiż kontinwament tiġi mqabbla ma dak li hu aċċettat u li fil-fatt isir f’pajjiżi oħra.  Dan bla dubju għandu jservi ta’ xprun għalina lkoll f’dak kollu li nagħmlu.

Kemm jekk hi l-Moneyval, il-GRECO, l-Kummissjoni ta’ Venezja inkella xi istituzzjoni sopranazzjonali oħra, l-argumenti huma sostanzjalment identiċi. Xi drabi huma dwar it-titjib meħtieġ inkella titjib li diġa qiegħed isir.  Sfortunatament, iżda, bosta drabi oħra, l-istorja hi differenti: għax l-imġieba etika tal-istituzzjonijiet tagħna bosta drabi hi ferm il-bogħod minn dak mixtieq.  Dan jinkludi lill-Parliament, li tul is-snin wera li mhux kapaċi jeżiġi l-kontabilità tal-Gvern.  

Mill-ħażin immorru għall-agħar, kontinwament, kif jidher mill-imġieba tal-kumitat Parlamentari inkarigat biex jissorvelja l-implimentazzjoni tal-istandards fil-ħajja pubblika.  B’mod speċifiku l-mod kif aġixxa l-iSpeaker f’uħud minn dawn il-laqgħat hu inaċċettabbli.   

Il-Grupp GRECO tal-Kunsill tal-Ewropa għadu kif ħareġ rapport ieħor dwar Malta. Il-GRECO hu kumitat fi ħdan il-Kunsill tal-Ewropa li jissorvelja kontra l-korruzzjoni fil-pajjiżi li jiffurmaw il-Kunsill tal-Ewropa.  Dan l-aħħar rapport tal-GRECO hu dwar regoli etiċi konnessi mal-Parlament, mal-ġudikatura u ma’ oqsma oħra relatati.

Hu tal-biki li tisma’ l-kelliema tal-Gvern jilgħaqu lill-GRECO għax, jgħidu, li dan qed ifaħħar lill-Gvern dwar inizjattivi fil-qasam tal-etika pubblika. Ma sar xejn minn dan. Minflok iżda  ġie emfasizzat mill-GRECO li r-riformi f’Malta mexjin bil-mod wisq, qegħdin lura. Qed jitkaxkru is-saqajn.  Dak li qalet il-GRECO.

Fl-istess ħin kellna rapport ieħor mill-Kummissjoni Venezja. Din id-darba dan ir-rapport intalab mill-Gvern stess dwar tibdil li qed ikun ikkunsidrat fil-liġijiet in konnessjoni ma’ multi amministrattivi sostanzjali li qed jimponu diversi awtoritajiet. Il-problema hi dwar il-fatt li dawn l-awtoritajiet mhumiex meqjusa bħala Qorti kif teħtieġ il-Kostituzzjoni Maltija f’ċirkustanzi bħal dawn. Dan minħabba li mhumiex immexxija minn persuna meqjusa imparzjali, bħal ma hu Imħallef jew magistrat. Minflok huma immexxija minn persuni ta’ fiduċja!

Il-Gvern ilu jipprova jilgħab b’emendi differenti li ressaq għall-konsiderazzjoni tal-Parlament. Weħel fl-emendi meħtieġa għall-Kostituzzjoni għax m’għandux l-appoġġ ta’ żewġ terzi tal-Parlament u issa spiċċa dahru mal-ħajt. Ir-rispett lejn is-saltna tad-dritt qatt ma kienet kwalità ewlenija tal-Gvern kif qed jidher ċar fil-mod kif qed jiżviluppaw l-affarijiet! Din mhiex xi ħaġa ġdida li ma konniex nafu biha!

Il-Kummissjoni Venezja ġibdet l-attenzjoni tal-Ministru tal-Ġustizzja Edward Zammit Lewis li jkun iktar xieraq jekk il-Gvern Malti josserva t-toroq indikati mill-Kostituzzjoni Maltija flok ma jibqa’ jilgħab bil-liġijiet.  Il-Kummissjoni Venezja tiġbed l-attenzjoni li filwaqt li l-opinjoni tagħha hi kontribut lejn id-diskussjoni pubblika li qed tiżviluppa, hi l-Qorti Kostituzzjonali Maltija biss li fl-aħħar tista’ tiddeċiedi jekk l-għażliet tal-Gvern Malti humiex korretti jew le! Fi ftit kliem qed tgħidlu: x’ġejt tagħmel hawn?

Id-deċiżjoni meħtieġa, tgħid il-Kummissjoni Venezja hi waħda li trid tittieħed minn Malta u l-awtoritajiet tagħha. Hi ukoll materja ta’ sovranità. Għax hi l-Qorti Kostituzzjonali Maltija biss li tista’ tiddeċiedi dwar jekk l-emendi proposti għall-Att dwar l-Interpretazzjoni jmorrux kontra l-Kostituzzjoni Maltija jew le.

Imma hemm xi ftit posittiv f’dak li ġara ukoll. Il-Gvern Laburista fittex il-parir tal-barranin! Għal darba mhux jeqred bl-indħil barrani!

Ippubblikat fuq Illum: Il-Ħadd 6 ta’ Ġunju 2021