It-tnaqqis tal-iskart iġġenerat, jipproteġi l-art agrikola

Ir-residenti ta’ Birżebbuġa jilmentaw dwar it-tniġġiż mill-ħsejjes iġġenerati mill-Port Ħieles. Ir-residenti tal-Furjana jilmentaw dwar l-impatti tal-cruise liners fuq il-kwalità tal-ħajja tagħhom, kemm minħabba t-tniġġiż tal-arja kif ukoll minħabba t-tniġġiż akustiku. Ir-residenti tal-Gudja, Ħal-Luqa, Ħal-Kirkop u tal-irħula tal-madwar huma effettwati mill-operat tal-uniku ajruport li għandna. L-impjant ta’ Sant Antnin għat-Trattament tal-iskart qatt ma tqies ġar eżemplari mir-residenti ta’ Wied il-Għajn.

Ħadd ma jixtieq miżbla wara biebu. Miżbla jew faċilità għall-immaniġjar tal-iskart wara l-bieb, tfisser iktar minn impatti negattivi jekk teħodlok ukoll l-għodda ewliena tal-għixien tiegħek inkella teqridlek darek. Dan hu l-każ tal–bdiewa u r-residenti tal-Magħtab.

Il-miżbla tal-Magħtab ilha topera mill-1977, meta l-miżbla f’Wied Fulija (Iż-Żurrieq) kienet qed toqrob li timtela.

Il-bdiewa tal-Magħtab ilhom jaqilgħu fuq rashom żmien. Wieħed mill-bdiewa li ltqajt miegħu l-ġimgħa l-oħra spjegali li lill-familja tiegħu, fl-1975 kienu ħadulhom 75 tomna raba’ li kienet tinħadem, ftit iktar minn 84,000 metru kwadru, biex jiffurmaw parti mill-miżbla li nħolqot dakinnhar. Illum ser jeħdulhom 25 tomna oħra biex ikabbru madwar 28,000 metru kwadru.

Kif nistgħu nevitaw li l-kumpless tal-iskart fil-Magħtab ikompli jikber billi jibla’ 254,144 metru kwadru ta’ art, primarjament raba’ li tinħadem, kif qed tipproponi l-Wasteserv?

X’ġustizzja hi li sezzjoni waħda tal-popolazzjoni tkun mistennija li ġġorr waħedha l-piż tal-impatti li lkoll kemm aħna nikkontribwixxu għalihom? Ma jkunx iktar ġust li l-piż jinqasam? Fejn ser niġbdu linja?

Jekk nillimita ruħi għall-materja presentment taħt il-lenti, dik tal-immaniġjar tal-iskart, neħtieġu ppjanar sew u dan fil-kuntest tal-għodda ta’ politika kurrenti li tikkonċerna l-iskart. Imma jeħtieġilna li nimxu mal-miri ta’ ħidma stabiliti, għax inkella ma naslu qatt.
It-tnaqqis tal-ħolqien tal-iskart, li dan jintagħżel (is-separazzjoni) u li jkun riċiklat huma tlett għodod bażiċi fil-ħidma li ssir biex l-iskart ikun immaniġjat. Jekk dan isir sewwa l-ammont ta’ skart li jispiċċa fil-miżbla għandu jonqos b’mod sostanzjali. B’riżultat ta’ hekk jkun hemm inqas ħtieġa ta’ art biex tkun kkonvertita f’miżbla. Dan hu l-iskop tal-leġislazzjoni ambjentali tal-Unjoni Ewropeja li suppost li ilna nsegwu sa minn meta fl-2004 isseħibna fl-Unjoni Ewropea.

Il-politika dwar it-tnaqqis tal-ħolqien tal-iskart tfisser tnaqqis ippjanat tal-iskart iġġenerat. Inizjattivi dwar amminsitrazzjoni elettronika huma passi posittivi f’din id-direzzjoni. L-amministrazzoni elettronika hi waħda bla karti, avolja xi kultant din twassal sempliċiment biex tnaqqas l-użu tal-karta minn uffiċċju u żżidu f’ieħor. Anke it-tnaqqis fl-iskart li joriġina mill-ippakkeġġjar ukoll jikkontribwixxi b’mod sostanzjali għall-iskart iġġenerat. Fi djarna hu possibli ukoll li nnaqqsu l-iskart li nipproduċu. F’dan il-kuntest kampanji ta’ informazzjoni u edukazzjoni għandhom rwol importanti.

Imma hemm kontradizzjoni fil-politika tal-Gvern f’dan ir-rigward. Id-deċiżjoni li jkollna inċineratur tirrikjedi ammont kontinwu ta’ skart biex jitma lill-inċineratur. Filwaqt li suppost li qed ninkoraġixxu t-tnaqqis tal-ġenerazzjoni tal-iskart, l-inċineratur jirrikjedi l-oppost: il-ġenerazzjoni kontinwa ta’ ammont sostanzjali ta’ skart. Mingħajru l-inċineratur ikollu jagħmel id-dieta.

Is-separazzjoni tal-iskart tinvolvi l-għażla ta’ tipi differenti ta’ skart. Dan jiffaċilita li l-iskart li jkun intagħżel ikun użat u mhux mormi. Is-separazzjoni tal-iskart organiku, per eżempju, jiffaċilita it-trattament ta’ dan l-iskart biex minnu jkun prodott kemm l-elettriku kif ukoll il-kompost. L-iskart organiku jammonta għal madwar 50% tal-iskart iġġenerat fid-djar. Imma fl-industrija tal-catering l-iskart organiku jammonta għal porzjon ferm ikbar mill-iskart iġġenerat f’dik l-industrija.

Skond il-Wastserv, 27,000 tunellata ta’ skart organiku inġabru mid-djar matul l-2019. Dan jista’ jiżdied għal 70,000 tunellata fis-sena jekk f’kull dar nagħmlu sforz ikbar biex l-iskart organiku jkun separat. Il-Wasteserv ma tipprovdix informazzjoni dwar l-iskart miġbur mill-istabilimenti tal-ikel. Bħala riżultat ta’ dan in-nuqqas ta’ informazzjoni l-Wasteserve qed tindika li ma tafx x’qed jiġri f’dan il-qasam. Lanqas ma hu ċar jekk l-iskart organiku mhux ipproċessat li dan l-aħħar deher imħallat ma skart ieħor f’ritratti u filmati dwar l-operat tal-miżbla tal-Magħtab hux inkluż fl-informazzjoni ippubblikata mill-Wasteserv.

Li niġbru l-iskart organiku b’mod separt u li nipproċessawh ma jfissirx biss li jkun hemm inqas skart li jmur fil-miżbla: ifisser tnaqqis mhux żgħir fil-gassijiet serra (greenhouse gases) attribwibbli lil Malta u allura tnaqqis tal-impatt Malti fuq it-tibdil fil-klima.

Ir-riċiklaġġ tal-iskart f’Malta għadu lura meta mqabbel ma dak mistenni minna. L-unika qasam li qabad huwa dak li jirrigwarda l-iskart tal-ippakkeġġjar. Iż-żieda meħtieġa fir-riċiklar ukoll tnaqqas l-iskart li jinġabar fil-miżbla u għaldaqstant meta naslu biex inżidu r-rata tar-riċiklar il-Wasteserv ikollha inqas ħtieġa li tuża’ art agrikola biex testendi l-miżbla tal-Magħtab.

L-għajnuna li nistgħu nagħtu lill-bdiewa tal-Magħtab biex ikunu jistgħu jibqgħu jaħdmu ir-raba’ tista’ timmaterjalizza biss jekk inkunu kapaċi innaqqsu bil-kbir l-iskart li nibgħatu fil-miżbla. Għandna niftakru li l-istrateġija kurrenti għall-immaniġjar tal-iskart fil-gżejjer Maltin għandha l-mira ta’ skart zero sas-sena 2050. Għadna lura biex naslu!

Ippubblikat fuq Illum : il-Ħadd 1 ta’ Marzu 2020

Reducing waste generation protects agricultural land

Birżebbuġa residents complain about the noise generated by the Freeport. Floriana residents complain about the impact of cruise liners on their lives through depleted air quality, as well as acoustic pollution. The residents of Gudja, Luqa, Kirkop and other villages in the area are affected by the operations of our only airport. The Sant’ Antnin Waste Treatment Plant has never been considered a good neighbour by the residents of Marsaskala.

Understandably, no one wants a landfill on his doorstep. In addition to bad neighbourliness, matters are even worse if the projected landfill (or a waste management facility) takes over your means of making a living. This is the case that the Magħtab residents and farmers are emphasising.

The Magħtab landfill has been in operation since 1977, when use of the landfill at Wied Fulija (Iż-Żurrieq) was being scaled down.

The Magħtab farmers have been at the receiving end for quite some time. One particular farmer, whom I met last week, told me – way back in 1975 – his family was dispossessed of 75 tumoli (over 84,000 square metres) of agricultural land that was taken over for the then proposed landfill. Today, another 25 tumoli (around 28,000 square metres) of agricultural land worked by the same family will also be taken up.

The point at issue is whether the proposed take-over of 254,144 square metres of additional land, mostly agricultural, to be absorbed into the Magħtab landfill complex, can be avoided, in whole or in part.

Futhermore, is it fair – or even ethical – for one section of the population to be expected to bear the brunt of impacts to which each one of us contributes? Should the burden not be spread, thereby ensuring that all communities shoulder part of it?

Where do we draw the line?

Limiting myself to the current issues of waste management, the problems to be faced have to be first resolved on the drawing board, on the basis of the policy options available. Subsequently, we need to ensure that the established targets are scrupulously observed in practice.

Waste minimisation, waste separation and waste recycling are three basic waste-management tools which should be used properly. Adequate use of such tools would reduce substantially the amount of waste going to landfill. As a result, if properly utilised, these policy tools would lead to a substantially reduced demand for land to be used as a landfill. This is the objective of the EU acquis which we ought to have followed since 2004 on EU accession.

A policy of waste minimisation involves a planned reduction of waste generation and initiatives relating to electronic government are a positive step in this direction. Paperless administrative processes reduce paper waste, for example, although sometimes they just shift the generation of the waste from one user to another. Reducing packaging waste also contributes substantially to waste minimisation. Even in our homes we can ensure that we minimise the waste that we generate: educational campaigns play a much important role in this respect.

There is, however, a contradiction in government policy in this regard: the decision to develop an incinerator requires a steady flow of waste to feed it. While we should be encouraging waste minimisation, the incinerator would require the opposite, waste maximisation – otherwise it would have to go on a diet.

Waste separation at source involves identifying and separating different streams of waste. This facilitates dealing appropriately with such waste. The separation of organic waste, for example, makes it possible to treat such waste in an appropriate digestor, thereby producing electricity and compost. Organic waste accounts for approximately 50 per cent of domestic waste. It does, however, account for a much larger portion of the waste generated by the catering industry.

Having a separate collection of organic waste has, according to Wastserv, resulted in a substantial amount of organic waste being collected from domestic households: 27,000 tonnes during 2019. This has the potential to grow to around 70,000 tonnes annually, if every household makes an effort in the separate disposal of organic waste. Wasteserv, however, does not provide data regarding organic waste collected from catering establishments, thereby indicating that this is not of any significance. Nor is it clear whether the unprocessed organic waste seen mixed with other general waste at the Magħtab landfill is included in Wasteserv’s published statistics on collected organic waste.

The separate collection of organic waste not only contributes to a substantial reduction in the amount of waste going to landfill: it also contributes to a reduction in released greenhouse gases, thereby reducing Malta’s contribution to climate change.

Waste recycling in Malta is still far behind what is expected. Malta’s recycling rates are still very low, except in the area of packaging waste. Adequate recycling would substantially reduce the amount of waste going to landfills, as a result reducing the uptake by Wasteserv of agricultural land for use for this purpose.

We can only help our farmers keep their agricultural land if we reduce – and eventually eliminate – waste going to landfills. We should remember that the current Waste Management Strategy for the Maltese Islands has targeted the attainment of a zero-waste objective by 2050.

Our performance to date is not encouraging.

Published in the Independent on Sunday : 1 March 2020

Simon jitgħaxxaq b’Toni Bezzina u l-politika onesta

Toni Bezzina + politika onesta

 

Qiegħed attent biex ħadd ma jaqbeż il-linja. Biex iżomm id-dixxiplina u jassigura ruħu li min jiżbalja jieħu dak li ħaqqu. Immedjatament. L-anqas minuta ma jdum! “Barra! Barra!” Kien qalilna.

Hekk kif ir-raġel ta’ Giovanna Debono ittella’ l-Qorti akkużat b’diversi abbużi dwar użu ta’ fondi pubbliċi żamm kelmtu w issospenda lil Giovanna immedjatament.

Għamel l–istess meta is-Sindku ta’ Victoria f’Għawdex Samwel Azzopardi wara li kien involut f’inċident tat-traffiku u irrifjuta li joqgħod għall-breathalyser. Kien sospiż (jew issospenda ruħu) dakinnhar. Imma issa li nstab ħati tneħħiet is-sospensjoni. Din serjetà?

Mela l-mannara għal Giovanna biss?

Hi iktar tal-biki l-qagħda ta’ Toni Bezzina li dwaru hemm l-allegazzjoni serja li uża riżorsi tal-Gvern biex waqt il-ħin tax-xogħol sar xogħol ta’ tibjid fil-Każin Nazzjonalista taż-Żurrieq fl-2012. Bezzina fetaħ żewġ kawżi tal-libell “biex inaddaf ismu” imma dawn il-kawżi tilifhom it-tnejn. Mela ovvjament ismu ma naddfux. U qiesu ma ġara xejn !

Imma bilħaqq issa Toni Bezzina ser jappella. B’hekk itawwal ftit taż-żmien.

Wieħed kellu raġel. Dr Joseph Cassar il-pjikjatra. Meta irrealizza li żbalja, dabbar rasu. Refa fuq spallejh ir-responsabbiltà ta’ egħmilu.

L-aqwa li Simon Busuttil jitgħaxxaq b’Toni Bezzina u l-politika onesta.

Il-bank illegali (f’Malta) u l-awdituri

underground bank 100316

L-aħbar tat-Times illum dwar bank illegali fiz-Żurrrieq hi waħda inkwetanti. Dan il-bank ilu jopera is-snin u ħadd ma nduna b’xejn.

Il-kumpanija li kienet qed topera dan il-bank tul dawn is-snin qed jingħad li ġabret mal-€10 miljun mingħand in-nies li riedu jinvestu u silfithom lil oħrajn.

Tajjeb li issa nstema’ l-allarm, imma, għaliex issa? Għaliex inżamm is-skiet għal dawn is-snin kollha u l-awtoritajiet ma ndumaw b’xejn? Possibli li ħadd ma kien jaf xejn?

Ikun interessanti li xi ħadd jinfurmana jekk l-awdituri ta’ din il-kumpanija qatt irrappurtawx dwar din il-ħidma illegali. Possibli li din il-ħidma tant kienet moħbija b’mod professjonali li qatt ħadd ma nduna b’xejn? Daqsxejn diffiċli biex nemminha din.

Għax jekk din il-ħidma ta’ bank illegali fiż-Żurrieq ħadd ma xamma, l-anqas l-awdituri fuq numru ta’ snin, jiena ma għandix idea kif audit li jsir f’Malta jista’ qatt ixomm pagamenti ta’ commissions li jkunu saru minn xi pajjiż imbiegħed ………… bħal per eżempju l-Azerbaijan.

Għax f’dan il-pajjiż, min irid jaħbi l-affarijiet isibha faċli, anke taħt imnieħer l-awtoritajiet. Aħseb u ara jekk ikunu depositati barra mill-pajjiż, il-bogħod ħafna. Liema audit ser isibhom?

 

Il-każ ta’ Toni Bezzina, Membru Parlamentari tal-PN

Pullicino + Bezzina

Il-gazzetta tal-Partit Laburista, KullĦadd, il-bieraħ ippubblikat storja dwar Toni Bezzina, Perit fid-Direttorat Ġenerali tax-Xogħolijiet (jiġifieri l-Public Works) u Membru Parlamentari tal-PN, elett mill-ħames distrett. L-istorja, skond il-gazzzetta hi ibbażata fuq rapport ta’ inkjesta liema rapport għadu mhux ippubblikat. Ġew ippubblikati biss siltiet selettivi minnu fil-gazzetta tal-Partit Laburista KulĦadd.

Mhux ser noqgħod nistaqsi min ħareġ dan ir-rapport, għax it-tweġiba hi ovvja. Il-partit fil-Gvern jidhirlu li jista’ jieħu vantaġġ politiku minn din il-publikazzjoni u allura ħareġ l-istorja. Xejn ġdid s’hawn. Il-Gvern seta mexa ħafna aħjar kieku ppubblika r-rapport kollu flok partijiet selettivi minnu. Għax qabel il-vantaġġ politiku hemm id-dritt tal-pubbliku li jkun infurmat. It-trasparenza, sfortunatament, mhiex parti mill-vokabolarju ta’ dan il-Gvern.

Il-każ huwa dwar ħaddiema tal-Gvern (mid-Direttorat Ġenerali tax-Xogħolijiet) li kienu mqabbda jagħmlu xi xoghol ta’ manutenzjoni fil-każin tal-Partit Nazzjonalista taż-Żurrieq meta l-Perit Toni Bezzina kien President tal-istess każin qabel l-elezzjoni ġenerali ta’ Marzu 2013. Qed jingħad li x-xogħol sar waqt il-ħinijiet normali tax-xogħol (bil-pagi ovvjament imħallsa mill-Gvern) u probabbilment li intuża ukoll materjal imħallas minn fondi pubbliċi. Qed nifhem li l-Perit tal-Gvern inkarigat minn dawn il-ħaddiema kien ukoll Toni Bezzina.

Hemm ħafna x’jiġi imwieġeb dwar dan kollu.

L-ewwel u qabel kollox ir-rapport għandu jkun ippubblikat kollu mingħajr dewmien mill-Ministru Joe Mizzi li illum huwa responsabbli mid-Direttorat Ġenerali tax-Xogħolijiet.

Wara dan tkun tinħtieġ spjega mill-Ministru ta’ dakinnhar, jiġifieri George Pullicino (illum kelliemi tal-PN għall-Kindergarten). Jeħtieġ li Pullicino jispjega għalfejn dan ir-rapport inħeba. Probabbilment li George Pullicino jagħtina r-risposta tas-soltu, kull meta jkun dahru mal-ħajt: li hu ma kellux x’jaqsam u ma jaf b’xejn. Probabbilment ukoll li jwaħħal fis-Segretarju Permanenti li kellu.

Jekk hemm provi dwar l-abbużi allegati, hemm bżonn ta’ ferm iktar minn spjegazzjoni mingħand Toni Bezzina. Li kieku dan ir-rapport ħareġ qabel l-elezzjoni ġenerali tal-2013 probabbilment li Toni Bezzina ma kienx jitħalla joħroġ għall-elezzjoni. Min jaf, forsi għalhekk baqa’ mistur dan ir-rapport?

Dan kien jonqsu l-Partit Nazzjonalista fil-Ħames Distrett! Il-Kap tal-Opposizzjoni Simon Busuttil irid jgħaddi mill-kliem għall-fatti.