Malta: b’politika diżonesta dwar il-klima

Stimi dwar kemm jista’ jogħla l-livell tal-baħar, b’mod globali kif ukoll fl-Ewropa, ivarjaw skond kif wieħed iqis ir-rata tad-dewbien tas-silġ akkumulat fil-poli kif ukoll fi Greenland. Il-mod kif nilqgħu għall-emissjonijiet tal-karbonju ukoll għandu impatt fuq dawn l-istimi. Dawn l-istimi fil-fatt ivarjaw minn żieda ta’ 34 ċentimetru sa żieda ta’ 172 ċentimetru sa tmiem dan is-seklu. Imma jekk l-emissjonijiet tal-karbonju jkunu indirizzati b’politika iffukata u effettiva, din iż-żieda tista’ tkun waħda iżgħar.

Minkejja dan, ħadd ma qiegħed f’posizzjoni li jantiċpa jekk din iż-żieda fil-livell tal-baħar tkunx waħda gradwali inkella jekk din isseħħx f’daqqa. Hemm iżda l-biża’ li l-gravità tas-sitwazzjoni tista’ taċċellera avolja il-jekk u l-meta ħadd ma jaf. Din hi xi ħaga ġdida għal kulħadd!

Kull żieda fil-livell tal-baħar, kemm jekk isseħħ b’mod gradwali kif ukoll jekk isseħħ f’daqqa, ikollha impatt fuq il-kosta u b’mod partikolari fuq l-infrastruttura żviluppata tul iż-żmien. Din l-infrastruttura hi primarjament waħda turistika imma tinkludi ukoll żvilupp residenzjali li xi drabi jasal sax-xifer, sal-baħar: kemm bl-approvazzjoni tal-awtoritajiet u anke xi minndaqqiet mingħajrha!

Il-ħsara potenzjali għall-infrastruttura kostali hi kwistjoni li għandha tħassibna. Din diġà sofriet ħsarat diversi minħabba il-maltemp qalil li żied fil-frekwenza u l-intensità tul dawn l-aħħar snin. L-impatt ta’ żieda fil-livell tal-baħar bla dubju ser joħloq tibdil kbir tul il-kosta kollha tal-gżejjer Maltin. L-istorja tgħallimna. Nhar it-Tnejn 28 ta’ Diċembru 1908 fil-5.20 ta’ fil-għodu Messina fi Sqallija ġarrbet wieħed mill-iktar terrimoti qliel li qatt kien hawn fl-Ewropa, b’qawwa mkejla ta’ 7.5 fuq l-iskala Richter. Immedjatament, inħoloq tsunami b’mewġ għoli sa 9 metri. Madwar sagħtejn wara, fit-7.45 ta’ fil-għodu dan it-tsunami, ftit immansat, wasal fil-gżejjer Maltin.

Diversi gazzetti Maltin ta’ dak iż-żmien irrappurtaw li l-lokalitajiet mal-kosta viċin il-livell tal-baħar kienu mgħarrqa fl-ilma mit-7.45 ta’ fil-għodu għax b’effett taz-tsunami l-baħar tela’ l-art. Dan baqa’ sal-4.00 ta’ waranofsinnhar meta l-baħar reġa’ ikkalma u rritorna lejn il-livelli normali tiegħu! Herbert Ganado, f’l-ewwel volum ta’ Rajt Malta Tinbidel jgħid li residenzi u ħwienet tul il-kosta ta’ tas-Sliema, l-iMsida u tal-Pietà kienu mgħarrqa f’tebqa’ t’għajn għax daħlilhom kwantità ta’ ilma fis-sular terran. Bħala medja l-baħar għola madwar erba’ piedi : 1.20 metri. Fil-Port il-Kbir, imma, ma ġara xejn għax kien imħares mill-breakwater, li l-bini tiegħu kien ġie ffinalizzat madwar sentejn qabel, fis-sena 1906.

Żieda fil-livell tal-baħar bħala riżultat tat-tibdil fil-klima tkun tfisser repetizzjoni tal-impatti taz-tsunami tal-1908 mifruxa iktar u fuq bażi permanenti. Il-lokalitajiet Maltin tul il-kosta li qegħdin viċin tal-livell tal-baħar jispiċċaw b’mod permanenti fl-ilma baħar. Dan ikun jinkludi r-ramliet kollha u żoni kummerċjali u residenzjali fl-Għadira, ix-Xemxija, is-Salini, l-Gzira, l-iMsida, tas-Sliema, Ta’ Xbiex, Tal-Pietà, il-Marsa, Marsaxlokk, Marsaskala, Birzebbuġa, ix-Xlendi, u Marsalforn. L-impatti jistgħu jinħassu iktar il-ġewwa mill-kosta ukoll, f’lokalitajiet li huma f’livell tal-baħar bħal Ħal-Qormi u allura jeffettwa l-inħawi kollha mix-xatt tal-Marsa sa Ħal-Qormi b’dik li hi magħrufa bħala l-Marsa tal-Inġliżi b’kollox. Dan jeffettwa ukoll l-investiment fl-infrastruttura sportiva.

Li jogħla l-livell tal-baħar issa hu inevitabbli. Imma b’ħidma bil-għaqal għad hemm ċans li nnaqqsu kemm dan jogħla. Dan jista’ jseħħ kemm-il darba nieħdu passi biex innaqqsu l-emmissjonijiet tal-karbonju u allura inkunu qed nagħtu kontribut biex iż-żieda fit-temperatura globali tkun l-inqas possibli.

Fis-summit ta’ Pariġi, Malta, flimkien mal-bqija tal-pajjiżi, wegħdet li tieħu azzjoni konkreta biex ikun possibli li jonqsu l-impatti fuq il-klima. Però anke jekk il-wegħdiet kollha li saru f’Pariġi jkunu onorati, hu ċar li għadna l-bogħod ħafna milli nilħqu l-mira miftehma li ma naqbżux iż-żieda ta’ żewġ gradi Celsius fit-temperatura. Hu meħtieġ ħafna iktar mingħand kulħadd. Hemm bżonn mhux biss iktar azzjoni konkreta imma ukoll politika koerenti u konsistenti.

Il-politika ta’ Malta dwar il-klima, imma, hi waħda diżonesta. Nuru wiċċ b’ieħor kontinwament. Min-naħa l-waħda l-Gvern Malti jwiegħed li jaġixxi biex ikun possibli li nindirizzaw il-klima. Imma fl-istess ħin jibqa’ għaddej bi proġetti infrastrutturali li jinkoraġixxu iktar karozzi fit-toroq u allura iktar emissjonijiet. L-emissjonijiet tal-karozzi jikkompetu ma dawk li joriġinaw mill-ġenerazzjoni tal-elettriku.

Hemm bżonn li ndaħħlu ftit sens u konsistenza fil-politika ta’ Malta dwar il-klima. Għax sakemm nibqgħu inkonsitenti kullma qed nagħmlu hu li qed ngħinu biex ikompli jitħaffar il-qabar tagħna.

 

ippubblikat fuq Illum : il-Ħadd 24 ta’ Mejju 2020

Malta: a double-faced climate change policy

Estimates for sea-level rise, both globally as well as in Europe, vary depending on the assumptions made as to the rate at which ice at the polar caps and Greenland is melting.

The carbon emission-mitigation policy scenario also has a direct bearing on these estimates. These estimates range between a 34- and 172-centimetres potential sea-level rise by the end of the current century. Lower emissions together with a focused mitigation policy may restrict sea-level rise towards the lower end of the range.

However, notwithstanding, no one is in a position to predict as to whether such a sea-level rise will be gradual or sudden. It is however feared that once a tipping point is reached changes may occur at a much faster pace than anticipated. We all are on a learning curve on this!

Any sea-level rise, gradual or sudden, will have an impact on our coastline and in particular on the infrastructure developed over the years along the coast. This infrastructure is primarily of a touristic nature but it also includes residential development at times built along the water’s edge with or without the acquiescence of the planning authorities.

There is nothing to worry about if the sea-level rise wipes out abusive development. When one considers the potential impact on coastal infrastructure that is, however, a different kettle of fish.

The coastal infrastructure is already battered by the ever-frequent storms. The impact of a sea-level rise will without any doubt redraw the coastal map of the Maltese islands.

Let us have a look at our history books. At 5.20am of Monday 28 December 1908, Messina in neighbouring Sicily experienced one of the most powerful earthquakes to ever hit Europe, measuring 7.5 on the Richter scale. Immediately, a tsunami generating waves as high as 9 metres was unleashed. Just over two hours later, at 7.45am, the tsunami, slightly tamed, reached the Maltese Islands.

Various local newspapers of the time reported that low-lying areas were flooded from 7.45am until around 4.00pm when the sea receded back to its “normal level”. Herbert Ganado, in his Rajt Malta Tinbidel (Volume 1, page 37) states that residences and shops along the coast in Sliema, Msida, and Pietà were suddenly flooded. The average sea-level rise was 1.20 metres. The Grand Harbour was spared as it was protected by the breakwater, whose construction had been finalised a couple of years earlier.

A sea-level rise as a result of climate change would repeat the Malta impacts of the 1908 tsunami on a permanent basis. The low-lying parts of the Maltese coastline would then be permanently underwater. This would include all sandy beaches and the residential/commercial areas at l-Għadira, Xemxija, Salini, Gzira, Msida, Sliema, Ta’ Xbiex, Pietà, Marsa, Marsaxlokk, Marsaskala, Birzebbuga, Xlendi, and Marsalforn. Impacts could also move towards the inland low-lying areas such as Qormi.

Sea-level rise is inevitable. It is only its extent which can be reduced. This can happen if we take appropriate action which reduces carbon emissions and hence contributes to nudging the temperature increase towards the least possible.

At the Paris Climate Summit, together with all other countries, Malta made pledges to take action to lay the foundations for reducing climate impacts. If all the pledges made at Paris are honoured, however, we will still be very far off from achieving the target of not exceeding a two-degree Celsius temperature rise. Much more is required.

Malta’s climate related policies are double faced. On one hand the Malta government pledges action to address climate change. Simultaneously it proceeds with road infrastructural projects which encourage cars on our roads. Car emissions compete with power generation emissions as Malta’s major contributor to climate change. Is it not about time that we bring our own house in order? We are digging our own grave with a double-faced climate policy.

published on The Malta Independent on Sunday : 24 May 2020

It-Triq Tal-Għadira

ghadira-nature-reserve

 

Il-Gvern permezz tal-Ministru tat-Trasport Austin Gatt ħabbar il-ħsiebijiet tiegħu dwar il-kostruzzjoni ta’ triq ġdida fl-Għadira wara r-riżerva naturali kif ukoll wara l-villaġġ tad-Daniżi.

 

Intqal li saret konsultazzjoni mal-Birdlife u mal-Management tal-villaġġ Daniż. Tajjeb li saret konsultazzjoni magħhom, imma mal-pubbliku f’Malta s’issa għadha ma saret l-ebda konsultazzjoni. L-ambjent f’Malta la hu tal-Birdlife u l-anqas tal-Management tal-villaġġ Daniż iżda tal-poplu Malti.

 

Li kieku ma tkellmux il-gazzetti ħadd ma kien ikun jaf x’inhu għaddej.

 

 

It-triq kif proposta mill-Gvern ma tistax issir għax tmur kontra l-provedimenti tal-Habitats Directive tal-Unjoni Ewropea. Taħt il-provedimenti ta’ din id-direttiva ir-riżerva naturali tal-Għadira hi diġa dikjarata Special Area of Conservation (SAC). Fl-inħawi tal-SAC ma jista’ jsir xejn li jista’ jkollu impatt fuq l-area protetta. Triq ewlenija bħal dik proposta bil-movimenti u d-dwal li jkollha ser teffettwa l-funzjoni tal-SAC.

 

L-Unjoni Ewropea ma tagħtix fondi għal proġetti li jeffettwaw SACs. Jiġifieri jekk id-Direttorat tal-Ambjent fi ħdan il-MEPA jagħmel dmiru u jipproteġi r-riżerva tal-Għadira t-triq ma ssirx. Jekk min-naħa l-oħra  d-Direttorat tal-Ambjent jagħlaq għajnejh u ma jagħmel xejn, jinstab mod kif l-Unjoni Ewropea tkun infurmata dwar x’qiegħed jiġri f’dan il-pajjiż li fih “bil-kliem” l-ambjent jingħata importanza kbira.

 

 

Jekk tintmiss it-triq eżistenti tal-Għadira, fi ġranet ta’ maltemp, meta jaħkem il-Grigal, dak kollu li hemm fir-riżerva jitkaxkar. Hi it-triq eżistenti li qed tipproteġi r-riżerva.

 

Hemm imbagħad l-effett fuq il-villaġġ tad-Daniżi. Dan inbena bħala faċilita turistika għall-kwiet, f’atmosfera rurali. Il-bini ta’ triq prinċipali kważi ħajt ma ħajt mal-villaġġ ser teqred l-identita ta’ dan il-villaġġ.

 

Hemm ħafna affarijiet oħra x’jingħadu dwar din it-triq pero’ naħseb li dan t’hawn fuq hu l-iktar importanti għalissa.

 

 

Dawl li jniġġes

143_ahraxmellieha.jpg

mill-Aħrax tal-Mellieħa bil-lejl dan tara

Il-Birdlife għadha kif ippubblikat rapport dwar it-tniġġis ikkawżat mid-dawl u kif dan jeffettwa għasafar li jbejtu f’Malta. Ir-rapport huwa intitolat Light Pollution and its effect on Yelkouan Shearwaters in Malta; causes and solutions. Dan ir-rapport huwa parti minn proġett iffinanzjat mill-EU biex tkun imħarsa l-Garnija u fejn din tbejjet, magħruf bħala l-Rdum tal-Madonna fl-Aħrax tal-Mellieħa.

It-tniġġis kawżat mid-dawl huwa problema fiż-żoni madwar il-kosta u jeffettwa lill-għasafar li jtiru l-iktar bil-lejl. Dan it-tnġġis mid-dawl ma jeffettwax biss lill-għasafar. Minbarra ħlejjaq oħra jeffettwa ukoll lilna.

Fid-dwal mixgħula bil-lejl għandna ħafna ħela. Ir-rapport jirrakkomanda x’miżuri jistgħu jittieħdu biex dan it-tniġġis mid-dawl ikun ikkontrolat u possibilment eliminat.

It-tip ta’ fittings għad-dwal użati fit-toroq jista’ jnaqqas ħafna din il-problema ta’ tniġġis u dan billi jidderiġi d-dawl lejn fejn hu meħtieġ. F’ċerti toroq hemm dawl żejjed.

L-istudju jiffoka fuq il-kolonja tal-garnija fl-Aħrax tal-Mellieħa u jikkonkudi li l-garnija li tbejjet hawn hi efettwata mit-tniġġis tad-dawl li qed joriġina minn Buġibba, l-Mellieħa, il-Campsite fl-Aħrax stess, iċ-Ċirkewwa u l-Għadira.

Ir-rapport fih lista ta’ rakkomandazzjonijiet li jinkludu mod kif jitnaqqas it-tniġġis mid-dawl kkawżata mid-dwal fit-toroq, mal-bajjiet, mal-lukandi u anke dak madwar bini pubbliku, bħas-swar u l-knejjes.