Lil hinn mill-ġebla u l-kaċċa

 

Illum l-ambjent sar parti essenzjali mil-lingwaġġ politiku li jużaw il-partiti politiċi ta’ kuljum. Imma jekk dan hux kaz ta’ konvinzjoni jew konvenjenza, hu storja oħra.

L-ippjanar bl-addoċċ tal-użu tal-art tul is-snin flimkien mal-kaċċa irresponsabbli u insostenibbli kienu fuq quddiem fl-agenda ambjentali għal ftit taż-żmien mhux ħażin. Ġa ktibt b’mod estensiv dwar dan. Il-ħarsien tal-ambjent iżda, jfisser ħafna iktar minn hekk, avolja fiċ-ċirkustanzi partikolari ta’ pajjiżna kemm l-ippjanar għall-użu tal-art kif ukoll il-kaċċa ser jibqgħu fuq nett fl-aġenda ambjentali.

Żewġ oqsma li bla dubju ser ikunu fuq quddiem nett fl-aġenda ambjentali tal-pajjiż fix-xhur u s-snin li ġejjin huma l-kwalitá tal-arja u l-iskart li niġġeneraw.   Materji li ilna nitkellmu dwarhom is-snin bħala oqsma kruċjali li għandhom impatt fuq il-kwalitá tal-ħajja.

Il-kwalitá tal-arja f’pajjiżna hi effettwata prinċipalment mill-emmissjonijiet tal-karozzi. Teħtieġ li tkun indirizzata permezz  ta’ strateġija nazzjonali dwar it-trasport li tinkoraġixxi forom alternattivi ta’ aċċess sostenibbli bejn l-ibliet u l-irħula tagħna.

Il-metro li qed tiġi proposta ta’ min jikkunsidraha minkejja li s’issa għad ma hemmx dettalji biżżejjed dwar il-proposta nnifisha. Din il-proposta tal-metro, għandu jkun sottolinejat, tista’ tagħmel sens biss jekk tkun marbuta ma azzjoni simultanja li l-ewwel tnaqqas il-karozzi mit-toroq b’mod sostanzjali u li sussegwentement tassigura li fit-toroq tagħna jkun hemm biss karozzi li jaħdmu bl-elettriku.

Ma jagħmilx sens li tipproponi l-introduzzjoni ta’ metro u fl-istess ħin tibqa’ għaddej bi programm ta’ bini ta’ flyovers jew twessigħ ta’ toroq għax programm ta’ din ix-xorta filwaqt li jnaqqas il-konġestjoni tat-traffiku b’mod temporanju jżid il-kapaċitá tal-istess toroq li jieħdu iktar traffiku u dan minn innifsu jwassal għal iktar konġestjoni tat-traffiku.

L-użu ikbar tar-rota tradizzjonali kif ukoll tal-pedelecs ukoll jagħti kontribut sostanzjali għal iktar mobilitá u anke għal kwalitá tal-ħajja aħjar. Imma dan jeħtieġ investiment sostanzjali fl-infrastruttura. Dan jinkludi mhux biss toroq aħjar għal dawk li jużaw ir-rota imma ukoll faċilitajiet ta’ showers fil-post tax-xogħol flimkien ma postijiet addattati fejn titqiegħed ir-rota fiż-żoni riżervati għall-parkeġġ.

Il-mezzi differenti ta’ trasport pubbliku għandhom ikunu imħeġġa biex jagħmlu użu minn sorsi nodfa ta’ enerġija. Dan jista’ jsir billi, pereżempju l-karozzi tal-linja eżistenti jkunu konvertiti biex jaħdmu bil-metan.

L-iskart li niġġeneraw huwa wġiegħ ta’ ras ambjentali kbira li fl-aħħar qed jingħata iktar attenzjoni. Presentement qed ikun indirizzat l-iskart organiku ġġenerat mill-qasam domestiku. Jekk dan l-iskop jintlaħaq dan jista’ jagħti riżultati tajbin għax l-iskart organiku jammonta għal madwar nofs l-iskart li niġġeneraw mid-djar tagħna. Imma hemm ħtieġa urġenti ukoll li l-awtoritajiet tat-turiżmu jiffukaw ftit attenzjoni fuq l-iskart organiku li jiġġeneraw ir-restoranti u faċilitajiet simili għax dan il-qasam kien traskurat għal ftit taż-żmien mhux ħażin.

Il-qasam tal-iskart jista’ jiġġenera ħafna impiegi ambjentali (green jobs) f’industrija tar-riċiklaġġ li għad tista’ tikber għax għandha potenzjal kbir. Din hi problema li kibret magħna tul is-snin minħabba traskuraġni: nistgħu bi ftit attenzjoni nittrasformawha f’opportunitá li mhux biss tissarraf fi kwalitá tal-ħajja aħjar imma ukoll f’ġid ekonomiku.

ippubblikat fl-Illum  – 28 ta’ Mejju 2017

Green and clean :  beyond land use planning and hunting

It is obvious to everyone that the environment is nowadays an integral part of the political lexicon of all the political parties in Malta. Whether this is out of conviction or out of convenience is,  however, another story altogether. Irrespective of the objective, it is still however positive to observe this development.

Reckless land use planning over the years, as well as irresponsible and unsustainable hunting, have been at the forefront of the environmental agenda for quite some time and I have already written extensively on these topics. Caring for the environment signifies much more than this, even though both land use planning and hunting will, of necessity remain at the top of Malta’s environmental agenda.

However, competing for attention and resources, the quality of the air we breath – as well as the waste we generate – are two specific areas which will undoubtedly be on the environmental action agenda in the months and years ahead. These are areas which the environmental lobby has been emphasising for years on end as being crucial in determining a better quality of life for all.

Air quality has to be tackled head on through the formulation of a transport strategy that seeks to encourage alternative forms of sustainable access between our towns and villages. This will most probably be a combination of various means and actions.

The proposed metro is an option worth considering, even though details are currently not available. The metro will only be feasible if it is linked with focused action on reducing the number of cars from the road and ensuring that all remaining cars on the road, after a reasonable transition, are electric cars. It is useless promoting a metro and simultaneously retaining a substantial programme of road-widening and/or construction of flyovers. Improving the road network will only ease traffic congestion temporarily but it will simultaneously increase the capacity for more traffic leading in turn to more traffic congestion.

Encouraging the use of bicycles and pedelecs will contribute substantially to improved mobility and a better quality of life, including ever-improving air quality. Substantial investment in the bicycle infrastructure  is however required. This must include the provision of more bicycle friendly roads and shower facilities at places of work as an essential pre-requisite, together with more bicycle parking areas.

Different forms of public transport using clean energy should also be encouraged – for example, converting existing public buses to the use of methane as their primary fuel.

Waste management is another environmental headache, and which has, of late, been receiving more attention. An effort is currently under way to address the organic fraction of the household waste generated. If properly managed this could lead to substantial results as organic waste accounts for around 50 per cent of all the household waste generated. The tourism authorities must, however, seek to focus on the organic waste generated by bars and restaurants as MTA has neglected this matter for far to long.

Proper waste management can result in the generation of green jobs in the recycling industry – which is still in its infancy but holds a lot of potential.  It is an opportunity to transform a problem caused by neglect over the years  into an opportunity which will be both green and clean.

published in The Malta Independent on Sunday – 28 May 2017

Simon Busuttil dwar il-kaċċa

Qed jgħidulna li Simon Busuttil mhu ser jagħmel l-ebda referendum ieħor dwar il-kaċċa (fir-rebbiegħa).

Bħal dak li qallu li Simon Busuttil jew il-PN qatt kellhom x’jaqsmu mar-referendum abrogattiv dwar il-kaċċa fir-rebbiegħa!

Ir-referendum abrogattiv dwar il-kaċċa fir-rebbiegħa seħħ wara li Alternattiva Demokratika u numru kbir ta’ għaqdiet ambjentali flimkien ġbarna l-firem biex dan ikun jista’ jsir.

Jekk isirx referendum ieħor jew le ma jiddeċidix Simon imma l-votanti meta dawn jagħżlu jekk jappoġġawx petizzjoni oħra għal referendum, dejjem jekk din il-petizzjoni issir!

Ta’ l-inqas issa nafu li Simon Busuttil ivvota favur il-kaċċa. Dan nafuh għax qalilna hu x’ħin kien qed jipprova jilgħaq lill-kaċċaturi.

Nittama li ma jerġax jibda jippoża favur l-ambjent issa li kixef  x’hemm wara l-maskra!

 

Lino Farrugia (jibda) jibla kliemu lura

turtle doves just shot

 

Lino Farrugia tal-FKNK lest li jaċċetta moratorium volontarju fuq il-kaċċa tal-gamiem. Qed jirrealizza li, minkejja l-opposizzjoni tiegħu u ta’ dawk li appoġġawh (fosthom il-Partit Laburista u l-Partit Nazzjonalista) tmiem il-kaċċa fir-rebbiegħa xorta qiegħed fil-qrib. Għalissa għall-gamiem.

Issa b’elf skuża Lino beda t-triq biex jibla kliemu lura. Għax issa anke l-FKNK qed taċċetta li l-gamiem hu fi stat vulnerabbli. Ma kienx jaċċetta dan sa ftit taż-żmien ilu.

Alternattiva Demokratika hi kontra l-kaċċa fir-rebbiegħa fil-prinċipju għax ir-rebbiegħa hu ż-żmien li l-għasafar kollha jbejtu u jitkattru.

Id-deċiżjoni tal-IUCN li tpoġġi lill-gamiem fuq ir-Red List tal-ispeċi li huma taħt theddida ilha ġejja u ilna nafu biha żmien twil.

Tajjeb li issa anke l-FKNK (minkejja li qed tipprova titfa’ d-dubji) qed tirrealizza li hemm bżonn waqfien tal-kaċċa fir-rebbiegħa fuq il-gamiem.

Daqsxejn tard. Imma qed naslu ukoll. Għax Lino Farrugia qed jibla lura kliemu. Kull waħda li qal.

 

Fl-2015, l-ambjent taħt assedju. Fl-2016 l-assedju ikompli.

msida_water. 021015

 

Is-sena 2015 kienet waħda li fiha l-ambjent kien taħt assedju. Assedju li bla dubju ser jintensifika ruħu matul is-sena d-dieħla. Għax ma hemm l-ebda dubju li l-aġenda tal-Labour hi waħda kontra l-ambjent.

Bla dubju mument importanti fl-2015 kien ir-referendum abrogattiv dwar il-kaċċa fir-rebbiegħa. Referendum li intilef bi sbrixx imma li xorta wassal messaġġ qawwi, prinċipalment minħabba li huwa riżultat li nkiseb minkejja li kemm il-PN kif ukoll il-PL dejjem appoġġaw il-kaċċa fir-rebbiegħa.

Wara spikka il-każ taż-Żonqor li wassal għal dimostrazzjoni kbira ġol-Belt. Iktar tard il-Gvern ipprova jagħti l-impressjoni li kien qed jagħti kaz u dan billi ċċaqlaq ftit.

Il-qagħda tat-trasport pubbliku matul l-2015 tjibiet ftit imma għadha lura ħafna minn dak li jixraqlu u għandu bżonn dan il-pajjiż. Hi l-unika tama li tista’ tnaqqas il-pressjoni taż-żieda tal-karozzi fit-toroq. Hi l-unika tama għal titjib fil-kwalità tal-arja. Inutli jwaħħlu fil-ħinijiet tal-ftuħ tal-iskejjel.

Matul l-2015 l-ilma tax-xita flok ma jinġabar fi bjar li qatt ma saru, baqa’ jintefa’ fit-toroq. Issa li x-xogħol fuq il-mini taħt l-art ġie konkluż il-periklu fit-toroq ser jonqos għax il-parti l-kbira tal-ilma ser jispiċċa l-baħar. Il-flus li intefqgħu fuq dawn il-mini kienu fil-parti l-kbira tagħhom flus moħlija. Kien ikun iktar għaqli kieku intefqgħu biex l-ilma jinġabar flok biex jintrema.

F’nofs dawn l-aħbarijiet negattivi kollha ġiet ippubblikata l-enċiklika ambjentali tal-Papa Franġisku. Fiha tinħass sewwa t-togħma Latino-Amerikana ta’ Leonardo Boff li tenfasizza r-rabta bejn il-faqar u t-tħassir ambjentali. Hemm tama li din l-enċiklika tista’ tkun ta’ siwi biex iktar nies jiftħu għajnejhom.

F’Ġunju l-Kap tal-Opposizzjoni qalilna li l-PN fil-Gvern għamel diversi żbalji ambjentali u li jixtieq li jibda paġna ġdida. Din id-dikjarazzjoni ta’ Busuttil tikkuntrasta ma dak li ntqal fir-rapport tal-PN dwar it-telfa fejn ġie emfasizzat li l-PN kien vittma ta’ sabutaġġ minn dawk maħtura biex imexxu (inkluż ovvjament mill-MEPA).

Il-battalja tat-torrijiet għadha magħna. Preżentement hemm pendenti żewġ applikazzjonijiet f’tas-Sliema, waħda f’Townsquare (38 sular) u oħra f’Fort Cambridge (40 sular). Ir-residenti, li bħal dejjem jispiċċaw iġorru l-konsegwenzi ta’ dawn id-deċiżjonijiet, huma injorati.

Kellna t-tniġġiż fil-baħar. Diversi inċidenti fil-Port ta’ Marsaxlokk li bihom ġie ikkonfermat, jekk qatt kien hemm ħtieġa ta’ dan, li l-Bajja s-Sabiħa m’għandhiex iktar sabiħa. Dan minħabba li issa l-port sar definittivament wieħed industrijali. L-unika ħaġa li jonqos huwa t-tanker sorġut b’mod permanenti fil-port biex fih jinħażen il-gass.

Nhar is-Sibt jorħos il-prezz tal-petrol u d-diesel. Għal uħud imissu ilu li raħas. Forsi kien ikun aħjar li ma raħas xejn. Hemm bżonn kull mezz possibli biex jonqsu l-karozzi mit-toroq. Il-prezz tal-fuel hu wieħed minn diversi miżuri li jekk użati bil-għaqal jistgħu jagħtu frott. Il-problema imma, sfortunatament hi li ma hemmx volontà politika.

IL-MEPA ser tinqasam. L-ippjanar għalih u l-ambjent għalih. Mhux ser isir wisq ġid b’din il-miżura għax is-saħħa amministrattiva li għandu pajjiż żgħir ġejja miċ-ċokon tiegħu. Meta taqsam l-awtorita f’biċċiet tkun ferm inqas effettiv. Hekk ser jiġri. Il-MEPA ma kienitx qed taħdem sewwa għax ma ħallewiex taħdem sewwa. Għax kienet imxekkla minn bordijiet li jew ma jifhmux inkella b’aġenda moħbija.

Dan hu l-wirt li s-sena 2015 ser tħalli lis-sena 2016. L-unika ħaġa pożittiva hi li bil-mod qed tiżviluppa kuxjenza ambjentali fost il-ġenerazzjonijiet li tielgħin.

Is-sena t-tajba? Forsi.

Il-qerda tal-għasafar protetti tkompli

160915_BirdLife staff with 3 shot birds

 

Nhar l-Erbgħa il-BirdLife Malta ġabret tliet għasafar protetti midruba – Russett Aħmar (Purple Heron), Bagħdan Aħmar (Marsh Harrier) u Gamiema tal-Kullar (Collared Dove). It-tliet għasafar kienu rraportati minn membri tal-pubbliku u kkonfermati minn veterinarju li soffrew feriti kaġun ta’ tiri ta’ senter.

Ir-Russett Aħmar li instab fl-inħawi ta’ Mġarr ix-Xini f’Għawdex, kellu ksur fil-ġewnaħ tax-xellug u kellu jitraqqad kawża tal-feriti li ġarrab.

Bagħdan Aħmar inġabar minn Birzebbuga b’ferita fil-ġewnah tal-lemin. Ritratt bl-X-ray ikkonferma li l-għasfur kellu ferita qadima fil-ġewnaħ tax-xellug li kienet fieqet, madankollu ġarrab ferita friska minn tir ta’ senter li kkawza ksur fil-ġewnaħ tal-lemin u ħalla diversi ċomb f’ġisem l-għasfur. Il-Bagħdan ġie mgħoddi lill-puluzija tal-ALE.

Kemm il-Bagħdan Aħmar, kif ukoll ir-Russett Aħmar huma żewġ speċi fost li jaqgħu taħt Anness 1 tad-Direttiva tal-Għasafar u li għandom l-ogħla forma ta’ ħarsien.

Gamiema tal-Kullar, tajra oħra protetta, instabet fil-Madliena b’ ferita fil-ġewnaħ tax-xellug ukoll kaġun ta’ tir ta’ senter. L-għasfur qiegħed jingħata l-kura meħtiega.

 

Dawn l-inċidenti jġibu għal 4 t-total ta’ għasafar midruba kawża ta’ kaċċa llegali li l-BirdLife Malta ġiet mgħodija minn membri tal-pubbliku. Il-BirdLife Malta tisħaq li dawn l-inċidenti huma indikazzjoni tal-ammont ta’ kaċċa llegali li qed isseħħ f’dawn iż-żminijiet b’diversi tajr protett ieħor maqtul li ma jiġix irrapportat. Il-BirdLife tixtieq tfakkar lil membri tal-pubbliku biex jirraportaw kaċċa llegali lill-pulizija fuq 119 jew lill-għaqda fuq 21347644.

(test meħud minn stqarrija ta’ Birdlife Malta li ħarġet il-bieraħ)

Uħud mill-kaċċaturi ma jridux jitgħallmu

2015.09.14_Honey Buzzard_Injured_Shot

Bdejna bl-ewwel inċidenti tal-istaġun tal-kaċċa fil-ħarifa.

Nhar it-Tnejn 14 ta’ Settembru kellna l-ewwel rapport ta’ sparer fuq kuċċard (honey buzzard) bil-qtil u l-feriment ta’bosta għasafar.

Sadanittant illum fil-Qorti kaċċatur mis-Sannat ta’ 21 sena instab ħati li fi Frar li għadda kellu fil-pussess tiegħu żewġ għasafar protetti. Il-Maġistrat waħħlu multa ta’ €8,000 u ħadlu l-liċenzja tal-kaċċa għal dejjem.

Uħud forsi jqiesu din sentenza iebsa (għax il-Qorti ħaditlu l-liċenzja tal-kaċċa għal dejjem). Naħseb li mhux iebsa biżżejjed.

Il-qtil tat-tajr protett hi materja serja ħafna għax dan it-tajr hu fil-periklu li jinqered. U meta jkun inqered, ma jiġix lura. Hemm bżonn li dawk il-ftit kaċċaturi li ma jrid jitgħallmu b’xejn u ser jibqgħu jisparaw bl-addoċċ iduqu ukoll ftit ħabs.

L-ispanjulett u ċ-ċajta tas-sena

Waqt li l-Ministeru tal-Kaċċa, Nsib u ħwejjeġ oħra, ħabbar id-dati tal-istaġun tal-kaċċa fil-ħarifa, n-natura ħabbret li tlett spanjuletti  faqqsu u issa telqu mill-bejta tagħhom f’Għawdex. L-ewwel darba ghal bosta snin.

Sadanittant tħabbret ukoll iċ-ċajta tas-sena: l-għaqdiet tal-kaċċaturi mhux ser jittolleraw illegalitajiet fl-istaġun tal-kaċċa li jibda illum l-1 ta’ Settembru!

kestrel-injured

 

 

 

L-aħħar ċans? Għandek ċans!

time is running out

Mela l-Kaċċaturi San Umbertu qalu li l-każ tal-ispanjulett li ntlaqat minn żewġ tiri u li waqa’ fil-ground tal-Kulleġġ St Edward’s kien tort ta’żewġt itfal li kellhom senter misruq.

Issa sirna nafu li ser jittella’  l-Qorti persuna ta’ 25 sena li għandu liċenzja tal-kaċċa. Fil-fatt ittella’ żgħażugħ ta’ 21 sena skond kif tirrapporta it-Times online.

Ovvjament il-Kaċċaturi San Umbertu kienu qed jippruvaw jgħattu x-xemx bl-għarbiel. Għax jidher li ma kienu jafu xejn, imma fl-istess ħin riedu jgħidu li min spara ma kienx kaċċatur.

Issa ilna għaddejjin kważi ġimgħatejn b’numru ta’ każi ta’ illegalitajiet li nqabdu u oħrajn li ma nqabdux.

Fosthom insibu s-segwenti :

15 t’April:   Daqquqa maqtula fil-Manikata; kaċċatur min-Naxxar immultat €2,500. qal li ħasibha gamiema;

16 t’April:  Venewwa milqut f’Ħal-Far; kaċċatur jeħel tlett xhur ħabs;

22 t’April:  Daqquqa milquta misjuba fil-Miżieb;

24 t’April:  Żagħżugħ  milqut miċ-ċomb sparat minn kaċċatur f’Pembroke; il-kaċċatur jagħtieh daqqa ta’ ħatra; il-kaċċatur jittella l-Qorti;

25 t’April: il-CABS xhieda ta’ sparar fuq spanjulett ħdejn l-ajruport;

25 t’ April: il-CABS xhieda (b’filmat) ta’ kaċċatur jispara wara l-curfew;

25 t’April:  il-CABS isibu daqquqa feruta oħra moħbija fil-Miżieb;

26 t’April:  gawwi isfar b’feriti biċ-ċomb misjub f’Pembroke;

27 t’April: Spanjulett ferut jaqa’ fil-ground tal-Kulleġġ St Edwards School, il-Birgu;

B’żieda ma dan kien hemm total ta’ 63 każ ta’ użu ta’ tapes b’tisfir irrekordajat tal-għasafar (illegal bird callers) li ġew identifikati mill-CABS.

Dan kellu jkun l-aħħar cans.

Joseph irid idaħħaq

Shot bird. St Edwards 270415

 

Wara l-każ tal-ispanjulett milqut darbtejn li waqa’ fil-ground tal-iskola St Edward’s College fil-Birgu Joseph Muscat għalaq l-istaġun tal-kaċċa fir-rebbiegħa għal din is-sena tlett ijiem qabel ma kien fil-fatt jagħlaq.

Kien ikun aħjar kieku Muscat spjega kif inhu possibli li jkun hemm min jispara lejn l-għasafar (protetti u mhux) fl-abitat u ħdejn skola.

X’kienu qed jagħmlu l-Pulizija biex f’dawn il-ġranet ma qabdu lil ħadd?

Possibli li ma qabdu lil ħadd fl-inħawi?  Possibli li ħadd ma ċempel jilmenta dwar il-kaċċa fl-inħawi fuq 119?

Joseph Muscat irid idaħħaq, bħas-soltu.