L-Ippjanar rasu l-isfel

Nhar l-Erbgħa, l-Kumitat Parlamentari dwar l-Ambjent u l-Ippjanar beda d-diskussjoni dwar jekk għandux ikun hemm tibdil fil-politika dwar il-pompi tal-petrol (u d-disil) (Fuel Service Stations Policy) tal-Awtorità tal-Ippjanar. Bla dubju kien xprunat mid-deċiżjonijiet riċenti tal-istess awtorità dwar pompi tal-petrol f’f’Burmarrad, Marsaskala u l-Magħtab. Hemm applikazzjonijiet pendenti għal pompi ġodda f’Ħ’Attard, l-Imqabba u l-Iklin fil-waqt li hemm madwar 60 pompa oħra qed jistennew il-permessi mill-Awtorità tal-Ippjanar biex itejbu l-faċilitajiet inkluż protezzjoni ambjentali u dan minn total eżistenti ta’ 85 pompa.

Il-kummenti validi kienu bosta. Ikkonċentraw l-iktar fuq il-ħtieġa li l-pompi tal-petrol fiż-żona urbana jingħalqu u li dawn jiċċaqalqu xi mkien ieħor. Ftit iżda kien hemm ħeġġa biex tkun diskussa l-qalba tal-materja: xi bżonn għandna tal-pompi tal-petrol?

Madwar ħames xhur ilu, il-Prim Ministru, wara li għal darba oħra ħares ħarsa sewwa lejn il-Manifest Elettorali ta’ Alternattiva Demokratika tal-2017, ħabbar, li l-Gvern immexxi minnu kien ser jagħti bidu għal process ta’ konsultazzjoni pubblika. Dan biex jistabilixxi data minn meta karozzi li jaħdmu bil-petrol u d-disil ma jkunux jistgħu jinbiegħu iktar biex minflok ikollna karozzi li jaħdmu bl-elettriku. Ma smajna xejn iktar dwar dan ħlief artiklu miktub mill-Ministru tat-Trasport Ian Borg entużjażmat li fis-snin li ġejjin ser nimxu fuq il-passi ta’ pajjiżi Ewropej oħra.

Il-Prim Ministru, bir-raġun kollu emfasizza li din il-bidla fil-politika tal-Gvern kienet meħtieġa minħabba li l-emmissjonijiet tal-karozzi kienu l-ikbar sors ta’ tniġġiż tal-arja fil-pajjiż. Għalfejn dan id-dewmien kollu biex ikunu stabiliti u mħabbra d-dettalji ta’ din id-deċiżjoni tajba? Uħud mill-pajjiżi Ewropej ilhom żmien li għamlu dan. In-Norveġja u l-Olanda stabilew is-sena 2025, il-Ġermanja qed tikkonsidra s-sena 2030, fil-waqt li Franza u r-Renju Unit huma mħajra għas-sena 2040 biex iwaqqfu l-bejgħ ta’ karozzi li jaħdmu bil-petrol u d-disil.

Id-diskussjoni dwar il-politika li tikkonċerna l-pompi tal-petrol/disil għandha issir f’kuntest wiesgħa tal-politika tat-trasport inkluż l-elettrifikazzjoni tal-mezzi privati tat-trasport.

Il-punt ewlieni tad-diskussjoni huwa li bħala riżultat tal-elettrifikazzjoni n-numru ta’ pompi tal-petrol/disel meħtieġa mhux ser jiżdied imma ser jonqos fuq medda ta’ snin u dan sakemm jasal għal xejn jew kważi xejn. Allura għalfejn nibnu u ninkoraġixxu l-bini ta’ iktar pompi tal-petrol/disil? Ikun ferm iktar għaqli kieku l-investiment nindirizzawh lejn is-soluzzjoni tal-problemi, mhux lejn it-tkattir tagħhom!

Il-pompi tal-petrol eżistenti fiż-żoni urbani qed jintużaw bħala skuża biex jippruvaw jiġġustifikaw it-tħarbit ta’ 3000 metru kwadru ta’ art. Fil-fatt dan hu l-iskop ewlieni tal-politika dwar il-pompi tal-fjuwil approvata fl-2015.

Ma jkunx aħjar li flok ma jingħalqu l-pompi tal-petrol fl-abitat ikunu konvertiti f’lok fejn tiċċarġja l-batteriji tal-karozzi? Dawn il-pompi qegħdin fil-parti l-kbira tagħhom f’żoni ċentrali u huma ġeneralment ta’ qies żgħir. Kull pompa tal-petrol urbana li tkun salvata u konvertita biex fiha niċċarġjaw il-batteriji tfisser ukoll li nkunu salvajna 3000 metru kwadru ta’ art minn spekulazzjoni. Fl-istess ħin inkunu qed nippovdu servizz li ser ikun essenzjali eżatt fejn hu meħtieġ.

Dan ikun użu tajjeb għall-investiment, aħjar milli jintuża f’bini ta’ pompi ġodda barra miż-żona ta’ l-iżvilupp. Jekk dan isir inkunu qed nittrasformaw problema eżistenti f’diversi lokalitajiet f’soluzzjoni addattata għall-bini tal-infrastruttura meħtieġa għall-eletrifikazzjoni tat-trasport privat f’Malta.

Dan ovvjament ifisser li nkunu qed naqilbu ta’ taħt fuq il-politika dwar il-pompi tal-fjuwil. Flok ma nużaw il-pompi urbani bħala skuża biex tkun ġustifikata l-ispekulazzjoni tal-art inkunu qed nagħtu spinta tajba lill-ħarsien ambjentali.

Hu eżattament dan li għandna bżonn f’dan il-mument: naqilbu l-ippjanar rasu l-isfel.

 

Ippubblikat fuq Illum : Il-Ħadd 4 ta’ Frar 2018

 

Turning the Fuel Service Stations Policy on its head

Last Wednesday, the Parliamentary Environment and Land Use Planning Committee discussed the possible revision of the Fuel Service Stations Policy. The three development permits issued in the past weeks by the Planning Authority for fuel service stations at Burmarrad, Marsaskala and Magħtab without doubt was the spark that motivated the discussion. Among the pending applications, Attard, Mqabba and Iklin are queuing for new service stations, while over 60 more, from a current total of 85 stations are awaiting the Planning Authority go-ahead for upgrading.

A number of valid observations were made. Most of the discussion dealt with the need to relocate service stations currently within urban areas but there was, however, a reluctance to address head-on the real issue: do we need fuel service stations?

Almost five months ago, the Prime Minister – taking a leaf from Alternattiva Demokratika’s 2017 election manifesto – announced that his government will be launching a public consultation to establish a cut-off date for the sale of diesel and petrol cars in Malta and the use of only electricity-driven vehicles instead. We have not heard much more about this proposal, apart for an article by Transport Minister Ian Borg who wrote about following in the footsteps of other European countries in “phasing out new petrol and diesel vehicles in the next few decades”.

The Prime Minister has rightly emphasised that this change in policy is required in view of the fact that vehicle emissions are the largest source of pollution in Malta, but why wait so long to put flesh on the bare bones of the declared policy? Other European countries have already determined their cut-off date. Norway and the Netherlands are considering the year 2025, Germany is considering 2030, while France and the United Kingdom are opting for the year 2040 by which to halt the sale of diesel and petrol vehicles.

Revisiting the Fuel Service Stations Policy should not be discussed in a vacuum. It has to be placed in the context of related transport policies and in particular the fact (hopefully) that Malta should now be going electric.

The main issue clearly is that, as a result of going electric, the number of fuel service stations required will at some point in the future – hopefully the not so very distant future – will be next to nil. So why build more of them? Why encourage investment in something that is not needed? It would be much better to channel investment into resolving problems instead of adding to them.

The relocation of urban area fuel service stations – the main thrust of the Fuel Service Stations Policy approved in 2015 – is being used to justify the uptake of 3,000 square metres of land. But instead of relocating the existing service stations in urban areas, would it not be much better if these were converted into charging stations? These service stations are centrally located and mostly of a relatively small size. Every conversion one into a charging station would potentially save 3000 square metres of land in the middle of nowhere and simultaneously provide the service of electrically charging vehicles right where that service is required: in our urban areas.

It is towards the conversion of these fuel stations that investment should be channelled. They can be transformed from being a problem in our residential communities to being an integral and focal part of the strategy to develop a suitable, reliable and – above all – sustainable infrastructure so necessary for the electrification of private transport.

This would obviously turn the Fuel Service Stations policy upside down. Instead of using urban service stations as an excuse to trigger more land speculation, it is about time to inject some environmental considerations right where they are most needed.

This is what we need right now: the turning of the Fuel Service Stations Policy on its head.

 

published on the Malta Independent on Sunday : 4 February 2018

Il-petrol u d-diesil ser jorħos?

 

petrol

Nafu, għax il-medja tfakkarna l-ħin kollu, li l-prezz taż-żejt fis-swieq internazzjonali niżel sewwa. Għalfejn mela f’Malta għad ma raħsux il-prezz tal-petrol u d-diesel għall-konsumatur? Il-prezz għadu għoli meta tqabblu mal-prezzijiet fil-parti l-kbira tal-pajjiżi l-oħra tal-Unjoni Ewropea.

Għandu l-Gvern iraħħas il-prezz, jew għandu jħallih kif inhu?

Sa issa l-Gvern permezz tal-Korporazzjoni Enemalta mexa billi perjodikament aġġusta l-prezzijiet skond kemm il-petrol u id-diesel kienu ser jiġu jiswew lilu.

Il-prezz tal-petrol bla ċomb bħalissa hu ta’ €1.35 il-litru li minnhom €0.73 huma taxxi. Min-naħa l-oħra, l-prezz tad-diesel bħalissa hu ta’ €1.28 li minnhom €0.543 huma taxxi. It-taxxi fuq il-petrol u d-diesel ivarjaw minn pajjiż għall-ieħor, bħalma jvarjaw ukoll il-prezzijiet. Il-prezz tal-petrol bla ċomb f’xi pajjiżi jinbiegħ għola minn Malta. Hemm iżda diversi pajjiżi fl-Unjoni Ewropea fejn jinbiegħ orħos, fosthom is-segwenti : l-Polonja (€1.116-il litru), l-Estonia (€1.129), l-Awstrija (€1.142), il-Latvia (€1.146), il-Litwanja (€1.17), l-Ungerija (€1.173), il-Bulgarija (€1.176), il-Lussimburgo (€1.195), ir-Repubblika Ċeka (€1.221), ir-Rumanija (€1.222),  Spanja (€1.251), il-Kroatja (€1.275), Ċipru (€1.286) u s-Slovenja (€1.331).

Il-lista ta’ pajjiżi tal-UE fejn id-diesel jinbiegħ irħas minn Malta hi ferm itwal. L-irħas prezz huwa dak tal-Litwanja fejn jinbiegħ €0.93 il-litru. Min-naħa l-oħra fl-Italja jinbiegħ €1.458 u fir-Renju Unit jinbiegħ €1.509 il-litru.

Għandu jorħos il-prezz tal-petrol bla ċomb u tad-diesel f’Malta?

L-argumenti favur li jorħos il-prezz tal-petrol u d-diesel huma ta’ spejjes inqas għall-konsumatur.

L-argumenti kontra tnaqqis fil-prezz huma argumenti ta’ natura ambjentali. Għax prezz għoli ifisser attenzjoni iżjed fil-konsum filwaqt li prezz li jitbaxxa jinkoraġixxi l-laxkezza fil-konsum.

Dan l-argument biex il-prezz tal-petrol u d-diesel ma jorħosx ikun validu, anzi validu ħafna, meta jkollna transport pubbliku li jaħdem sewwa, u b’hekk ikun jista’ joffri servizz effiċjenti u alternattiv. Ilkoll nirrikonoxxu li hemm titjib fis-servizz imma dan għadu mhux biżżejjed biex iħajjar lin-nies jagħmlu iktar użu mit-trasport pubbliku flok ma jutilizzaw karozzi privati u b’hekk jonqsu l-karozzi fit-toroq tagħna.

Ilkoll nafu li l-kwalità tal-arja f’Malta l-iktar li hi effettwata hi mill-emissjonijiet tal-karozzi, kemm dawk li jużaw il-petrol kif ukoll dawk li jagħmlu użu mid-diesel. Jekk jonqsu dawn l-emmissjonjijiet ser ikollna titjib fil-kwalità tal-arja. Dan jista’ iseħħ billi jintużaw karozzi li jagħmlu użu minn teknoloġija differenti, bħall-karozzi li jaħdmu bl-elettriku jew bil-gass, inkella billi jintuża t-trasport pubbliku flok il-karozzi privati. Dan ovvjament apparti li nimxu fejn possibli inkella li tintuża r-rota.

L-għażla, eventwalment trid issir min-nies individwalment. Imma l-Gvern dejjem jista’ jimbotta ftit biex jinkoraġixxi lil dak li jkun biex jibdel l-imġieba tiegħu u b’hekk jagħti l-kontribut tiegħu għall-kwalità tal-arja aħjar.

Tnaqqis ta’ taxxi fuq il-karozzi li ma jniġġsux hi għajnuna li bosta gvernijiet jużaw għal dan l-iskop. Il-Gvern jista’ ukoll juża l-prezz tal-fuel, kemm dak tal-petrol bla ċomb kif ukoll dak tad-diesel bħala għodda biex iħajjar inqas nies jużaw dawn il-fuels. Hemm gvernijiet li meta għandhom trasport pubbliku li jaqdi sewwa lill-pubbliku jħallu l-prezz tal-petrol bla ċomb u tad-diesel għoli. Hekk għamel għal diversi snin il-Gvern Laburista Ingliż fil-passat billi żied t-taxxi fuq il-petrol u d-diesil.

F’dak il-każ ikun jaqbillek b’tal-linja. Ikun sinjal tajjeb meta aħna ukoll naslu sa dan il-punt, nittama f’data mhux il-bogħod. Peró naħseb li għad baqa’ ftit ieħor sa ma naslu. Imma ikun għaqli kieku l-Gvern anke f’dan l-istadju jħabbar meta jippjana li naslu f’dan l-istadju, għax ma jistax ikun li jibqgħu jiżdiedu n-numru ta’ karozzi fit-toroq.

B’dan il-mod, anke f’Malta kif jitjieb is-servizz ikun possibli li jkun inkoraġġit in-nuqqas ta’ konsum ta’ petrol u diesel, użu iktar frekwenti tat-trasport pubbliku u inqas karozzi fit-toroq u allura ngawdu arja iktar nadifa.

Il-petrol jorħos il-ġimgħa d-dieħla? 10 ċenteżmi il-litru?

Il-media lokali u internazzjonali qed tirrapporta li l-prezz taż-żejt fis-swieqi internazzjonali nieżel.

Qed jiġi imbassar li dawn il-prezzijiet jistgħu jibqgħu magħna tlett snin oħra, sal-2018.

Fir-Renju Unit is-supermarkets Asda, Sainsbury’s u Tesco l-bieraħ il-Ġimgħa ħabbru roħs immedjat ta’ 2 pence fuq kull litru għall-petrol bla ċomb. Qed jingħad li l-prezz jista’ jibqa’ nieżel fil-ġranet u l-ġimgħat li ġejjin. Il-prezz tal-bieraħ tal-petrol bla ċomb kien ta’ £1.097 kull litru, u qed jingħad li fi żmien qasir dan jista’ jinżel sa £1 il-litru.

F’Malta sal-lum litru petrol bla ċomb qed jinbiegħ €1.35-il litru. Hemm pajjiżi fl-Unjoni Ewropeja fejn jinbiegħ għola minn hekk.

Imma hemm ukoll fl-Unjoni Ewropeja diversi pajjiżi fejn il-petrol bla ċomb hu orħos minn Malta, per eżempju l-Polonja (€1.116-il litru), l-Estonia (€1.129), l-Awstrija (€1.142), il-Latvia (€1.146), il-Litwanja (€1.17), l-Ungerija (€1.173), il-Bulgarija (€1.176), il-Lussimburgo (€1.195), ir-Repubblika Ċeka (€1.221), ir-Rumanija (€1.222),  Spanja (€1.251), il-Kroatja (€1.275), Ċipru (€1.286), is-Slovenja (€1.331).

 

B’dawn il-prezzijiet, li probabbilment jorħsu ukoll matul il-ġranet li ġejjin, l-prezz ta’ litru petrol bla ċomb jiflaħ jorħos 10 ċenteżmi mill-inqas.