L-abort: nippruvaw niddiskutu bil-kalma

Id-dibattitu dwar l-abort hu wieħed emottiv. L-insulti u t-tgħajjir li għaddejjin huma bla limitu. Huwa f’din l-atmosfera li qed issir id-diskussjoni. Ċerti nies ma jitgħallmu qatt.

Id-dibattitu huwa ibbażat fuq l-istess punt fundamentali tad-dibattitu dwar id-divorzju: fil-pajjiż jirrenja l-pluraliżmu etiku. Jiġifieri jeżistu valuri kuntrastanti. Kuntrasti li ilhom jinbnew ftit ftit tul is-snin imma li ġew moħbija mil-lenti pubblika. Id-diskussjoni kienet waħda ipprojibita. Ma saritx minħabba l-biża’ minn soċjetà intolleranti, frott tal-fundamentaliżmu li għixna fih għal ħafna snin. Is-soċjetà tagħna illum żviluppat f’soċjetà lajka li immanifestat ruħha fir-referendum dwar id-divorzju u fl-aċċettazzjoni tad-drittijiet LGBTIQ.

Mhux kull abort hu xorta. Mhuwiex ġustifikat li taqbad l-“agħar każ ta’ abort” u tuża lilu bħala eżempju.

Il-kampanja kontra l-abort hi iffukata fuq abort bla limitu li ma jeżisti kważi mkien. Fuq l-iktar każ estrem, kontinwament jinbena argument li jappella għall-emozzjonijiet flok għar-raġuni. Argument li jbezza’ lil uħud imma li ma jikkonvinċix lill-kotra li kapaċi taħseb b’moħħa.

Il-kampanja favur id-dritt tal-għażla (pro-choice) min-naħa l-oħra tagħmlu l-argument li mara għandha dritt li tagħżel dak li trid, x’ħin trid u bla ma jindaħlilha ħadd. Dan jinkludi dritt li tagħżel jekk u meta tidħol għal abort. Argument neoliberali fejn il-libertà individwali m’għandhiex limiti.

Id-dibattitu hu kuntrast bejn dawn iż-żewġ estremi. Id-djalogu min-naħa l-oħra taf twasslek x’imkien ieħor li jkun aċċettat abort f’każijiet limitati fejn is-sens komun jgħidlek li dan hu ġustifikat. L-argumenti emottivi dan kollu jinjorawh u allura jimminaw d-diskussjoni matura li tant neħtieġu f’dan il-pajjiż. Il-pajjiż ma jeħtiegx l-abort bħala stil ta’ ħajja imma l-abort bħala rimedju f’ċirkustanzi straordinarji.

F’Malta l-abort isir. Jagħmluh n-nisa li jixtru pilloli online u jeħduhom mingħajr ma jikkonsultaw tabib, bil-kumplikazzjonijiet kollha possibli. Ma teżistix statistika dwar kemm minnhom jidħlu l-isptar bħala riżultat ta’ dan.

L-abort isir ukoll fl-isptar Mater Dei f’ċirkustanzi fejn tittieħed azzjoni biex tkun imħarsa l-ħajja ta’ nisa tqal li jiffaċċjaw kumplikazzjonijiet fit-tqala. Riċentment kellna l-polemika dwar t-tqala magħrufa bħala “ectopic”, jiġifieri meta l-bajda ffertilizzata teħel f’tubu intern fil-mara. Dan it-tubu (Fallopian tube) hu żgħir u jekk ma tittieħed l-ebda ażżjoni jinfaqa’ u jipperikola l-ħajja tal-mara tqila.

Il-kura li tingħata f’dawn iċ-ċirkustanzi hi mediċina li taqla’ l-bajda iffertilizzata minn mat-tubu u tarmiha. Jekk dan idum ma jseħħ jikber il-periklu u tkun meħtieġa operazzjoni. Fiż-żewġ każi dan hu abort li bħalu jsiru numru kull sena f’Mater Dei. Imma ħadd ma jgħid xejn, għax kulħadd jaċċetta li dan hu intervent meħtieġ, anke jekk il-liġi tqis din is-sitwazzjoni bħala illegali.

Hu ċar li l-opinjoni pubblika f’Malta, fil-parti l-kbira taċċetta l-abort meta dan hu meħtieġ biex iħares il-ħajja tal-mara. Meta tiddiskuti bosta jaslu biex jaċċettaw li l-abort f’dawn iċ-ċirkustanzi hu tollerabbli.

Hemm ċirkustanzi oħra fejn l-abort hu inqas kontroversjali. Qed nirreferi għal meta jsir abort f’kaz ta’ stupru jew f’każ ta’ inċest. Fejn it-tqala hi sfurzata, bi vjolenza, hu ġustifikat li jsir abort preferibilment fil-fażi l-iktar kmieni possibli tat-tqala. Mara li għaddiet minn vjolenza ma tistax issib il-liġi bojja lesta biex tikkastigha, għax inkella tispiċċa soġġetta għal vjolenza doppja.

Xi żmien ilu ktibt artiklu fejn kont ikkumentajt dwar il-fatt li hawn min fil-fażi inizjali tat-tqala jagħmel xi testijiet u jekk minnhom jirriżulta xi difetti fil-fetu, il-mara tirrikorri għal abort. Dan mhux aċċettabbli. Imma mhux biżżejjed li ngħidu hekk. Hemm ħtieġa li nifhmu lil min jagħmel din l-għażla u nistaqsu jekk parti mir-raġuni hijiex soċjetà li ma tindukrax biżżejjed familji li jgħaddu minn sitwazzjonijiet ta’ disabililtà. Minkejja li sar progress kbir xorta għad hawn nuqqas enormi kemm ta’ komprensjoni kif ukoll ta’ għajnuna iffukata lejn min għandu bżonnha.

Xi kultant naqraw b’min jirrikorri għal abort għax it-tqala u t-twelid jitqiesu xkiel għall-iżvilupp tal-karriera! Hemm soluzzjonijiet diversi għal dawn it-tip ta’ ċirkustanzi, minn edukazzjoni aħjar dwar is-saħħa riproduttiva għal sens ikbar ta’ responsabbilta’ mhux biss tal-mara imma wkoll tar-raġel.

L-aħħar eżempju huwa fejn issir għażla favur l-abort minħabba l-faqar. Jintqal li hawn każi fejn il-mezzi ta’ familja huma tant ristretti li ma jifilħux għal wild ieħor. Anke hawn hemm soluzzjonijiet li minħabba n-nuqqas ta’ dibattitu pubbliku ftit li xejn jiġu esplorati. Irridu nindirizzaw l-għerq tal-faqar u mhux il-konsegwenzi tiegħu. Inkella nibqgħu fejn konna. Anke hawn in-nuqqas ta’ edukazzjoni dwar is-saħħa riproduttiva hu enormi.

Mhux in-nisa biss jeħtieġilhom jitgħallmu iktar imma anke l-irġiel għandhom ħtieġa kbira għal dan: uħud jeħtieġu doża iktar qawwija ta’ rispett u sens ta’ responsabbiltà.

Id-dekriminalizzazzjoni, almenu f’ċerta aspetti, hi parti essenzjali mit-tibdil meħtieġ. L-ebda mara m’għandha tkun soġġetta għal passi kriminali għax ħadet il-pilloli li waslulha bil-posta inkella għax irrikorriet b’xi mod għall-abort wara vjolenza li taqqlitha. Il-mara li tagħmel abort hi ukoll vittma hi stess u teħtieġ l-għajnuna u mhux is-swat tal-liġi.

Fid-dawl ta’ dan kollu l-proposta ta’ Marlene Farrugia iktar kmieni din il-ġimgha ser isservi biex taċċellera d-dibattitu pubbliku. Imma jkolli ngħid li saret ftit bil-għaġġla u hija nieqsa minn preparazzjoni pubblika dwarha.

Neħtieġu dibattitu kalm għax hu b’hekk biss li nistgħu nifhmu iktar lil xulxin. Dan hu dibattitu li mhux ser jispiċċa fi ftit ġranet iżda ser idum. Jekk ma nagħmluħx bil-kalma ma nkunu wasalna mkien.

ippubblikat fuq Illum : il-Ħadd 16 ta’Mejju 2021

Issa li l-Arċisqof irriżenja ……………..

Scicluna.Cremona.Grech

 

L-Independent tal-lum qed jgħidulna li l-Papa taptap fuq spallejn l-Isqof t’Għawdex Mario Grech wara d-diskors li dan ta’ l-aħħar għamel waqt is-sinodu tal-isqfijiet f’Ruma.

L-Isqof Grech kien rappurtat li għamel diskors li fih saħaq fuq il-ħtieġa ta’ kemm il-Knisja trid toqgħod attenta dwar x’lingwaġġ tuża’. Meta tqis li waqt il-kampanja dwar id-divorzju l-Eċċellenza Tiegħu uża kliem iebes ħafna fil-konfront tal-kampanja favur l-introduzzjoni tad-divorzju, jidher li dan hu progress kbir.

L-anqas ma jista’ wieħed jinsa li l-ET l-Isqof t’Għawdex f’pontifikal fil-parroċċa tal-Munxar ftit wara r-referendum tad-divorzju kien rappurtat li ma kellu l-ebda dispjaċir minn dak li qal u li jekk meħtieġ kien lest li jirrepetieh.

 

Logħba Ċess fil-Kurja tal-Arċisqof

Ratzinger .chess

 

Mill-kummenti diversi fil-gazzetti jidher ċar li fil-Kurja tal-Arċisqof għaddejja logħba Ċess.

Il-kliem li qed jintuża fil-kitba hu indikattiv ta’ dak li għaddej minn moħħ min qed jgħidu. Ir-Rev. Joe Borg per eżempju jiddeskrivi lill-Knisja Maltija bħala li qegħda fl-istess stat li kien il-Partit Nazzjonalista wara l-elezzjoni ġenerali tal-1976. Jiġifieri, r-Rev  Joe Borg qed jgħid li l-Knisja hi b’Kap iżda bla tmexxija, b’viżjoni imċajpra u bis-segwaċi imgerfxin.

Analiżi iebsa li iżda taqbel mad-deskrizzjoni tal-Knisja Maltija bħala waħda li ġiet imsikkta. Din hi deskrizzjoni ta’ Simon Busuttil u ta’ oħrajn fil-PN xi xhur ilu.

Minbarra din il-kritika hemm oħra bħal dik tar-Rev Rene Camilleri dwar il-prokrastinazzjoni tal-Arċisqof biex jagħmel it-tibdil meħtieġ fil-Kurja kif ukoll il-kummenti validissimi ta’ Fr Joe Inguanez fuq l-istess linja.

It-tmexxija tal-Knisja f’Malta kienet komda għal ħafna snin. Għax minbarra l-Arċisqof fil-Kurja kellha ukoll ieħor jilgħaba tal-Arċisqof, għal ħafna snin, fil-Berġa’ ta’ Kastilja.  Il-protezzjoni li l-“Arċisqof Lawrence Gonzi” , kif ukoll il-predeċessur tiegħu ta lill-Knisja Maltija tul is-snin billi rreżista t-tibdil soċjali spiċċa iktar għamel ħsara mhux biss lill-Knisja imma anke lis-soċjeta’ Maltija. Għax it-tibdil li seta tħalla jseħħ bil-pass tiegħu, minflok qiegħed iseħħ f’daqqa u b’ritmu mgħaġġel. Mhux kulħadd hu ippreparat għal dan it-tibdil.

Il-protezzjoni artifiċjali tagħtik sens falz ta’ sigurta’. Sigurta’ li fil-fatt ma teżistix. Meta l-poplu allura xeba’ u ivvota favur l-introduzzjoni tad-divorzju nhar it-28 ta’ Mejju 2011 il-protezzjoni tal-Arċisqof Lawrence Gonzi spiċċat.

It-tmexxija tal-Knisja li jrid r-Rev Joe Borg tikkuntrasta ma dik tal-Prof Victor Axiaq. Ta’ l-ewwel irid Knisja mhiex siekta fuq materji ta’ interess pubbliku. Tat-tieni jrid Knisja mhedija fl-ispiritwalita. Ikolli ngħid li dawn iż-żewġ veduti m’humiex inkompatibbli. Id-diffikultajiet iżda jmorru lura s-snin sa żmien l-Arċisqof Gonzi l-ieħor.

Għax dan pajjiż li mhux dejjem tista’ tifhmu: kellna Arċisqof li kien politiku u politiku li iktar kien jidher qiesu l-Arċisqof!

Sadanittant għaddejja l-logħba ċess. Uħud iżommu s-skiet bi prudenza jew iktar b’makakkerija. U l-Arċisqof Pawlu Cremona, skond Joe Borg, qiesu George Borg Olivier, jistenna li jew jitlaq inkella itellquh.

Wara kollox anke fiċ-ċess hemm 4 isqfijiet, tnejn fuq kull naħa  !

bishop.chessbishop.chess

Ippubblikat fuq iNews, il-Ħamis 21 t’Awwissu 2014

Busuttil fuq il-passi ta’ Gonzi : għan-niżla

Gonzi.Busuttil 2

 

F’diskors riċenti Simon Busuttil qal li hu bniedem differenti. M’għandux x’jaqsam mal-predeċessuri tiegħu. Qalilna li għandu ideat differenti għax iħares il-quddiem wara li tgħallem mill-iżbalji tal-passat.

Fost l-iżbalji tal-passat hemm il-posizzjoni ta’ Lawrence Gonzi li sfida l-vot tar-referendum favur id-divorzju.  Hemm ukoll il-posizzjoni inumana li l-Gvern Nazzjonalista immexxi minn Lawrence Gonzi ħa kontra t-transesswali. Dwar dan kien għamel apoloġija Mario de Marco għan-nom tal-PN.

Minn dan kollu l-PN ma tgħallem xejn. Għax kuntrarju għal dak li qal Simon Busuttil, taħt it-tmexxija ta’ Busuttil innifsu l-PN ma ivvutax favur il-Liġi li introduċiet l-Unjoni Ċivili. Busuttil baqa’ miexi fuq l-istess passi ta’ Gonzi, jisfida ir-raġuni u s-sens komun.

Il-lum f’artiklu (b’mod ironiku intitolat The Right Man for the Job) miktub minn Frank Psaila  li sal-elezzjoni ta’ Marzu 2013 kien Direttur Informazzjoni tal-PN, Busuttil ġie għal darba oħra ikkritikat b’dan l-iżball. Żball li iktar kmieni f’dan il-blog jiena iddeskrivejtu bħala wieħed li mhux ser jintesa.

Jekk hux the right man for the job jew le, ma jinteressanix. Li hu ċar pero hu li m’hemmx differenza minn ta’ qablu.  Miexi fuq il-passi ta’ Gonzi: għan-niżla (jekk hu possibli li tinsel iktar l-isfel).

Ir-Referendum: għodda demokratika

eucanak99ccaqbhdgpca4hkpx1caxcxm0ncaksu0oecat8onorca9gwql2cap1twfqcaef7mr1caou2xawcagi7q03ca5cqq3ecasw81i0caxl0xk3cahqyrhbca71s2e9caugwf2kcajmyuej

Ir-referendum hu għodda demokratika. Il-votanti jesprimu l-fehma tagħhom dwar suġgett wieħed biss.  Meta jsir referendum Gvern demokratiku jbaxxi rasu għar-riżultat bla argumenti, għax il-poplu jkun tkellem.

F’Malta saru diversi referenda li permezz tagħhom saret konsultazzjoni mal-votanti dwar diversi affarijiet. Ħafna jiftakru r-referenda f’Malta dwar : l-Integration (1956), l-Indipendenza (1964), l-Unjoni Ewropeja (2003) w id-divorzju (2011). Kollha kienu ta’ kontroversja. Fl-ewwel tlieta minn dawn ir-referenda d-deċiżjoni li jsir ħadha l-Gvern. Fl-aħħar wieħed id-deċiżjoni ħadha l-Parlament. Dawn ir-referenda jissejħu konsultattivi għax permezz tagħhom issir konsultazzjoni mal-poplu. Id-deċiżjoni li ittieħdet f’kull wieħed minn dawn ir-referenda kienet deċiżjoni politika favur l-Integration, l-Indipendenza, l-Unjoni Ewropeja u id-divorzju.

Fl-1996 ġiet emendata l-liġi dwar ir-Referenda biex ikun possibli li l-votanti jieħdu l-inizjattiva huma jekk jidhrilhom illi għandu jsir referendum dwar xi suġgett partikolari. Dan ir-referendum jissejjaħ Referendum Abrogattiv, jiġifieri referendum li jħassar, għax il-proposta tista’ tkun biss waħda li tħassar liġi, regolamenti jew parti minnhom.

Ma jistax isir referendum abrogattiv fuq kollox. Hemm affarijiet li dwarhom ma jistax isir referendum. Dawn jinkludu l-liġijiet dwar finanzi u taxxi, il-Kostituzzjoni, d-drittijiet tal-bniedem, it-trattati internazzjonali li minnhom jirriżultaw obbligi għall-pajjiż, kif ukoll il-liġi dwar l-elezzjoni ġenerali.

Biex isir referendum abrogattiv ikunu jridu jinġabru 10% tal-firem ta’ dawk li għandhom vot f’elezzjoni ġenerali u li isimhom jidher fuq ir-reġistru elettorali. Il-firem jinġabru skond formola apposta li hemm fil-liġi u f’din il-formola trid tissemma dik il-liġi jew regolament li r-referendum ikun qed jitlob li jitħassar. Bħalissa biex isir referendum hemm bżonn ta’ madwar 35,000 firma.

Meta jinġabru l-firem dawn jiġu ppreżentati lill-Kummissjoni Elettorali li tieħu ħsieb tiċċekkjhom. Wara mhux iktar minn ħmistax-il ġurnata il-Kummissjoni Elettorali tippreżenta l-firem fir-Reġistru tal-Qorti Kostituzzjonali b’nota li tgħid jekk hemmx jew le il-firem mitluba mill-liġi: jiġifieri l-10% tal-votanti reġistrati.

Jekk il-firem neċessarji jkunu nġabru l-Qorti Kostituzzjonali permezz tar-Reġistratur toħroġ avviż li biħ tagħti tlett xhur ċans biex min ikollu oġgezzjonijiet validi iressaqhom biex ikunu ikkunsidrati mill-Qorti. Wara li jgħaddu t-tlett xhur għall-oġġezzjonijiet il-Qorti tgħaddi biex tiddeċiedi fuq l-oġġezzjonijiet li tkun irċeviet.

Jekk il-Qorti Kostituzzjonali tara li minkejja l-oġġezzjonijiet li jkunu ġew ippreżentati r-referendum abrogattiv xorta għandu jsir tagħti deċiżjoni li biha tordna lill-Kummissjoni Elettorali biex torganizza r-referendum. Id-deċiżjoni tal-Qorti imbagħad tmur għand il-President tar-Repubblika li jiffirma l-ordni biex isir ir-referendum abrogattiv f’data li ma tkunx qabel ma jgħaddu tlett xhur mid-deċiżjoni tal-Qorti iżda mhux iktar tard minn sitt xhur.

Id-deċiżjoni fir-referendum abrogattiv tkun waħda finali. Jekk il-votanti jaqblu u jiddeċiedu li liġi jew regolament jitħassar dan jitħassar mat-tħabbir tar-riżultat mingħajr ħtieġa li jkun hemm xi deċiżjoni oħra.

Dan ir-referendum jiddependi biss mill-volonta’ tal-votanti. Għalhekk hu għodda demokratika għax jagħti saħħa lill-fehma tan-nies li ħadd u xejn ma jista’ jżommhom sakemm jimxu mal-liġi. Ma hemm bżonn l-ebda deċiżjoni da parti tal-Gvern biex isir referendum abrogattiv. La biex jimbuttah u l-anqas biex iżommu.

Hi ħasra li s’issa din l-għodda demokratika għadna qatt ma għamilna użu minnha. Il-firem li qed jinġabru bħalissa għal referendum biex iwaqqaf darba għal dejjem il-kaċċa fir-rebbiegħa tista’ tkun l-ewwel darba li jsir użu minn dan id-dritt. Issa jidher li din il-possibilita’ hi fil-qrib għax kif ġie imħabbar il-firem li inġabru s’issa qabżu l-25,000.

Nistennew ftit ġimgħat oħra u naraw.

Ippubblikat fuq iNews: it-Tnejn 25 ta’ Novembru 2013

Il-pontijiet ta’ Tonio Borg

 

Il-proċess li bih il-Parlament Ewropew eżamina n-nomina ta’ Tonio Borg kienet opportunita li tikkuntrasta l-politika ta’ gonzipn ma dik Ewropeja.

Il-politika ta’ gonzipn hi wahda ta’ konfront. Dik Ewropeja hi waħda ibbazata fuq il-kunsens.

Gonzipn jippretendi li hu jiddeċiedi u ħaddieħor ibaxxi rasu u jappoġġah. Meta jiddeċiedi jiġi jaqa’ u jqum x’jaħseb ħaddieħor.

Meta sar ir-referendum dwar id-dħul ta’ Malta fl-Unjoni Ewropeja il-PN ġustament stenna li l-Labour ibaxxi rasu għall-verdett popolari. Il-Labour dan m’għamlux u l-PN baqa’ jfakkru f’dan id-deficit demokratiku repetutament. U għamel sewwa.

Imma l-PN mhux veru jemmen dak li qal għax meta ġie r-referendum dwar id-divorzju kien diffiċli għalih li jaċċetta r-riżultat. Ma riedx ibaxxi rasu għall-volonta’ popolari.

Tonio Borg kien wieħed mill-Membri Parlamentari li minkejja r-riżultat popolari baqa’ sa l-aħħar jisfida l-verdett popolari. Kif jista’ għalhekk jitwemmen meta jgħid u jiddikjara li ma jħallix it-twemmin tiegħu ixekklu fil-qadi ta’ dmirijietu bħala Kummissarju?   Fil-każ tad-divorzju hekk għamel: mexxa skond dak li jemmen u mhux skond ir-rieda popolari.

Issa qed iwiegħed bil-maqlub.

Meta tqis kemm domna nisimgħu prietki dwar kif kellu l-obbligu li jimxi skond il-kuxjenza u mhux skond dak li iddeċieda r-referendum bil-fors jidħlu dubji serji dwar kif ser jaġixxi bħala Kummissarju.

Għalhekk il-Parlament Ewropew talab dik id-dikjarazzjoni umiljanti, għax dak li qal xorta ħalla d-dubji. Il-kliem meqjus fi tlett siegħat hearing ma ħassrux l-impatt ta’ snin ta’ ħidma politika.

Fid-dawl ta’ dan forsi issa huwa ċar iktar minn qabel li kien ikun ħafna aħjar li l-kandidat Malti għal Kummissarju Ewropew kien wieħed li dwaru kien hemm kunsens bejn il-forzi politiċi kollha. Il-fatt li intagħżel kandidat li dwaru ma kienx hemm kunsens wassal għal trattament umiljanti li seta kien evitat b’kandidat idoneju.

Issa li ġie approvat minkejja vot qawwi kontra tiegħu Tonio Borg għandu l-obbligu li jassigura li l-ħidma tiegħu tkun waħda li tħares il-valuri Ewropej u in partikolari d-drittijiet tal-minoranzi.

Id-dikjarazzjoni li Tonio Borg għamel wara l-elezzjoni li fi ħsiebu jibni l-pontijiet ma dawk li vvutaw kontra tiegħu hu sinjal pożittiv. Nittama li jirnexxilu.