Il-Budġet 2015: l-ewwel reazzjoni ta’ Alternattiva Demokratika

budget-briefcase

Mil-lat pożittiv, it-tnaqqis tad-dritt għall-benefiċċji soċjali bil-mod il-mod għal min jidħol fid-dinja tax-xogħol jew għat-taħriġ, minflok ma dawn jinqatgħu f’daqqa, hija miżura tajba.  L-għajnuna finanzjarja addizzjonali  lill-ġenituri li għadhom qed jrabbu hija miżura ta’ min ifaħħarha.

Iż-żieda fil-ħlasijiet għal-leave tal-maternità, partikolarment għan-nisa self employed, hu  pass tajjeb ‘l quddiem.  Nixtiequ, iżda, li l-limitu propost tal-minimum wage jitneħħa.

Il-miżuri kontra l-prekarjat u biex jittaffa l-faqar huma pożittivi.

L-istess il-fatt li l-Gvern finalment neħħa il-ħtieġa għall-importaturi ta’ apparat elettriku u elettroniku li s’issa kellhom ir-responsabbilta’ doppja għall-iskart iġġenerat mill-apparat li huma jimpurtaw.  L-intrroduzzjoni ta’ din il-miżura ilha tigi posposta 7 snin.  Issa l-impurtaturi ta’ apparat elettriku u elettroniku se jkunu responsabbli b’mod sħiħ u dirett huma stess għall-ġbir u riċiklaġġ tal-iskart elettriku u elettroniku.

L-obbligu li min iħaddem irid jimpjega persentaġġ ta’ persuni b’diżabilita’ ilu jeżisti sa mis-snin sittin.  Nistennew li issa jsir l-infurzar ta’ dan kif suppost.

L-inċentiv fiskali għall-kumpaniji li jagħtu donazzjoni ta’ iktar minn €2000  lill-Community Chest Fund hija miżura pożittiva, imma mhux sew li din tkun limitata biss għan-negozjanti. Għandha tkun estiża għal kulħadd. Anki min jaghti donazzjonijiet lil NGOs reġistrati għandu jingħata l-istess benefiċċju.

It-tnaqqis ta’ 15% mit-taxxa lil dawk li jinvestu f’pensjoni privata (it-tielet pilastru) ukoll hija tajba, imma din jistgħu jgawdu minnha biss dawk li jistgħu jħallsu għal pensjonijiet privati. Il-Gvern kien messu kkonċentra fuq il-pensjonijiet tat-tieni pilastru, li jinqasmu bejn il-Gvern, il-ħaddiema u min iħaddem.

Iż-żieda fit-taxxa fuq prodotti li jagħmlu l-ħsara, bħas-sigaretti u spirti, hija xi ħaġa ġusta.

Iż-żieda redikola ta’ 58 ċenteżmu fil-ġimgħa għall-għoli tal-ħajja ma tirriflettix iż-żieda vera fil-għoli tal-ħajja, li  ġiet effettwata statistikament bit-tnaqqis fil-kontijiet tad-dawl u l-ilma.

X’qiegħed jiġri fil-Power Station il-ġdida ta’ Delimara.  Huwa inaċċettabbli li Malta se tkun qed tixtri l-energija bi prezz li hu d-doppju tar-rata preżenti tas-suq.

Rigward it-trasport pubbliku, jeħtieġ li nkunu nafu t-termini tal-ftehim ma’ Autobuses de Leon. Il-budget kellu jagħti informazzjoni iktar dettaljata ta’ dawk il-policies li ser jaddotta l-Gvern biex iħajjar aktar nies jużaw it-trasport pubbliku.

Dwar it-trasport sostenibbli, għalkemm l-inċentivar tar-roti u tar-roti elettrici, ghalkemm b’rata minima, huwa bidu tajjeb, li hemm bżonn huwa investiment f’infrastruttura tajba għal din il-forma ta’ trasport alternattiv. Fl-istess nifs li l-Gvern jgħid li jrid inaqqas it-traffiku, jgħid ukoll li jrid iżid il-parkeġġ – xhieda li l-Gvern m’għandux politika ċara fil-qasam tat-trasport.

Il-komunitajiet lokali għal darba oħra baqgħu bl-istess budget li ilhom bih għal dawn l-aħħar snin. Minkejja r-retorika politika l-Kunsilli Lokali għal darba oħra mhux se jkollhom bizzejjed flus biex jaqdu l-ħtiġijiet bażiċi tal-komunitajiet tagħhom. L-anqas m’hemm indikazzjoni jekk il-Kunsilli Lokali humiex se jibdew jdaħħlu l-fondi mill-liċenzji tal-ħwienet u liċenzji oħra.

 

Rigward it-taxxi, filwaqt li t-taxxa tad-dħul reġgħet tnaqqset għal darb’oħra għal dawk li jaqilgħu bejn €19500 u €60000 dan wassal għal żieda f’taxxi oħra indiretti, kif kienet ipprevediet AD qabel l-elezzjoni fil-kritika li għamlet dakinnhar għal din il-miżura. Dawk li jaqilgħu paga minima qed jiġu aġevolati b’miżuri soċjali iżda għandna naslu biex ikun hemm reviżjoni perjodika tal-paga minima, għax hija paga diċenti li fl-aħħar mill-aħħar tagħti dinjita lill-ħaddiema.

Il-Gvern naqas ukoll milli jindirizza l-kwistjoni tal-eżenzjoni mit-taxxa (jew rati preferenzjali ta’ taxxa) għal kumpaniji barranin. Wara l-Lussemburgu u l-Olanda, l-Unjoni Ewropeja diġa bdiet tinvestiga l-inċentivi fiskali li Malta toffri lil kumpaniji barranin biex joperaw ġewwa Malta.  L-issue li għandu jkun hemm level playing field għal kulhadd f’dak li għandu x’jaqsam ma’ tassazzjoni ma jistax jingħata l-ġemb.

 

It-Tarzna ta’ Palumbo u l-Isla

Palumbo Malta

It-Times tal-bieraħ il-Ħadd infurmatna li t-Tarżna ta’ Palumbo iffirmat ftehim mal-Kumpanija Franċiża GTT: Gaztransport & Technigaz. Intqal ukoll mit-Times li dan il-ftehim ser jiffaċilita ħidma li t-Tarżna ta’ Palumbo tista’ tagħmel fil-futur fuq tankers li jġorru l-gass (LNG – Liquid Natural Gas).

Tgħid ta’ Palumbo jafu li l-Isla joqgħodu n-nies?

Matul il-ġimgħat li għaddew fl-Isla (fil-ġranet li ma kienx hemm riħ qawwi) matul il-lejl kien hemm irwejjaħ qawwija ta’ żjut li kienu qed joriġinaw mill-oil rigs li kien hemm fit-Tarzna u l-inħawi.

Dan kollu juri li fil-ħidma tat-Tarżna ta’ Palumbo mhux qed jagħtu każ tal-impatt fuq in-nies tal-ħidma tagħhom. Ifisser ukoll li l-anqas l-awtoritajiet m’huma jagħtu kaz.

Jista’ l-Kunsill Lokali tal-Isla jiċċaqlaq naqra?

Reforming eco-taxation

Time for Radical Change

Malta Today reports this morning that in tomorrow’s Budget Speech Government will be proposing a reform of the Eco-Contribution Act. Malta Today further reports that the eco-contribution due on electric and electronic equipment will be discontinued. Instead, states Malta Today, Government will proceed with ensuring the implementation of the Waste from Electric and Electronic Equipment  (WEEE) Directive of the EU.

The WEEE Directive shifts responsibility for the recovery of waste from electric and electronic equipment to producers and their representatives. It is an Extended Producer Responsibility which has so far not been implemented in Malta notwithstanding various warnings  and infringement proceedings initiated by the EU Commission. It requires the  direct involvement of the private sector who will now have to assume direct responsibility for waste recovery in the WEEE stream.

The matter is dealt with extensively in AD’s Electoral Manifesto. In fact in the Environmental Chapter of AD’s 2013 Manifesto it is stated that :

“We encourage waste separation in localities. However we recognise that this is not enough. As a country we still lag behind and have failed to reach targets on packaging waste as well as waste generated by electrical and electronic equipment.

It is essential to address the operation of scrapyards. These process waste which is subject to at least three Directives of the EU, namely the WEEE Directive, the End of life Vehicles Directive and the Batteries Directive. The manner in which scrapyards have been permitted to operate signifies a total disregard of the principles and safeguards listed in the said Directives. The fact that after more than eight years of EU membership we are still discussing these issues signifies the low level of preparedness to shoulder environmental responsibilities resulting from EU adhesion.

It is essential that environmental taxation (eco-contribution) is reformed in order that it be ascertained that environmental objectives are attained. The private sector should not be penalised through double payment in order that it fulfils its responsibilities relevant to waste on which eco-contribution was due.

Environmental taxation has two objectives. Generating funds to be used by the exchequer as well as to serve as a deterrent and consequently to reduce environmental impacts. For the deterrent to be effective it is essential that when environmental taxes are proposed it be ensured that as far as possible an alternative product or service to the one being taxed which generates less impacts than the taxed product or service is available.

On the other hand we are aware that environmental taxes which are not properly designed can be regressive. That is they can have a negative social impact due to their impacting the quality of life of those with limited means. In order to ensure that the primary objective of environmental taxation would be environmental improvement AD proposes that environmental taxation should be the joint responsibility of the Ministry of the Environment and the Ministry of Finance.”

Eco-taxation can be of considerable benefit. It however needs to be properly designed. Alternattiva Demokratika looks forward to a discussion on the new proposals.

Malta, il-Lussimburgu u l-evażjoni tat-taxxa

Juncker + Muscat

Matul il-ġranet li għaddew segwejna l-informazzjoni żvelata dwar il-Lussimburgu. Kif l-awtoritajiet tat-taxxa tal-pajjiż, fiż-żmien li Jean Claude Juncker kien Prim Ministru innegozjaw ma numru ta’ kumpaniji kbar status fiskali li permezz tiegħu setgħu “jiffrankaw” biljuni kbar f’taxxi.

Din li jiffrankaw fil-fatt ma hi xejn għajr evazjoni legalizzata tat-taxxa. Biex ma jħallsux taxxa f’pajjiż jagħmlu użu mil-liġijiet ta’ pajjiż ieħor. Għal min hu fil-business dan hu aċċettabbli. Fil-fatt meta kien ippressat mill-istampa Jean Claude Juncker qal li dak li ġara kien legali imma jifhem li mhux aċċettabbli etikament.

Għax il-politika m’għandiex x’taqsam biss mal-liġi. Dak li hu legali mhux dejjem huwa aċċettabbli. Fil-prattika, l-Lussimburgu taħt it-tmexxija ta’ Juncker għamlitha possibli lil numru ta’ multinazzjonali jħallsu ħafna inqas f’taxxi.  Dan hu etikament ħażin. Għax ċaħħdet lill-pajjiżi fejn joperaw dawn il-kumpaniji minn taxxi li kienu meħtieġa għal programmi soċjali f’dawk il-pajjiżi.

L-argumenti politiċi li jinġiebu s’issa huma dawk dwar il-kompetizzjoni fiskali. Jiġifieri li ġaladarba t-tassazzjoni hi kompetenza tal-istati membri fl-Unjoni Ewropeja, x’rati ta’ taxxa jitħallsu u minn min hu determinabbli biss individwalment mill-istati membri tal-Unjoni Ewropeja.

Imma issa hemm min qed jargumenta li meta pajjiż jagħti status fiskali privileġġjat lil dawn il-kumpaniji biex jiġbdhom lejn il-pajjiż, idaħħal ftit taxxi minn fuqhom kif ukoll joħloq numru ta’ impiegi konnessi mar-reġistrazzjoni u l-amministrazzjoni tal-kumpaniji, dan kollu hu għajnuna mill-istat (state aid) liema għajnuna mhiex aċċettabbli.

Għalhekk fetħet investigazzjoni dwar il-Lussimburgu li qed titmexxa mill-Kummissarju għall-Kompetizzjoni, id-Daniża Margrethe Vestager.

Hu inevitabbli li dan kollu f’xi stadju ser iħalli impatt fuq is-settur finanzjarju f’Malta. Huwa magħruf li bosta xogħol f’dan il-qasam ġie f’Malta minħabba pakkett ta’ inċentivi li jinkludi rati ta’ taxxa favorevoli ħafna. Fi ftit kliem dawn il-kumpaniji ġew hawn għax jaqblilhom. Jaqblilhom għax iħallsu ftit taxxi ħdejn li jkollhom iħallsu f’pajjiżi oħra. Bħala riżultat ta’ dan qed jagħtu kontribut lill-ekonomija tal-pajjiż kif ukoll qed jiġġeneraw numru mhux żgħir ta’ impiegi.

Il-problema hi li dan kollu huwa ibbażat fuq l-evażjoni tat-taxxa f’pajjiżi  oħra. Hi problema li rridu niffaċċjaw fix-xhur li ġejjin meta l-Kummissjoni Ewropeja tiddeċiedi jekk tiftaħx investigazzjoni dwar Malta kif ukoll dwar pajjiżi oħra fosthom l-Irlanda u dan wara li tiżviluppa ftit ieħor l-investigazzjoni dwar il-Lussimburgu.

Tajjeb li l-istat Malti jiġġieled f’Malta kontra l-evażjoni tat-taxxa. Imma imbagħad hi ipokrezija politika li Malta tfittex li tibbenefika mill-evażjoni tat-taxxa f’pajjiżi oħra.  Jew aħna kontra l-evażjoni jew m’aħniex!  Ma nistgħux inkunu kredibbli bħala pajjiż jekk nibqgħu niżviluppaw l-ekonomija tagħna fuq l-evażjoni tat-taxxi f’pajjiżi oħra.  L-ekonomija u l-etika għandhom jimxu id f’id.

When the Labour Party (of Malta) was in favour of state financing of political parties

 euros floating in space

Labour makes €7.2 million State funding proposal

Labour is proposing that political parties receive an annual contribution from the State of €5 for each vote obtained at the last general election – a move that would cost the taxpayer €7.2 million over five years.

The PL is also insisting that political parties should disclose the identity of those making donations above a certain amount and has proposed that the Auditor General audits the accounts of both parties.

The proposals, still at an embryonic stage, were made behind closed doors during a Parliamentary Select Committee meeting after being discussed internally within the PL.

Should the €5 contribution suggestion be approved by the Nationalist Party, the PN would receive €717,340 each year, the PL €709,440, Alternattiva Demokratika €19,050, and Azzjoni Nazzjonali €7,305. The PL proposed that the €5 figure should be retroactive, starting from 2008, and amended every year according to the rate of inflation, sources told The Sunday Times. The money raised would go towards parties’ salaries, research and consultation.

The two main political parties already each receive €100,000 a year from the public coffers, although there seems to be little accountability over how it is spent.

The figures being suggested largely draw on the proposals made by the Galdes Commission in 1995. The PL maintains that donations of over €23,000 should be prohibited and that those over €11,600 be accompanied by the name of the donor. However, it also suggests these donation thresholds should eventually be raised by 50 per cent.

Labour’s position paper was tabled by MP Charles Mangion, but he was reluctant to give details when contacted.

“The committee had unanimously agreed that only the Speaker shall comment on specifics of discussions – and this in order to ensure a successful outcome out of the discussions,” he said.

Dr Mangion said his party believed that State funding, coupled with wide-ranging transparency rules, were the best way to ensure that political parties did not succumb to external pressures of interest groups that may subsidise them.

“This, we believe, will enhance public trust in political parties and would be healthy to the development of democracy and good governance.”

Labour, he said, agreed that there was a need for greater transparency and that donations over a particular threshold should be identified.

A top PL official, who preferred to remain unnamed, said that the Nationalists were reluctant to accept Labour’s proposal because it did not suit them.

“The PN is against State funding, but it wants much higher thresholds for party donations. We have a problem with money, they have a problem with transparency,” he said.

PN general secretary Paul Borg Olivier said the party considered it a priority to tackle transparency in political party funding, including donations, as suggested by the Galdes Report.

He said Prime Minister Lawrence Gonzi recently indicated he was in favour of drastically lowering the benchmark for declared donations.

Dr Borg Olivier said his party would honour its commitment to the Speaker that it should not comment publicly on what was being discussed during the Select Committee meetings.

“This is precisely why (Labour leader Joseph) Muscat’s statements during the general conference come as a surprise. His statement that he is in favour of taxpayers’ money being used to finance political parties is uncalled for and unacceptable.”

Dr Muscat recently renewed his call for a law on party funding, though he was short on detail. His University thesis in 1996 had specifically tackled the issue of State funding, and his conclusion was that political parties in Malta should benefit from it.

It is an open secret that both parties are experiencing financial problems, though sources said Labour’s finances were in dire straits. Former PN general secretary Joe Saliba had said in 2006 that Labour’s debts amounted to €7 million (Lm3 million).

The Nationalists traditionally raise far higher sums than Labour during the annual fundraising marathons and the party’s companies raise enough money to deal with the day-to-day costs.

Dr Borg Olivier said: “The party has substantial amounts of money still payable to creditors, including banks. These amounts cover expenses incurred during the election campaign and the building of the new headquarters.”

On the other hand, Dr Mangion said Labour was the only party whose accounts were audited by a reputable independent auditing firm.

“Labour’s financial statement is published annually… we know nothing about the PN’s finances.”

However, sources said there were various ways in which political parties could conceal their debts as well as the names of donors.

 

published in The Sunday Times 15 February 2009. Author Herman Grech.

 

Meta il-Partit Laburista ried €5 għal kull vot kull sena

five euroLabour's 5 euro proposal 

source: the price tag of democracy

Id-dibattitu fil-Parlament, f’dawn il-ġranet, dwar il-finanzjament tal-partiti politiċi hu wieħed li ilu ħafna snin biex isir. Tul is-snin kien hemm ħafna tkaxkir tas-saqajn li ippospona din id-diskussjoni.

Biżżejjed insemmu r-rapport Galdes tal-1995 li dwaru baqa’ ma sar xejn.

Il-bieraħ ġie fi tmiemu l-fażi tat-tieni qari, jiġifieri d-diskussjoni dwar il-prinċipji tal-liġi. Smajna minn kollox. Kien hemm diskorsi utli li bla dubju taw kontribut biex id-diskussjoni tkun waħda matura. Fosthom id-diskorsi ta’ Mario de Marco, Michael Falzon u Owen Bonnici.

Kien hemm ukoll bosta diskorsi li saru għall-gallarija. Ma taw l-ebda kontribut partikolari ħlief li rrepetew il-paroli li ilna nisimgħu. Bl-intenzjoni unika li jiskurjaw il-punti politiċi.

Il-liġi tipproponi limiti dwar x’donazzjonijiet jistgħu jirċievu l-partiti politiċi. Tobbliga lill-istess partiti illi jkollhom verifika tal-kotba kif ukoll tintroduċi miżuri biex il-partiti politiċi jkunu reġistrati.

Alternattiva Demokratika ilha sa mit-twaqqif tagħha fl-1989 titkellem dwar dawn il-miżuri.

Il-liġi preżentment quddiem il-Parlament hi imsejħa liġi dwar il-finanzjament tal-partiti. Iżda titkellem fuq kollox ħlief dwar il-finanzjament tal-partiti. Il-Gvern diġa ddikjara li l-finanzjament pubbliku tal-partiti politiċi mhux fuq l-aġenda għalissa. Qed jgħid li dan il-finanzjament  pubbliku jkun fuq l-aġenda iktar tard, meta tkun bdiet titħaddem din il-liġi u tkun bdiet tagħti l-frott.

Filwaqt li Alternattiva Demokratika dejjem tkellmet favur il-finanzjament tal-partiti politiċi mill-istat tajjeb li niftakru li sa Marzu 2013 anke l-Partit Laburista kien idoqq din id-diska.  Il-proposta tal-Partit Laburista qabel Marzu 2013 kienet ta’ finanzjament pubbliku ta’ €5 għal kull vot kull sena. Issa l-Partit Laburista bidel il-posizzjoni tiegħu.  Anke l-PN bidel il-posizzjoni tiegħu: sa Marzu 2013 kien kontra l-finanzjament tal-partiti politiċi mill-istat imma issa mirakolożament hu favur!

M’hemmx serjeta’ da parti kemm tal-Partit Laburista kif ukoll tal-Partit Nazzjonalista għax dawn konvenjentement jibdlu l-veduti tagħom skond jekk ikunux fil-Gvern jew fl-Opposizzjoni.

Li m’humiex jgħidu kemm il-PN kif ukoll il-PL hu li kull sena fil-budget kull wieħed miż-żewġ partiti fil-Parlament jingħataw €200,000 bejniethom. Dawn il-flus ilhom jeħduhom sa mill-1994. Għall-bidu kienu jeħduhom dwar il-ħidma politika tagħhom in konnessjoni mal-Parlament Ewropew. Iktar tard l-applikabilita’ tal-fondi ġiet imwessa’ għall-ħidma internazzjonali tal-Partiti. Dan ifissser li bejniethom il-partiti fil-Parlament s’issa ħadu €4 miljuni. Dawn ukoll huma flus mit-taxxi li dwarhom ma kellhomx diffikulta biex idaħħluhom fil-but.

Jiena ltqajt diversi drabi mal-Ministru Owen Bonnici u miegħu iddiskutejt il-liġi li qed jipproponi. F’isem Alternattiva Demokratika tajtu ukoll proposti dettaljati dwar kif il-liġi proposta tista’ tkun aħjar.  Il-liġi hi pass tajjeb il-quddiem. Imma mhiex biżżejjed. Tista’ tkun ukoll aħjar.

Ċertament li hi ħafna l-bogħod mill-€5 kull sena għal kull vot li l-Partit Laburista kien jipproponi qabel Marzu 2013.

ippubblikat ukoll fuq iNews is-Sibt 15 ta’ Novembru 2014

Il-PN u l-PL jaqsmu bejniethom €4 miljuni mit-taxxi

euros-loads-of-money

Ħafna qabel Marzu 2013, Alternattiva Demokratika kienet favur il-finanzjament tal-Partiti Politiċi mill-istat. Dak iż-żmien anke l-Partit Laburista kien jinsisti li l-istat kellu jiffinanzja lill-partiti politiċi f’Malta.

Qabel Marzu 2013 kien biss il-Gvern immexxi mill-Partit Nazzjonalista li kien kontra li l-istat jiffinanzja l-partiti politiċi.

Wara Marzu 2013 il-Partit Nazzjonalista  u l-Partit Laburista bidlu l-fehmiet tagħhom.

Il-Partit Laburista m’għadux favur iżda sar kontra, filwaqt li l-Partit Nazzjonalista m’għadux kontra iżda sar favur.

Il-PN u l-PL draw jgħaddu ż-żmien bin-nies.

Alternattiva Demokratika biss, bħal dejjem, kienet konsistenti. Kienet favur il-finanzjament tal-partiti politiċi mill-istat u ma bidlitx il-posizzjoni tagħha.

Il-PN u l-PL iżda jaqblu fuq ħaġa waħda. Sa mill-1994 mit-taxxi tagħna jieħdu €100,000 kull partit kull sena. Jiġifieri l-PN u l-PL diġa qed japplikaw il-finanzjament tal-partiti politiċi mill-istat imma qed jillimitaw dan il-finanzjament lilhom infushom.

Bejniethom mill-1994 qasmu €4 miljuni.  Rari ħafna nisimgħu bihom dawn il-miljuni.

Ħatriet politiċi fis-settur pubbliku (Positions of trust)

Ombudsplan 2015

Fl-Ombudsplan għall-2015 l-Ombudsman jirrimarka li l-ħatriet diretti fis-settur pubbliku [dawk li nirreferu għalihom bħala ħatriet politiċi] jistgħu jwasslu għal-nuqqas ta’ trasparenza.

Kull persuna impjegata fis-servizz pubbliku għandha tkun persuna ta’ fiduċja. L-Ombudsman fil-fatt jgħid li s-servizz pubbliku għandu jkun apolitiku u dan għax għandu jkun lejali lejn kull amminjistrazzjoni. Is-servizz pubbliku għandu jkun il-ħolqa bejn l-amministrazzjonijiet differenti u l-istrument li permezz tiegħu l-politika tal-Gvern tal-ġurnata tkun imwettqa, mhux biss b’lejalta’ lejn il-vot popolari imma fuq kollox b’ġustizzja u ekwita. Għax l-amministrazzjoni pubblika, ġdida jew qadima, hi hemm għal kulħadd. Mhiex hemm biss għal dawk li ivvutaw għaliha.

Minn mudell ta’ servizz pubbliku fuq stil Anglu-Sassonu fejn għandek servizz pubbliku permanenti mexjin lejn mudell Amerikan fejn numru kbir ta’ persuni jinbidlu mal-bidla fil-Gvern. Meta dan ma jsirx b’regoli ċari u trasparenti joħloq inġustizzji u nuqqas ta’ trasparenza.

Il-każ tal-bdil tas-Segretarji Permanenti kważi kollha mal-bidla fil-Gvern hu wieħed mill-eżempji li lkoll nafu bih. Ma ġratx biss taħt l-amministrazzjoni ta’ Joseph Muscat. Anke fi żmien Lawrence Gonzi kellna każijiet fejn il-Gvern ried jaħtar persuni li ried hu f’posizzjonijiet li qieshom bħala li huma ta’ fiduċja. Niftakru l-ħatra ta’ Direttur għall-Ħarsien tal-Ambjent u ta’ Chief Executive tal-MEPA li qabel l-2013 kienu nħatru direttament mill-MEPA bl-approvazzjoni tal-Ministru għall-Ambjent u dan mingħajr sejħa għal applikazzjonijiet.  Il-Gvern ta’ dakinnhar ma kienx qabel  mar-rapporti tal-Perit Joe Falzon (Uffiċjal tal-Verifika tal-MEPA) li kien qal b’mod ċar li dawn it-tip ta’ ħatriet ma kienux korretti.

L-Ombudsman jemfasizza li l-ħatriet f’ position of trust (ħatriet politiċi) għandhom ikunu minimi. Wieħed jifhem li kemm is-Segretarjati Privati fil-Ministeri kif ukoll uħud mill-persuni meħtieġa biex ifasslu policies għandhom ikunu persuni ta’ fiduċja. In-numru tagħhom iżda għandu jkun ċar, limitat u regolat b’mod li kulħadd ikun jaf fejn hu.

Ma dan jiena nżid nirreferi għall-ħatriet ta’ Bordijiet u Awtoritajiet. Dawn il-ħatriet għadhom jibdew isiru wara skrutinju pubbliku [public hearing] minn Kumitat Parlamentari. Dan hu punt li temfasizza Alternattva Demorkatika fil-Manifest Elettorali għall-elezzjoni ġenerali tal-2013. Huwa neċessarju li jkun assigurat li jkun hemm iżjed persuni kompetenti li jinħatru fil-Bordijiet u l-Awtoritajiet. Skrutinju pubbliku tal-persuni nominati jista’ jkun mod kif dan ikun assigurat.

 

Il-ħatriet politiċi fl-amministrazzjoni pubblika ma jistgħux ikunu eliminati. Imma nistgħu bħala pajjiż nassiguraw li l-mertu jkollu rwol ferm iktar importanti milli għandu sal-lum fil-ħatriet pubbliċi.

Iċ-Ċiklun ta’ nhar il-ġimgħa, u l-Power Station ta’ Delimara

cyclone 071114

Iċ-ċiklun ta’ nhar il-ġimgħa ma kienx xi ħaġa li naraw ta’ spiss. Kienet okkazjoni oħra fejn in-natura għal darba oħra wriet il-qilla tagħha. Kaxkret dak kollu li sabet quddiema.

Rajna diversi siġar imqaċċtin. Baħar imqalleb. Ħsarat f’bosta lokalitajiet fis-sistema tad-distribuzzjoni tal-elettriku. Xita qliel li f’xi lokalitajiet laħħqet mal-50 mm fi ftit ħin.

Fil-Port Ħieles din id-darba ma kien hemm l-ebda rapport li xi vapur inqala’ minn mal-moll. Min- naħa l-oħra taħt l-effett tar-rih numru ta’ containers waqgħu minn posthom.

Wara l-maltempata tal-Ħadd 5 t’Ottubru 2014 din kienet it-tieni maltempata qalila fi kważi xahar. Donnu li anke f’Malta dak li għat-temp kien xi ħaġa rari, issa ser isir komuni. Il-maltemp, x-xita intensiva, u r-riħ qawwi, flimkien ħolqu problemi kbar. Jekk ma nieħdux ħsieb jistgħu joħolqu problemi ikbar.

Din iż-żieda fil-frekwenza tal-maltemp ser jibqa’ magħna u dan bħala konsegwenza tal-bdil fil-klima li qed taċċellera ruħha. Dan jitfa iktar dawl dwar kemm l-istudju biex ikejjel ir-riskju marittmu fil-Bajja ta’ Marsaxlokk fuq l-elementi diversi tal-Power Station tal-gass proġettata f’Delimara hu meħtieġ. Mhux biss. Huwa importanti ukoll li meta jsir nagħtu kasu.

Il-qrun tal-politiku

Monica and Bill

 

Bħalissa hawn ħafna stejjer dwar il-qrun. Hawn min jiddeletta li jkun jaf il-qrun ta’ kulħadd. Jieħu pjaċir ixandarhom. Il-mistoqsija ta’ dejjem hi jekk il-qrun tal-politiku hux ta’ interess pubbliku.

Uħud minn dak li qed jixxandar bil-kitba jew fuq il-medja soċjali ilu li xxandar fl-aħbarijiet trasmessi fil-widnejn. Jiġifieri dak li qed jitperreċ illum ilu magħruf għal numru ta’ nies.

B’mod ġenerali l-ħajja privata tal-politiku m’hi affari ta’ ħadd. Mhux kulħadd jaqbel ma dan għax hemm min jidhirlu li min hu fil-ħajja pubblika jirrinunzja għal kull forma u xorta ta’ privatezza. Naħseb li dan m’għandux ikun.

Pero’ nifhem li hemm ċirkustanzi li f’kunflitt bejn il-privatezza u l-interess pubbliku dan ta’ l-aħħar għandu jirbaħ. Id-diffikulta hi dwar meta jkun fl-interess pubbliku li issir invażjoni tal-privatezza. Min irid ifettaq dejjem isib xi ħaġa biex biha jiġġustifika l-invażjoni tal-privatezza.

Imma l-affarijiet mhux sempliċi daqshekk.

Dejjem huma meħtieġa provi li ma jħallu l-ebda dubju li hemm interess pubbliku. Fost affarijiet oħra, per eżempju, jekk jeżistu provi ta’ abbuż ta’ poter, ta’ misapproprijazzjoni ta’ fondi pubbliċi jew ta’ korrużżjoni jiena naħseb li invażjoni tal-privatezza tal-politiku tkun ġustifikata.

Imma l-invażjoni tal-privatezza tal-politiku m’għandhiex issir biex taqta’ l-kurżita’ taz-zekzika.

Allura irridu nistennew u naraw kif ser jiżviluppaw il-libelli li saru iktar kmieni illum dwar il-qrun li ġew imxandra. Naraw jekk dak li ntqal kienx fl-interess pubbliku jew le li jingħad. Huwa biss f’dak il-waqt li nkunu nistgħu ngħidu jekk dak li ġie ippubblikat dwar il-qrun tal-politiku hux ġustifikat jew le.

il-qrunil-qrunil-qrunil-qrunil-qrun