Iċ-Ċikliżmu f’ Malta

 

 

 

 

F’pajjiż żgħir bħal tagħna ma nistax nifhem għax ma nagħtux iktar importanza liċ-ċikliżmu. Il-parti l-kbira tad-distanżi li rridu nivvjaġġaw huma qosra, numru mhux żgħir minnhom għall-wita.

 

Fil-politika Maltija tat-trasport iċ-ċikliżmu huwa minsi : abbandunat hi l-kelma preċiża.

 

Għaldaqstant ħadt pjaċir meta qrajt li l-Klabb Mosti taċ-Ċikliżmu  ser jorganizza l-ewwel nursery cycling school għat-tfal (subien u bniet) bejn l-10 u l-15-il sena !

 

Il-parteċipanti jiġu mgħallma kif jieħdu ħsieb ir-rota (elementary bike maintenance), il-ħiliet meħtieġa għal biex ittellaq bir-rota, regoli tat-traffiku, ħiliet u etiket għal tlielaq bir-rota fit-toroq u l-ħtiġijiet ta’ saħħa fiżika biex tirnexxi .

 

Prosit tassew .

 

 

Apparti l-karozzi privat, tal-linja u l-kumnikazzzjoni bil-baħar hemm bżonn li r-rota ssib posta ukoll fil-politika Maltija tat-trasport. Hemm ħtieġa kbira li l-Ministri responsabbli għall-Edukazzjoni (u Sport), Trasport, Ambjent  kif ukoll is-Saħħa jpoġġu ftit ras ma ras.

 

Użu tar-rota għal uħud mill-vjaġġi tagħna tgħin lil saħħitna, tnaqqas it-tniġġiż fl-arja u tnaqqas biżibilju karozzi minn ġot-toroq. Apparti li niffrankaw il-flus b’inqas użu ta’ fuel.

Lejn riforma radikali

 

 

Wasal iż-żmien għal riforma radikali tat-trasport pubbliku f’Malta.

 

Ngħid apposta “riforma radikali” mhux “liberalizzazzjoni”.  Għax il-liberalizzazzjoni waħedha m’hiex ser issolvi l-problema.

 

Il-problema hi li ħafna ma jħossuhomx komdi jagħmlu użu mit-trasport pubbliku. Dan għal ħafna raġunijiet, fosthom :

  1. hu imprevedibbli, jiġifieri l-ħinijiet ma jinżammux;
  2. m’huwiex aċċessibli b’mod komdu minn kullimkien : la l-frekwenza tas-servizz u l-anqas il-lokalitajiet li jinqdew m’huma sodisfaċenti;
  3. la jeżisti servizz inter-reġjonali u l-anqas wieħed intra-reġjonali : hemm bżonn ta’ iktar servizzi diretti bejn l-irħula kif ukoll iktar servizzi bejn reġjuni li mhux neċessarjament jgħaddu minn ġol-Belt Valletta;
  4. l-imġieba ġenerali ta’ dawk li jħaddmu is-servizz (hemm numru ta’ eċċezzjonijiet) kif anke qed tidher f’dawn il-ġranet m’hiex aċċettabbli;
  5. il-karozzi tal-linja – anke dawk il-ġodda li ssussidja l-Gvern – m’humiex l-aħjar possibli; hemm possibiltajiet oħrajn li jħammġu l-arja inqas jew xejn.

 

Dawn il-problemi m’hux ser isolvihom is-suq waħdu. Il-liberalizzazzjoni twassal għal servizz fejn hemm il-qliegħ, u r-rotot l-oħra li ma jiġġenerawx profit ma joħodhom ħadd ! It-trasport għandu funzjoni ta’ importanza soċjali li s-suq waħdu ma jerfax jekk m’hux imġiegħel fil-forma magħrufa bħala “public service obligation”.

 

Trasport pubbliku effiċjenti jasigura mobilita aħjar lill-kulħadd. Bi transport pubbliku effiċjenti li jwassalna kullimkien u fil-ħin inkunu nistgħu nibdew naħsbu biex noħorġu mid-dar mingħajr il-karozza privat tagħna. Dan iwassal għal arja iktar nadifa fl-interess ta’ kulħadd. B’inqas mard respiratorju bħala konsegwenza diretta !

 

Hawn iridu naslu. Mingħajr riforma mill-qiegħ m’aħniex ser naslu.